📌Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал өнөөдөр (2026.08.13) Багахангай-Хөшигийн хөндий-Эмээлт чиглэлийн салбар төмөр замын төслийн бүтээн байгуулалтын талбайд бүтэн өдөр ажиллаж, Төв аймгийн Сэргэлэн сумын нутгаар дамжих төмөр замын трассыг даган дөрвөн гол цэгт биечлэн ажиллалаа.
📌Тэрээр энэ үеэр төмөр замчид, инженер техникийн ажилтнуудтай уулзаж, бүтээн байгуулалтын ажлын явц, тулгамдаж буй асуудалтай газар дээр нь танилцан санал солилцож, цаашдын ажлыг эрчимжүүлэх үүрэг чиглэлийг өгч Засгийн газрын зүгээс дэмжиж ажиллахаа илэрхийллээ.
📌Одоогоор төмөр замын төслийн эхний 87.2 км-ийн үндсэн бүтээн байгуулалт дуусаж, төмөр замыг ашиглалтад бэлтгэх сүүлийн шатны ажлууд үргэлжилж байна. Өөрөөр хэлбэл, төмөр замчид төслийн дараагийн шатны ажил руу шилжиж, Шувуун фабрик, Туул гол, Эмээлтийн чиглэлд далан, гүүр, ус зайлуулах байгууламж, төмөр замын дээд бүтцийн ажил ид өрнөж байна.
✍️”МОНГОЛЧУУД ӨӨРСДӨӨ ТӨМӨР ЗАМАА БАРЬЖ ЧАДДАГ БОЛЖЭЭ. МОНГОЛ ИНЖЕНЕРҮҮД, ТӨМӨР ЗАМЧДААРАА БАХАРХАЖ БАЙНА”
📌Энэхүү төмөр замын бүтээн байгуулалтад үндэсний 95 аж ахуйн нэгж, 4000 гаруй монгол инженер техникийн ажилтан, төмөр замчид оролцож байна. Ялангуяа төмөр замын эхний 87.2 км-ийн бүтээн байгуулалтыг дан дотоодын инженер техникийн ажилтан, Монголын төмөр замчид хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд төслийн трассын зарим хэсэгт уул хувааж, ухмал гаргах хүнд нөхцөлд 33 метрийн гүн ухмал хийж, инженерийн амаргүй шийдлүүдийг хэрэгжүүлж ажилласан байна.
📌Харин Шувуун фабрик орчимд Туул голын дээгүүр 476 метр урт төмөр бетон гүүрийг барьж байна. Гүүрийн ажилд нийт 20 дам нуруу босгохоос одоогоор наймыг нь бүрэн суурилуулаад байгааг монгол инженерүүд хэлж байлаа.
✍️Ерөнхий сайд Н.Учрал бүтээн байгуулалтын талбайд ажиллаж, эхний гурван цэгийн ажлуудтай биечлэн танилцах үеэр “Монголчууд бид өөрсдөө төмөр замыг мэргэжлийн түвшинд барьж, боломж байвал юуг ч бүтээж босгож чаддаг болжээ. Монгол инженер, техникийн ажилтнуудаараа, төмөр замчдаараа маш их бахархаж байна” хэмээн сэтгэгдлээ илэрхийлсэн юм.
✍️ЭНЭ ТӨМӨР ЗАМ УЛААНБААТАРЫН АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫГ ӨӨРЧИЛНӨ
📌Багахангай-Хөшгийн хөндий-Эмээлтийн төмөр замын хамгийн том ач холбогдлын нэг нь Улаанбаатар хотын дундуур өдөр бүр дамждаг аюултай ачаа тээврийг хотын гадуур гаргах юм. Өнөөдөр нийслэлийн төвөөр шатахуун болон тэсэрч дэлбэрэх, химийн аюултай 34 нэр төрлийн ачаа тээвэрлэгдэж байна.
