УИХ дахь АН-ын бүлэг өнөөдөр хуралдаж, сэтгүүлчдэд мэдээдэл хийлээ. Бүлгийн хуралдаанаар ХЗДХ-ийн сайд Ц.Нямдорж, Сангийн сайд Х.Хүрэлбаатар нарыг огцруулах шаардлагын хариу авах хугацаа дууссан тухай асуудлыг хэлэлцсэн байна. Энэ талаар УИХ дахь АН-ын бүлгийн дарга Д.Эрдэнэбат “Нэр бүхий хоёр сайдыг огцруулах асуудлыг Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх хэлэлцүүлээгүй нь ҮХЦ-д хандахад хүргэж байна. Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатар хувийн ашиг сонирхлын зөрчил гаргасан. Төсвийн хуульд өөрчлөлт оруулах асуудлыг хэлэлцүүлээгүй. ХЗДХ-ийн сайд Ц.Нямдорж бусдын орон сууцанд түрээсийг нь төлөлгүй амьдардаг. Түүний ах дүү, хамаатан саднууд нь нэрийг нь барьж хууль бус үйлдэл хийдэг. Түүнийг УИХ-ын гишүүнээс эгүүлэн татах асуудлыг ҮХЦ-д тавихаар байгаа. Монголын хүний төлөө намаас АН-ын бүлэгт УИХ-ын гишүүн Ц.Нямдоржид холбогдох 17 үл хөдлөх хөрөнгийг шалгуулах тухай гомдлыг ирүүлсэн. Энэ ноцтой асуудлыг Монголын хүний төлөө нам хууль хяналтын байгууллагад шалгуулах эсэх нь өөрсдийнх нь асуудал” гэлээ.
Харин АН-ын дарга С.Эрдэнэ “Өнөөдөр дотоод өр авлагыг барагдуулсан гэж яриад байна. Үзүүлэлтээрээ дотоод өр авлага буурсан үзүүлэлт харагдаж байна. Гэхдээ энэ нь Засгийн газар сайндаа биш ОУВС-гийн урт хугацааны зээлээр барагдуулсан. 2017 онд Монгол Улсын гадаад өр авлага 22.1 их наяд төгрөг болж, өмнөх оныхоос 6 их наяд төгрөгөөр нэмэгджээ. Тэр дотроо Засгийн газрын гадаад өр 6 их наядаар өсчээ. Засгийн газрын өр улсын гадаад өр өсөхөд нөлөөлсөн байна. Энэ их мөнгөөр юу хийсэн бэ. Өнөөдрийг хүртэл эрх баригчид нэг ч км зам тавиагүй. АН-ын эрх барьж байх үед хэрэгжүүлж байсан ажлын туузыг хайчилж байгаа. Цэвэрлэх байгууламжийн ажлын тендэр ч зарлагдаагүй, ажил нь ч эхлээгүй байна. Жил бүр худлаа амлаж, гэрээ хийдэг. Ийм байдлаар улс орны хөгжлийг хангахгүй” гэлээ.
Ерөнхийлөгч санал болгох нь нэг асуудал, түүнийг нь томилох эсэх нь УИХ-ын бүрэн эрхээс хамаарна
Мэдээллийн дараа сэтгүүлчдийн асуултад хариуллаа.
-Төрийн өмчийн хувьчлал яригдаад эхэлсэн байна. Төрийн банк, МИАТ, хөрөнгийг бирж зэрэг байгууллагуудыг хувьчлахдаа ямар зарчим баримтлах шаардлагатай вэ?
Д.Эрдэнэбат: Төрийн зарим өмчийг хувьчлах тухай асуудлаар УИХ-ын тогтоол гаргасан. Түүнийг нь Засгийн газар хэрэгжүүлж байгаа гэж ойлгож байгаа. Энэ нь эргээд ямар нөхцөл, ямар гэрээгээр хувьчлах эсэхийг Их хурал ярилцах учиртай. Тухайлбал, МИАТ-ыг хувьчлах нь зөв, буруу гээд олон янзын санаа гардаг. МИАТ-ыг яагаад хувьчлахгүй байх ёстой гэхээр манай улс шиг далайд гарцгүй жижиг орны хувьд нисэхийн салбар нь стратегийн салбар байх ёстой гэж үздэг гэх мэтээр ардчилсан Монгол Улс юм чинь янз бүрийн асуудал үүсэх л байх. УИХ хувьчлах эсэх эцсийн шийдвэрийг гаргах ёстой. Төрийн банкны хувьд ч ялгаа байхгүй. Төрд байсан банкнуудаа өглөг, авлага үүсгэчихээд, түүнийгээ хаах гэж маш хурдан хувьчлал хийдэг гэдэг нийгмийн хардлага байдаг гэдгийг тооцож үзэх хэрэгтэй. Ялангуяа Төрийн банкны тухайд хуучин Хадгаламж банкнаас шилжсэн Стандарт банктай, “Жаст”-тай холбоотой өрүүдийг орж ирээд, үүнийг нь хурдан байхгүй болгохоор хувьчлал руу яарч байна гэсэн хардлагуудыг үнэн зөвөөр ярилцаж үзэх шаардлагатай.
