Би долоон жил тамхи татаагүй ээ. Найман настайгаасаа анх туулайны бас татаж байлаа.
Түүнээс хойш гаансаа татаж байгаа өвөө болон бусад тамхи татаж байгаа хүмүүсийг хараад энэнээс нэг сорчих юм сан гэсэн адын хүсэлтэй өссөөн.
Нэг удаа адууны хомоол нуугдаж татаж байгаад том эгчдээ алуулах шахав. Гол нь гэрийнхээ хаяанд нуугдаж татаж байгаад бүрээсийг нь шатаачих шахаад бөөн юм болсон учраас хэсэгтээ тамхи, ой тойноос, хасагдав.
Манай өвөө бол тамхийг хашраадаг хүн байсан.
Эмээ цай өгөх гээд явахдаа өвөөгийн утаанд нь төөрөөд олдоггүй байлаа шүү дээ. Манантай уул шиг л юм дүнхийгээд сууж байдаг байсан. Утаан дундаас гар гарч ирээд л цайгаа авна. Дунд сургуульд тамхи татах нь битгий хэл хоосон ходоодоо яая гэж байсан тул тамхи бодсонгүй. Ангийн ганц нэг охин л миний тамхи байлаа.
Янжуур тамхи шиг ягаан малгайтай тэр охинд би яасан ч их татагдав даа.
Бусад охидууд миний хувьд тамхины акурк нтр. Манай ангид беломор тамхи шиг нэг их урт түрийтэй гутал өмсчихсөн охин байдагсан. Хөлийнх нь бараг наян хувь нь гуталныхаа түрүү рүү орчихсон. Холоос харвал яг л белмор тамхи. Бас ув улаан царайтай, дөрвөлжин нүүртэй охин байлаа. Тэрийг би дотроо дүнсэн тамхи гэж бодно.
За наргиа. Манай ангийн охидуудын ихэнх нь хөөрхөн охидууд байсан.
Манай нутагт Шар Энхээ гэдэг хүн байсан юм. Түүний шүд нь шав шар, нүд нь бас шар, ер нь бүх юм нь шар. Тамхи татвал яг энэ ах шигээ болно гээд манай ээж хэлчихсэнээс хойш ер нь тамхи татах сонирхолгүй болсон. Ингээд хоёр жил гаруйн өмнө барилгачин болоод тамхинд оров оо.
Эхэндээ эвгүй санагддаг байсан тамхины үнэрт хүн аажимдаа дасчихдаг. Их татаад ирэхээр тамхи бүр хүний ходоодноос уушгинаас нь үнэртээд байх шиг санагддаг. Хараал идсэн тамхичны уушгийг ширээн дээрээ тавьчхаад үнэрлээд сууж байгаа юм шиг мэдрэмж төрдөг.
Хуруу, гар, хувцас, хунар толгойтой үснээс хүртэл тамхи үнэртдэг байснаа мартчихдаг. Хэчнээн сайн, шүд амаа угаасан ч оройд эхнэр миний толгойг цаашаа түлхэнэ. Өөрийн мэдэлгүй буруу зүйл хийгээд байгаа юм шиг мэдрэмж үргэлж сэтгэлд төрнө.
Хүндэлж явдаг ах нар пөөх чи тамхи татдаг байсан юм уу гэж алмайрна. Өөрт жаахан ч гэсэн цаг минут олдох л юм бол тамхи руугаа ухаан жолоогүй дайрна. Дэлгүүрт хүүхдийнхээ идэх талхыг мартдаг хэрнээ өөрийнхөө татах тамхийг хэзээ ч мартахгүй. Тамхиныхаа жожголкыг үргэлж гээнэ ээ. Хүн амьтнаас гал байна уу, гал байна уу гэх төвөгтэй асуудал тулгарна. Карман дахь утас, түрүүвч түлхүүрээ яая гэж байж, хажууд нь нэг хайрцаг тамхи, гал авч явна гэдэг яршигтай санагдаж эхлэв. Сүүлдээ өдөрт хоёр хайрцаг ченж эссе татдаг болов оо.