📌Энэ шинэ төмөр зам ашиглалтад орсноор эдгээр ачааг Богд уулын урдуур, хотын дотуур бус хотын гадуур тээвэрлэх боломж бүрдэх юм гэдгийг тодотголоо. Ерөнхий сайд Н.Учрал энэ тухай хэлэхдээ 2024 онд газ тээвэрлэж явсан автомашин дэлбэрч, олон хүний аминд хүрэх шахсан ослыг дурдаад “Энэхүү цагираг хэлбэрээр баригдаж буй шинэ төмөр замаар тэсэрч дэлбэрэх эрсдэлтэй, химийн аюултай ачааг хотоос гадуур тээвэрлэх боломж бүрдэнэ” гэдгийг онцоллоо.
✍️20 САЯ ТОНН АЧААГ ХОТЫН ТӨВӨӨР НЭВТРҮҮЛЭХГҮЙ ТЭЭВЭРЛЭНЭ
📌Засгийн газрын бодлогоор хэрэгжүүлж буй мега төслийн нэг, энэ төмөр зам ашиглалтад орсноор эхний үед жилд 3.5 сая тонн, цаашид 20 сая тонн хүртэлх ачааг Улаанбаатарын төвөөр нэвтрүүлэхгүй тээвэрлэх боломж бүрдэнэ. Үүний зэрэгцээ өдөрт 316-1800 том оврын автомашиныг нийслэлийн замын хөдөлгөөнөөс гаргах боломжтой гэж тооцоолж байгааг холбогдох албаныхан бас дурдаж байлаа.
📌Мөн түгжрэл бол монголчуудын, ялангуяа Улаанбаатар хотын оршин суугчдын бухимдал, стрессийн хамгийн том шалтгаан болоод байгаа. Энэ нь зөвхөн цаг хугацаа алдах асуудал биш бөгөөд иргэдийн эрүүл мэнд, эдийн засаг, амьдралын чанарт маш хүндээр нөлөөлж байдаг. Тэгвэл энэ төмөр зам хотын түгжрэлд бас эерэг нөлөө үзүүлнэ.
📌Тухайлбал, төмөр замын гармуудаар галт тэрэг нэвтрэх үед авто замын хөдөлгөөн хоногт дунджаар хоёр цаг орчим хаагддаг бол шинэ зохион байгуулалтын үр дүнд энэ хугацааг 90 хүртэл хувиар бууруулах боломжтой гэж үзэж байна. Ингэснээр нийслэлийн замын хөдөлгөөний ачаалал, агаарын бохирдол болон том оврын тээврийн хэрэгслээс үүдэх эрсдэл буурах юм гэв.
✍️ХӨШГИЙН ХӨНДИЙГ ТЭЭВЭР, ЛОГИСТИКИЙН ЗАНГИЛАА БОЛГОНО
📌Төслийн бүтээн байгуулалтын үр дүн зөвхөн төмөр замын ачаа тээвэр, төмөр замын хөдөлгөөнөөр хязгаарлагдахгүй. Хөшгийн хөндийд тээвэр, логистикийн төвийг хөгжүүлснээр нийслэлийн төвд төвлөрсөн ачаа шилжүүлэн ачих, хадгалах, түгээх үйл ажиллагааг үе шаттайгаар хотын гадна гаргах боломж бүрдэнэ гэдгийг Ерөнхий сайд яриандаа онцолсон юм.
📌Ингэснээр Хөшгийн хөндий-Зуунмод-Хүннү хотын бүс Монгол Улсын тээвэр, логистикийн шинэ зангилаа болж, хүн амын төвлөрлийг сааруулах, дагуул хотуудын эдийн засгийн хөгжлийг дэмжих суурь дэд бүтэц бий болно.
📌Төслийн нийт хөрөнгө оруулалт 1.2 их наяд төгрөг бөгөөд урт хугацаанд 294.8 тэрбум төгрөгийн татвар төвлөрүүлж, 1.3 их наяд төгрөгийн цэвэр ашигтай ажиллах тооцоо гарсан байна. Мөн ашиглалтад орсноор 1000 орчим байнгын ажлын байр бий болох юм.
