Ч.Буянбадрах: Монголын аялал жуулчлалын хөгжил яст мэлхийн хурдаар явж байна

 

-Монголын аялал жуулчлалын өсөлт хөгжилт маш удаан байна. Монголын тэргүүлэх салбар аялал жуулчлал гээд зарлачихсан хэр нь төр нь анхаардаггүй. Хувиа хичээсэн, өрөөлийг шүүмжилсэн, өөрийгөө мэддэггүй хүмүүс салбарын бодлого тодорхойлно гээд удирдах шатны албан тушаалуудыг хуваагаад суучихсан учраас хөгжихгүй  байна л даа. Өөр нэг шалтгаан нь салбарын судалгааг сайн хийхгүйгээр зөвхөн  нэг сая, хоёр сая жуулчин авна гэж хий хоосон тооны хойноос хөөцөлддөг. Өнөөгийн байдлаар нэг сая жуулчин хүлээн авах нь битгий хэл 300 мянган жуулчныг тав тухтай хүлээгээд авах бааз суурь, үйлчилгээний чадамж манайд байхгүй. Нэг үгээр хэлбэл энэ салбарын хөгжил яст мэлхийний хурдаар явж байна. Бараг урагшлах биш ухарчихсан ч юм шиг харагдаж байна л даа. Би энэ салбарт орж ирээд 15-16 жил болчихсон байна. Тэр үед харин ч энэ салбар гайгүй хөгжиж байсан юм байна. Жуулчдын нислэгийн  тасалбарын үнэ харьцангуй хямд байж. Сүүлийн үед нислэгийн тиaз арай л хэтэрхий их өндөр үнэтэй болчихлоо.

Энэ нь өөрөө аялал жуулчлалын салбарыг боймилж байна л даа. Нислэгийн тиaз бичдэг компаниуд томоохон улс төрчидтэй холбоотой  ч юм уу яах аргагүй мафийн  шинжтэй болчихлоо. Манайд бензиний үнэ нэмэгдэнгүүт дагаад  юмны үнэ өсдөг. Эргээд бензиний үнэ буурангуут дагаад юмны үнэ буудаггүй. Яг түүнтэй адилхан долларын ханш өсөнгүүт дагаж өссөн онгоцны билетийн үнэ буурахгүй байна л даа. Ганцхан жишээ хэлэхэд  Тайланд руу нисэхэд өнөөдрийн байдлаар .2 сая төгрөг гэж байна гэтэл  жилийн өмнө 1.5-1.6  саяас хэтэрдэггүй л байсан шүү дээ. Эндээс харахад энэ салбарт үйл ажиллагаа явуулж буй шинэ залуу боловсон хүчнээ дэмжихгүй байна, улам л шахаж хавчих бодлого явуулж байгааг л харуулж байгаа юм.

 

 

-Хийх шаардлагатай зүйл бол МИАТ-ийг хувьчлах, гадны  авиа компаниудыг оруулж ирэх. Өнөөдөр манай улсад ирэхийг хүссэн маш олон гадны жуулчид байгаа шүү дээ. Тэд нислэгийн хэт өндөр үнээс болоод л ирж чадахгүй, өөр улсыг зорих шийдвэр гаргаж байна.

 

 

-Ер нь бол дэлхийн бүх оронд адаглаад хөрш орон руу аа зорчиход маш хямдхан байдаг. Гэтэл бид өнөөдөр Орос, Хятад руу хэдээр нисэж байгаа билээ. Энд нэг зүйлийг хэлэхэд Япон руу нисэхэд наад талд нь байгаа Солонгос руу нисдэгээс хямд зардлаар нисэж байх жишээтэй. Тэгэхээр энд зайнаас хамаарч байгаа юм ерөөсөө алга. Энэ бол цэвэр тоглолт явагдаж байна л гэж би харж байна.

 

 

-Энд нэг л зүйлийг хэлэе. Аялал жуулчлалын салбарт мэргэжлийн баг ажиллах ёстой. Өнгөрсөн дөрвөн жилд буюу Ардчилсан намын үед энэ салбарт огт ажиллаж үзээгүй,жуулчны баазад хөтөч ч хийж үзээгүй хүнийг бодлого тодорхойлогч, газрын даргаар тавьсан. Энэ байдлаас болоод энэ салбар маань огт хөгжсөнгүй.

 

 

-ITB Берлин гээд аялал жуулчлалын үзэсгэлэнд хэдэн тэрбумаар мөнгө зарцуулсан. Гэтэл нэг ширхэг ч үр дүн гараагүй байдалтай байна. Тэр үзэсгэлэнд зарцуулсан мөнгө төгрөгийн тайланг яагаад танилцуулахгүй байна вэ, шилэн дансны тайланг бид нэхэх ёстой. Энэ үзэсгэлэнд Монгол улс тэр их хэмжээний мөнгө зарцуулж оролцчихоод үр дүнд нь хэдэн жуулчин ирсэн бэ? Үүний хариуцлагыг нэхэж энэ хүмүүст хариуцлага тооцох ёстой. За яах вэ салбарын сайд нь мэргэжлийн байна уу мэргэжлийн бус байна уу гэдэг хамаагүй. Угаасаа улс төрийн томилгоо учраас. Харин тэр сайдын баг мэргэжлийн байх ёстой. Маш сайн салбараа мэддэг, зүрх сэтгэлтэй хүн байх ёстой. Ямар ч мэргэжлийн бус хүнийг салбарын даргаар тавьчихаад нөгөөх нь бодлого тодорхойлно гээд явж байгаа нь үнэхээр эмгэнэлтэй.

 

 

-Би энэ төвийг дэмжиж байгаа. Хөгжлийн бас нэг гарц гэж харж байгаа. Учир нь манай салбарын холбоо огт ажиллаж чадахгүй байгаа л даа. Энэ  холбоонд 20-иодхон компани байдаг. Тэд юу хийж байна вэ гэхээр тойроод л бие биенээ шагнадаг. Өөрөөр нэгдэж ажиллаж чадахгүй байна. Иймээс л аялал жуулчлалын салбарт үйл ажиллагаа явуулж  байгаа маш олон компаниудыг нэгтгэж, тэдний үйл ажиллагааг дэмжиж хамтарч ажиллах шаардлага  тулгарч байна. Ингэхийн тулд энэ төв байгуулагдаж байгаад миний хувьд дэмжиж байгаа. Энэ төв  салбарынхаа бодлогыг тодорхойлох зорилготой байгуулагдаж байгаа болов уу гэж харж байна. Энэ маш зөв. Манай  салбарт шинэ салхи яах аргагүй хэрэгтэй байгаа. Үргэлжлэлийг энд дарж унших боломжтой.