Тэгэхдээ тамхинд дандаа муухай зүйл байхгүй ээ. Дэлхий дээр сая сая гаруй хүмүүс тамхи татаж байгаа юм чинь бас татагдах ямар нэгэн зүйл байх нь тодорхой. Сэтгэл санаа тавгүй үед дөнгүүр болгоод байх шиг санагдана. Өнгөрсөн хавар жигтэйхэн үнэтэй худалдаж авсан куртиктэйгээ Тэмкагийнхаа машинд тамхиа татаад хэвтэж явлаа. Нурууны араас халаад байх шиг. Юу үнэртээд байна аа гэж Тэмка хэлэв. Тамхины галаа унагаачхаж. Нөгөө шинэ авсан куртик будаа, цамц будаа, Тэмкагийн машины суудал ч будаа. Хэрэв мэдээгүй хэсэг явсан бол яг амьдаараа шатах байсан байх аа. Аяганы амсар шиг хар нүх миний куртикны ард гарч билээ. Цонхоороо тамхиныхаа цогийг үлээдэг баатар болж байгаад тэр нь буцаж хийсч орж ирээд шатчих дөхсөн байлаа.
Өнгөрсөн зун тамхинаас гарах хэд хэдэн удаагийн оролдлого хийгээд бүтэлгүйтэв. Ингэж явсаар өнгөрсөн намрын найман сарын хоёронд тамхиа эцсийн удаа нэг татаад шидлээ. За тэгээд л гүрийчихсэн. Гудамжинд энд тэнд тамхи татаж байгаа хүн маш содон харагдана. Хорхой хүрээд хий дэмий л амандаа амьсгалаа хийлнэ. Ерөөсөө тамхи татаж байгаа хүнийг л их анзаарна. Хамт тамхи татдаг байсан найзуудтайгаа уулзахаар шууд тамхи татчихмаар мэдрэмж төрнө. Тамхи татаж байсан дурсамжтай газар болгондоо очингуут эргэж тамхи татах адын хүсэл дэвэрнэ. Хоолны дараа, ямар нэгэн юмны дараа, жаахан зав гарсны дараа, үргэлж л тамхи татах хүсэл оволзоно. Кино үзэж байхад тамхи татаж буй хэсэг гарвал өөрийн мэдэлгүй шүлсээ залгина.
Архи уухгүй, архитай тэмцэж байгаа хүнд урам өгдөг бол тамхитай тэмцэж буй хүнийг хэн ч анзаардаггүй. Ингэж явсаар өнөөдрийг хүртэл тамхи татсангүй ээ.
Тооцоолсноос их хүчин чармайлт гаргаагүй ээ. Надад бол тийм ч хэцүү байгаагүй. Гол нь сэтгэл санаагаа маш сайтар бэлдэж, тамхи татахгүй байхад ямар мэдрэмжүүд төрөх вэ, ямар юм туулах вэ гэдгээ маш сайн төсөөлсөн.
Саяхан эхнэрээс хань нь тамхинаас гарч чадлаа гэхэд “Өө тэгсэн билүү. Өмнө нь чамайг тамхи татдагийг бүр мартчихсан байна шүү дээ” гэж хариулсан. Гарсан шалтгаан минь эрүүл мэнд. Цус өтгөрснөөс болоод зүрх савладаг, зүрх савласнаас болоод нойргүйддэг нь надад ажиглагдсан. Би найз нартаа хэлдэг байсан. Тамхинд орж үзүүлнэ бас гарч үзүүлнэ гэж. Хэзээ нэгэн цагт үхэх болоод, үхлийн шалтгаан минь тамхи байгаад, би тамхи татахгүй байхгүй яав даа гэж харамсахгүйн тулд хаясан би.
Хорионы үед нэг их юм сурч гийгүүлдэггүй юм аа гэхэд ядаж тамхинаас гарчихъя хэмээн тэмцэж байгаа найзууддаа зориулав.
Хоёр жилийн хугацаанд 5 сая гаруй төгрөг, 150 гаруй цагийг зөвхөн тамхинд залцуулжээ. Эрүүл мэнд бүү мэд.
Хоёр жил үерхсэн
Хонгор хошноготой найз минь баяртай !
Нийтлэлийг Шагж Гэлэн фэйсбүүк хуудаснаас.