✍️ЕСДҮГЭЭР САРД ТУРШИЛТЫН ГАЛТ ТЭРЭГ АЯЛУУЛАХ ҮҮРЭГ ӨГӨВ
📌Ерөнхий сайд Н.Учрал төслийн талбайд ажилласны дараа Багахангай-Хөшгийн хөндий-Эмээлт чиглэлийн салбар төмөр замын бүтээн байгуулалтыг эрчимжүүлж, товлосон хугацаанд ашиглалтад оруулахын тулд Зам, тээврийн сайд Б.Дэлгэрсайхан болон “Монголын төмөр зам” ТӨХК-ийн Гүйцэтгэх захирал О.Батчулуун нарт дараах үүрэг даалгаврыг өглөө.
📌Тухайлбал, 2026 оны есдүгээр сард багтаан туршилтын галт тэрэгний хөдөлгөөнийг эхлүүлэх үүргийг Зам, тээврийн сайд Б.Дэлгэрсайхан болон “Монголын төмөр зам” ТӨХК-ийн Гүйцэтгэх захирал О.Батчулуун нарт өглөө.
📌Мөн төмөр замын зурвастай давхцаж буй иргэн, аж ахуйн нэгжийн эзэмшил газрыг чөлөөлөх, шаардлагатай нүүлгэн шилжүүлэлтийг шуурхай зохион байгуулахыг Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч Б.Пүрэвдагва, Төв аймгийн Засаг дарга Л.Төмөрчөдөр болон “Монголын төмөр зам” ТӨХК-ийн удирдлагад даалгав.
📌Төмөр замын зурвастай давхцаж буй цахилгаан дамжуулах, түгээх шугам, дэд станцыг хамгаалах болон шилжүүлэх асуудлыг шуурхай шийдвэрлэхийг Эрчим хүчний сайд Б.Найдалад, нүүлгэн шилжүүлэх ажлыг нэгдсэн удирдлагаар хангаж, хэрэгжилтэд хяналт тавьж ажиллахыг Зам, тээврийн сайд Б.Дэлгэрсайханд тус тус үүрэг болголоо.
📌Түүнчлэн төмөр зам ашиглалтад орсноор бий болох эдийн засаг, логистикийн үр өгөөжийг бүрэн ашиглахын тулд Улаанбаатар хотын төвд төвлөрсөн логистикийн үйл ажиллагааг үе шаттайгаар хотын гадна гаргаж, Хөшгийн хөндийд Тээвэр, логистикийн төв байгуулах ажлыг эрчимжүүлэх чиглэл өглөө.
📌Энэ хүрээнд Тээвэр, логистикийн төвийн бүтээн байгуулалт, төлөвлөлтийн ажлыг Зам, тээврийн сайд Б.Дэлгэрсайхан болон Хүннү хотын Захирагчийн чиг үүргийг хэрэгжүүлэгч, хотын бүтээн байгуулалт, хөгжлийн асуудал хариуцсан Бүрэн эрхт төлөөлөгч М.Батбаяр нарт хариуцууллаа.
✍️ЗАСГИЙН ГАЗАР ТӨМӨР ЗАМЫГ ТОВЛОСОН ХУГАЦААНД АШИГЛАЛТАД ОРУУЛАХАД БҮХ ТАЛААР ДЭМЖИН АЖИЛЛАНА
📌Ерөнхий сайдын зүгээс цаашдын бүтээн байгуулалтад шаардлагатай хөрөнгө оруулалт, санхүүжилтийг шийдвэрлэхэд Олон улсын санхүүгийн корпораци (IFC), Монгол Улсын Хөгжлийн банк зэрэг байгууллагатай хамтран ажиллахад Засгийн газрын зүгээс дэмжлэг үзүүлж, хамтран ажиллахаа илэрхийллээ.
📌Монголын үндэсний компаниуд, монгол инженерүүд, төмөр замчдын хүчээр бүтээн босгож буй 127.1 км төмөр зам нь ашиглалтад орсноор Монгол Улсын тээвэр, логистикийн тогтолцоонд шинэ хуудас нээж, Улаанбаатарын ачаа тээврийн урсгалыг хотын төвөөс гаргах, нийслэлийн аюулгүй байдлыг хангах, Хөшгийн хөндийг тээвэр, логистикийн шинэ зангилаа болгон хөгжүүлэхэд томоохон өөрчлөлт авчирна гэдэгт итгэлтэй байгаагаа Ерөнхий сайд Н.Учрал хэллээ.