-Засгийн газрын зүгээс хоёр сайддаа хариуцлага тооцох үндэслэл байхгүй гэх албан бичгийг та бүхэнд хүргүүлсэн гэж өнөөдөр мэдэгдээд байгаа. Шүүхээр гэм буруутай нь тогтоогдсон тохиолдолд хариуцлага тооцож болно гэлээ. Тиймээс одоо яах ёстой юм бол?
С.Эрдэнэ: Хоёр сайдын асуудал шүүхээр гэм буруутай нь тогтоогдоогүй гэдэг асуудал ярьж байгаа. Гэхдээ аливаа асуудал ёс зүйн үүрэг хариуцлага гэдэг зүйл бий. Ц.Нямдорж сайд 3-4 сая төгрөгийг төлбөртэй бусдын байранд түрээсийн төлбөр төлөхгүй он удаан жил амьдарч байгаагаа өөрөө хүлээн зөвшөөрчихсөн байгаа. Эрдэнэт үйлдвэрт олон сая төгрөгийн шахаа бизнес хийсэн гэдгээ ч хүлээн зөвшөөрсөн. Тиймээс өөрөө үйлдлээ хүлээн зөвшөөрөхөөс илүү нотолгоо гэж хаана ч байхгүй. Тэгээд ч ёс зүйн үүрэг хариуцлага хүлээх ёстой. Мөн Ч.Хүрэлбаатар сайдын ах, дүүтэйгээ нийлээд зарчихсан нүүрсний уурхайн асуудал бүгд нотлох баримтаар нотлогдож байгаа. Эдгээр асуудлыг бид холбогдох хууль хяналтын байгууллагуудад нь өгнө. Үнэхээр өнөөдөр Монгол Улсад Үндсэн хуулийг сахиулдаг, Үндсэн хуулийг аливаа зөрчлийг гаргуулахгүй байх Үндсэн хуулийг цэц ажиллаж л байгаа бол энэ асуудал дээр заавал дүгнэлт гаргах ёстой.
Д.Эрдэнэбат: УИХ дахь Ардчилсан намын бүлэгт хоёр сайд хууль зөрчөөгүй гэдгээ албан тоотоор ирүүлээгүй. Эрх баригчид худлаа яриад байдаг байдлаа болих хэрэгтэй. Өр гэж худлаа ярьдаг, гэм буруутай нь нотлогдоогүй гэж өөрсдийгөө хаацайлдаг хүний тархи угаадаг хоосон зүйлээ болих шаардлагатай байна. Сөрөг хүчний үүргийг бүгдээрээ сайн ойлгох хэрэгтэй. Сөрөг хүчин хяналт тавих, хариуцлага тооцохыг шаардах үүрэгтэй. Бид энэ үүргээ сайн гүйцэтгэх ёстой. УИХ-ын гишүүн бөгөөд, Засгийн газрын сайд гэдэг хүний хамгийн гол асуудал бол албан тушаалаа хувийн ашиг сонирхолдоо ашиглаж болохгүй. Энэ УИХ-ын гишүүний тангарагт тусгаж өгсөн байдаг зүйл. Тиймээс гэм буруутайг нь хуулийн байгууллагаар шийддэг асуудал биш. Иймээс ч бид хуулийн зөрчил гаргаад байгаа хоёр сайдын асуудлыг тавиад байгаа. Бид дахин дахин шаардах болно.
-ҮХЦ-д Ардчилсан нам өөрийн хүнийг томилох гэж байна гэх яриа гараад байна. Энэ талаар тайлбар өгөөч?
С.Эрдэнэ: Ардчилсан намд Үндсэн хуулийн цэцэд өөрийнхөө хүнийг томилох эрх зүйн боломж байхгүй. Ерөнхийлөгч санал болгох нь нэг асуудал, түүнийг нь томилох эсэх нь УИХ-ын бүрэн эрхээс хамаарна. УИХ-д олонх байгаа МАН өнөөдөр энэ асуудлыг хэрхэн шийднэ.
