Нийслэлийн иргэд өнөөдрөөс нэг хувийн татвараа төлнө

Нийслэлийн иргэдийн
албан татварыг нэг хувиар тогтоосон. Гэхдээ татварын хувийг тогтоохдоо
нийслэлийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурал дахь АН-ын бүлэг олонхоор хүч түрсэн
гэдгийг НИТХ дахь МАН-ын бүлгээс мэдэгдэж байгаа.

 

2015 оны 6 дугаар
сарын 19-ний өдөр \”Нийслэл хотын албан татварын тухай хууль” УИХ-аар
хэлэлцэгдэж батлагдсан. Энэ хууль нь өнөөдрөөс буюу 2015 оны 10 дугаар сарын
нэгний өдрөөс хэрэгжиж эхэлнэ. Тэгвэл \”Нийслэлийн хотын албан татварын тухай
хууль”-аар хоёр төрлийн бараа, дөрвөн төрлийн үйлчилгээнд татвар ноогдуулж
байгаа юм. Тодруулбал, хоёр төрлийн бараанд архи, согтууруулах ундаа, тамхи орж
байгаа бол үйлчилгээнд баар, ресторан, зочид буудал, амралтын газрууд орж
байна.

Тэгвэл архи, тамхи худалдан
авсан, эсвэл баар, ресторан, зочид буудал, амралтын газраар үйлчлүүлсэн иргэн
өнөөдрөөс эхлээд нэг хувийн татвар төлнө гэж ойлгож болох юм.

Харин МАН-ын бүлгийн
зүгээс 0%татвартай явъя гэсэн саналыг өргөн бариад байгаа аж.
Яагаад \”тэг хувийн татвар”-тай байх саналыг тавьсан бэ гэсэн асуултанд НИТХ
дахь МАН-ын бүлгийн дарга Д.Амарбаясгалан \”Иргэдийн худалдан авах чадвар, эдийн
засгийн өнөөгийн нөхцөл байдалтай холбон тэг хувийн татвартай байх асуудлыг
гарган тавьсан. Өнөөдрийн байдлаар иргэдийн худалдан авах чадвар 30 орчим
хувиар буурсан байна. Мөн бараа бүтээгдэхүүний үнэ 30 орчим хувиар өсчээ. Энэ
тохиолдолд төрөөс иргэдийн цалин, тэтгэмжийг нэмж чадаагүй байж татвар нэмэх
үндэслэл байхгүй гэж бүлэг дээрээ хэлэлцээд хуулиар олгогдсон эрхийнхээ дагуу \”О%” гэсэн хувилбарыг сонгож, санал тавьсан. Эдийн засаг сайжирч,
иргэдийн худалдан авах чадвар нэмэгдсэн үед татварыг нэмж болно гэсэн байр
суурьнаас саналаа оруулсан” гэж тайлбарлалаа.

Нийслэлийн Засаг
дарга, хууль санаачлагчдын зүгээс энэ хуулийг \”архи, тамхины хэрэглээг хязгаарлах
зорилготой” хэмээн таашаа ойлголтыг өгч байна. Гэвч үүний ард нийслэлийн
иргэдийн хэрэглээнээс татвар авах нөхцөл байдал үүсчихлээ. Өөрөөр хэлбэл иргэд
цалингийнхаа 20 орчим хувийг татварт төлдөг хэрнээ дахин авсан үйлчилгээн
дээрээ нэмж татвар төлөхөөр болоод байна.

Мөн үүнээс гадна
иргэдэд үйлчилгээ үзүүлж, улмаар нэг хувийн татварыг хурааж авах аж ахуйн
нэгжүүд 1.5 сая төгрөгийн үнэ бүхий касстай болохыг татварын албанаас тулган
шаардаж эхэлжээ. Томоохон сүлжээ дэлгүүр, ресторануудад 1.5 төгрөгийн кассын
машин авахад хүндрэл байхгүй. Харин зургаан нэрийн бараа зардаг жижиг дэлгүүр,
мухлаг ажиллуулдаг хөгшчүүд үүнийг авч хүчрэхгүйд хүрээд байгаа.

Улаанбаатар хотын
хэмжээнд иргэдэд үйлчилгээ үзүүлж, улмаар нэг хувийн татварыг хурааж авах 7000
гаруй аж ахуйн нэгж бүртгэгдээд байгаа аж. Нэг аж ахуйн нэгжид кассын машин
шахвал нийслэл 10.5 тэрбум төгрөгийн ашиг яригдана. Тэгвэл энэ хэний бизнес вэ.
Хотын дарга хэний бизнесийг дэмжэж энэ хуулийг санаачлав гэсэн хардлага төрж
байна.

Бид дэлхийн өндөр
хөгжилтэй орнуудаас хэрэгжүүлж буй ажлуудыг нь хуулбарлахыг оролддог.
Нийслэлийн албан татвар ч тэр дэлхийн хотуудад хэрэгжүүлдэг хуулиас
хуулбарласан ажил. Гэвч дэлхийн хотууд оршин суугчдаасаа бус харин дайран
өнгөрч байгаа, жуулчилж байгаа иргэдээс татвар авдаг байна. Харин манай нийслэл
амьдарч буй иргэдээсээ авч байгаа нь зохимжгүй.
Энэ асуудлаар НИТХ-ын төлөөлөгч С.Амарсайхан \”Энэ хууль оршин
суугчдынхаа халаас руу өнгийсөн хэтэрхий явцуу хууль болсон. Мөн хэрэгжүүлэхийн
тулд олонхоороо хүч түрэн улайрч байна. Нийслэлийн иргэдийн хэрэглээний соёл,
орчин үеийн төрөл бүрийн үйлчилгээг хүртэх эрхийг зөрчиж байна хэмээн үзэж
байна. Үйлчилгээ авсныхаа төлөө төлбөр төлчихөөд дахин татвар төлнө гэж байж
болохгүй. Манайхаас өөр улсад оршин суугч иргэнээсээ татвар авдаггүй” хэмээн
тайлбар хэллээ.

Амар