Үндэсний Статистикийн Хороо(ҮСХ)-ноос өнөөдөр 2026 оны эхний долоон сарын байдлаарх Монгол Улсын нийгэм, эдийн засгийн байдлыг танилцуулах үеэр ажиллах хүчний оролцооны талаар мэдээлэл өглөө.
Ажиллах хүчний судалгааны 2026 оны хоёрдугаар улирлын дүнгээр улсын хэмжээнд 15 ба түүнээс дээш насны нийт хүн амын 61.5 (1.4 сая) хувь нь ажиллах хүч, 38.5 (906.2 мянга) хувь нь ажиллах хүчнээс гадуурх хүн ам юм.
Ажиллах хүчний оролцооны түвшин 61.5 хувь болж, өмнөх оны мөн үеэс 0.4 нэгж хувиар буурсан ба нийт 1.4 сая ажиллах хүчний 94.5 (1.3 сая) хувийг ажиллагч, 5.5 (79.3 мянга) хувийг ажилгүй иргэн бүрдүүлж байна.
Хөдөлмөр эрхлэлтийн түвшин 2026 оны хоёрдугаар улирлын байдлаар 58.1 хувь болж, өмнөх оны мөн үеэс 1 нэгж хувиар буурчээ.Харин ажиллах хүчнээс гадуурх 906.2 мянган хүний 5.5 (50.1 мянга) хувь нь боломжит ажиллах хүч буюу ажил хийх хүсэлтэй ч тодорхой шалтгаанаар ажил хайгаагүй эсвэл шууд ажил хийх боломжгүй байсан хүн ам байна.
Ажиллагчдыг эдийн засгийн үндсэн салбараар авч үзвэл 2026 оны 2 дугаар улирлын байдлаар нийт ажиллагчдын 52.3 (714.9 мянга) хувь нь үйлчилгээний салбарт, 24.0 (328.5 мянга) хувь нь аж үйлдвэр, барилгын салбарт, 23.7 (324.7 мянга) хувь нь хөдөө аж ахуйн салбарт, ажиллаж байна.
Дэд салбараар харвал нийт ажиллагчдын 12.5 (171.0 мянга) хувь нь бөөний болон жижиглэн худалдаа, машин, мотоциклийн засвар, үйлчилгээний салбарт, 9.1 (124.5 мянга) хувь нь боловсролын салбарт, 7.9 (108.1 мянга) хувь нь барилгын салбарт, 6.9 (94.3 мянга) хувь нь уул уурхай, олборлолт, 6.8 (93.4 мянга) хувь нь боловсруулах үйлдвэрийн салбарт ажиллаж байгаа ба эдгээр нь ХАА-н салбараас бусад хамгийн олон ажиллагчтай салбарууд юм.
Ажилгүй иргэний шалтгааныг дэлгэрүүлж авч үзвэл, нийт 79.3 мянган ажилгүй иргэн байгаагийн хамгийн их буюу 32.9 хувь нь ажил хайгаад олдохгүй байгаа, 12.2 хувь нь суралцдаг, 9.9 хувь нь улирлаас хамаарч ажлын байр олддог, 7.7 хувь нь мэргэжил дадлага туршлагагүй, 6.1 хувь нь жирэмсэн эсвэл хүүхэд асарсан шалтгаанаар хөдөлмөр эрхлээгүй гэжээ.
Харин боломжит ажиллах хүч 50.1 мянга байгаагийн 42.2 хувь нь тэтгэвэрт гарсан, 15.7 хувь нь жирэмсэн эсвэл хүүхэд асарсан, тухайн жилд сургууль төгссөн мөн суралцдаг гэсэн шалтгаан тус тус 6.3 хувь нь, 5.2 хувь нь ажил хайгаад олдохгүй, 5.1 хувь нь бусдыг асарсан, 4.9 хувь нь мэргэжил, дадлага туршлагагүй шалтгаанаар хөдөлмөрийн зах зээлд идэвхтэй оролцоогүй байна.
