Өнөөдөр УИХ-ын Эдийн засгийн байнгын хорооны хуралдаанаар “Оюутолгой” ХХК-тай байгуулсан гэрээ болон төслийн хэрэгжилтийг шалгасан ажлын хэсгийн дүгнэлтийг хэлэлцсэн. Төслийн хэрэгжилтийг шалгах ажлын хэсгийг УИХ-ын гишүүн Д.Тэрбишдагва ахлан ажилласан юм.
Ажлын хэсэг: Анхны хөрөнгө оруулалтын гэрээг өөрчлөх асуудал ихээхэн төвөгтэй юм байна лээ. Энэхүү гэрээн дээр Хууль зүйн дэд ажлын хэсэг бас ажилласан. Мөн Сангийн яамнаас санхүүгийн тооцоололыг хийхэд зээлийн хүүнд ихээхэн хэмжээний дарамт учруулж, төслийн үр ашгийг бууруулахаар байгаа. Иймээс зээлийн хүүг бууруулах тал дээр хөрөнгө оруулагч талтай ярилцаж үзсэн хэдий ч тодорхой үр дүнд хүрч чадаагүй.
Ажлын хэсгийн ахлагч Д.Тэрбишдагва: Гэрээнд зааснаар ТЭЗҮ-ээр нийт орлого нь 118.7 тэрбум ам.доллар. Үүнээс Монгол улс 53 хувь буюу 36.8 тэрбум ам.доллар, хөрөнгө оруулагч тал 47 хувь буюу 32.2 тэрбум ам.долларын орлого олох боломжтой. 2010 онд батлагдсан ТЭЗҮ-г нөөцөд суурилсан хувилбараар тооцоолон гаргасан юм билээ. Ингэснээр 2010-2055 он хүртэл тооцсон мөнгөн урсгалын тооцооллоор Монголын талын хүртэх ашиг 31 хувь, хөрөнгө оруулагч тал 69 хувь байх төсөөлөлттэй байна.
УИХ-ын гишүүн Б.Дэлгэрсайхан: Сангийн яам, Уул уурхайн яам хөрөнгө оруулагч талтайгаа гэрээний талаар ширээний хоёр талд сууя гэсэн санал тавьсан уу? Хэрэв энэхүү саналыг тавьсан бол саналыг яаж хүлээж авсан бэ. Монголын тал 34 хувийг зээлээр эзэмшихийн оронд 34 хувийг эзэмшихгүйгээр нэг мөсөн хувийг нь ч ялыг нь үүрүүлээд эрдэс баялгаа гаргах тал дээр нь бүх татвараа тодорхой болгоод авбал манайх хувь эзэмшсэнээс илүүтэй ашиг хүртэх боломж байгаа эсэх талаар судалж үзсэн үү. Мөнгөн урсгалыг барих тал дээр ямар бодлого баримталж байна вэ.
Ажлын хэсэг: Анхны хөрөнгө оруулалтын гэрээг өөрчлөх асуудал нэлээд түвэгтэй гэж үзэж байгаа. Далд уурхайн бүтээн байгуулалтын гэрээний тухайд Хууль зүйн дэд ажлын хэсэг нэлээд ажилласан. Сангийн яамны хувьд санхүүгийн тооцооллуудыг хийж үзэхэд зээлийн хүүнд их хэмжээний хүү бодогдож байгаа учраас төслийн үр ашгийг бууруулж байна гэж үзэж байгаа. Зээлийн хүүг бууруулах тал дээр хөрөнгө оруулагч талтай нэлээд ярилцаж үзсэн ч үр дүнд хүрээгүй.
УИХ-ын гишүүн Х.Болорчулуун: Рио Тинто компани менежментийн ашиг 2017 онд 133 сая ам.доллар, мөн өртөгийн мэргэжлийн үйлчилгээ гээд 69 сая ам.доллар, хувь нийлүүлэгчдийн зээлийн хүү нь 470 сая ам.доллар байгаа юм. Рио-Тинтогийн авч буй ашиг 2017 оны байдлаар 744 сая ам.доллар, харин Монголынх 175 сая ам.доллар. Ийм л харьцангүй байна. Рио –Тинто хөрөнгө оруулагч компани бус харин мөнгө хүүлэгч компани байна.
“Оюутолгой”-н ТУЗ-ийн гишүүн Ц.Түмэнцогт: “Оюутолгой” ХХК гурван эх үүсвэрээс 12 тэрбум 460 сая ам. долларын санхүүжилт авсан. Хувь нийлүүлэгчдээс 5 тэрбум 11 сая ам.долларыг зээлж, хувьцааны санхүүжилтээр 3 тэрбум 12 сая ам. доллар, төслийн санхүүжилт буюу далд уурхайн бүтээн байгуулалт, гуравдагч этгээдийн зээлээс 4 тэрбум 340 сая ам. долларын санхүүжилт авсан. Өнөөдрийн байдлаар гүний уурхайн бүтээн байгуулалтад 9 тэрбум ам. долларын хөрөнгө оруулалт хийгдсэн. 2022 он гэхэд гүний уурхайн бүтээн байгуулалт дуусахад 12 тэрбум ам. долларын хөрөнгө оруулалт хийгдэнэ. 2022 оноос гүнийн уурхайн бүтээн байгуулалт ашиглалтад орсноор үйл ажиллагаа явуулж эхлээд 2029 оноос ашигтай ажиллаж эхлэхээр байна. Үндсэн зээлээ хувьцаа эзэмшигчид төлж дуусаад 2038 оноос ногдол ашгаа хүртэж эхэлнэ гэж тооцоолсон.
