Бохир гудамжаар урсах үед л шинээр цэвэрлэх байгууламж баригдах нь

 

Хэдхэн сарын өмнө нийслэл бохирдоо живэх шахаад байгаа тухай албаныхан мэдэгдэл хийж байв. Гэтэл өнөөдөр энэ тухай мартаж орхиж.

1964 онд хоногтоо 45000 метр куб бохир цэвэрлэх байгууламж ашиглалтад орж байж. Гэхдээ энэхүү байгууламж нь 600-700 мянган хүн амтай байхаар төлөвлөсөн нийслэл хотод зориулагдсан байв. Тэгвэл өнөөдөр уг байгууламж өөрийн ачааллаас хэд дахин давсан бохирыг хүлээн авч 80-85 хувь цэвэршүүлж, туул голрууцутгасаар байгаа юм. Мэдээж сая хүрэхгүй хүн амтай байхаар төлөвлөсөн нийслэл хот өнөөдөр хэдэн хүнтэй болсон байгаа билээ. Үүнээс шалтгаалж төв цэвэрлэх байгууламжийн ачаалал өдрөөс өдөрт нэмэгдсээр л байгаа юм.

Нэмэгдэж буй ачааллыг дааж, ирсэн бохирыг цэвэршүүлж чадаж байвал хамаа алга. Гэвчашиглалтандорсноосоо хойш олигтой засвар шинэчлэлийн ажил хийгдээгүйгээс болж эвдрэл доголдол гарч, зарим тоног төхөөрөмж нь үеэ өнгөрөөж, мөнхийн зогсолт хийх дээрээ тулаад байна. Ер нь л нийслэлд шинэ цэвэрлэх байгууламж хэрэгтэй болсон гэдгийг олон жилийн өмнөөс л ярьж бичих болсон.Гэвч хэзээ, хаана, хэнээр, ямар байгууламж бариулах гээд байгаа нь тодорхойгүй хэвээр \”хөгшин цэвэрлэх” сүүлийн хүчээ шавхан ажилласаар л байна.

Ашиглалтад орохдоо 45000 метр куб бохир ус цэвэрлэх чадалтай. Дараа нь гурван удаа өргөтгөл шинэчлэл хийж 20 мянган метр куб хүртэл цэвэрлэх чадалтай болсон ч өнөөдөр өдөртөө 165-170 мянган метр куб бохир усыг цэвэрлэж байгаа нь ачаалалтай ажиллаж байна гэж хэлэхэд ч багадмаар. Гэсэн ч энэ зэрэгтээ ажиллуулж байгаа хүмүүсийг магтах хэрэгтэй ч юм шиг. Гэвч энэ хэвээрхэрудаан ажиллах вэ.

Өнгөрөгч 6 дугаар сард л гэхэд гурван өдөр зогсолт хийж нийслэлийн бохирыг шууд туул голрууасгах дээрээ тулаад байгааг албаныхан анхааруулсан. Гэтэл түр аргацаах арга хэрэглээд л баяр наадмын сургаар нийслэлд тулгарсан ноцтой асуудлыг мартаж орхисон нь харамсалтай.

Нийслэлийн баруун хэсэгтүнэртэдлагийнүнэр хотын төврүүирдэг боллоо гэхээр л асуудал ямар ноцтой байгаа нь ойлгогдох биз. Тэгвэл энэ ноцтой асуудлыг хэрхэн шийдвэрлэх вэ.

Төв цэвэрлэх байгууламжийг өргөтгөж шинэчлэх бус харин шинээр барих шаардлагатай гэдэг асуудал 2012 онд яригдаж, 2013 ондгадныхэд хэдэн улсаас \”Цэвэрлэх байгууламж” барьж өгөх санал ирсэн байна. Тэдгээр саналуудыг судалж үзээд богино хугацаанд чанартай гүйцэтгэл хийх улстай хамтрахаар болсон тухай мэдээлэл тэр үедээ дуулдаж байв. Мөн цэвэрлэх байгууламж байгуулах төслийг боловсруулж ажлаа эхэлчихвэл 2016 ондоо багтан шинэ цэвэрлэхбайгууламжтойболчихно хэмээн албаныхан ч онцолж байсан нь тодхон санагдаж байна.

Францын \”Виля” компани шалгарч, зураг төслийг гүйцэтгэж байгаа гэх мэдээлэл байдаг. Мөн одоогийн цэвэрлэх байгууламжийн баруун талд 300 тэрбум төгрөгийнөртөгөөрбохирдоллагаабуцаан боловсруулж, өөрийнхөө дулаан эрчим хүчийг хангах зориулалт бүхий шинэ байгууламж баригдана гэж мэдээлж байв. Гэвч улсын болоод нийслэлийн төсөвт энэ 300 тэрбум төгрөг суусангүй. Улс мөнгөгүй байгаа бол Францын Засгийн газрын санал болгосон 150 сая ам.долларынхөнгөлттэйзээлийг авч болно. Гэтэл энэ зээлийг ч судалсангүй. Эндээс манай нийслэлийн удирдлагуудад шинээр цэвэрлэх байгууламж барих сонирхол алга байна уу гэж ойлгогдож байна.

Иргэдийн хувьд одоо нийслэлд явагдаж байгаа бүх ажлаа зогсоогоод цэвэрлэх байгууламж барих ажилд анхаарлаа хандуулах хэрэгтэй байна гэсэн саналаа илэрхийлж байгаа ч хотын даргад цэвэрлэхээс илүү найр наадам хийх нь чухал байгаа нь өнгөрсөн хэдэн сард болсон үйл явдлаас тодорхой харагдлаа. Бохирдоо живэх үү, туул голрууасгах уу гэсэн ноцтой асуудал яригдаж байх үед даншиг наадам зохион байгуулаад явж байсан шүү дээ. Үнэхээр халагламаар.

Ер нь даншиг наадамд зарцуулсан 600 сая төгрөг, жил бүр замынборжурсолиход зарцуулдаг 100 гаруй сая төгрөг,хогныногоон уут, хэнд хэрэггүйRAILBUS, Нийслэлчүүдийг төлөөлж буй иргэдийн төлөөлөгчдийн улирал бүр авдаг урамшуулал гээд бүгдийн нь нэмээд шинээр цэвэрлэх байгууламж барих хөрөнгийг шийдвэрлэж болохоор л санагдах юм.Эднийгнэмээд ч хөрөнгө босгож чадахгүй бол иргэдээсээ хандив тусламж авч ч болно шүү дээ. Торгоно, танана гэж байхаар нэг удаа хандив өгөөч гэвэл дургүйцэх юм алга. Гэвч дургүйд хүчгүй гэгчээр цаг хугацаа алдсаар байх юм.

Үнэхээр ноцтой, олон нийтийн анхаарлыг татсан асуудал учраас цэвэрлэх байгууламжийг шалгах, анхаарал хандуулах нэртэй сонгуулийн шоу хүртэл эхэлчихсэн байх юм. Ядаж цэвэрлэх байгууламж барих ажлыг улс төржүүлэхгүйхэн шиг яаралтай гүйцэтгэчихмээр байх юм даа. 

Амар