Засгийн газраас хичээлийн шинэ жил эхлэхээс өмнө багш нарын цалинг 2018 оны есдүгээр сарын 1-ний өдрөөс 12 хувиар нэмэгдүүлэх шийдвэр гаргасан. Гэвч Монголын Боловсрол, шинжлэх ухааны үйлдвэрчний эвлэлийн холбооноос уг нэмэгдлийг хангалтгүй гэж үзсэн юм. Тиймээс хичээлийн шинэ жилийн эхлээд Нийслэлийн зарим сургууль, цэцэрлэгүүдийн багш нар хугацаагүй ажил хаялт зарлаад байгаа. Багш нарын ажил хаялт үргэлжилж энэ сарын 10-ны өдөр Сүхбаатар талбай дээр суулт хийсэн. Ажил хаялтыг зогсоох талаар хэлэлцээр хийсэн. Гэвч зөвшилцөлд хүрээгүй, ажлын хэсэг байгуулагдаад ажиллаж байна. Бидний тавьж байгаа дөрвөн шаардлагын хариуг өгөөгүй, өнөөдрийн байдлаар нэгдсэн шийдэлд хүрч чадсангүй.
Иймээс асуудлыг шийдэх хэлэлцээр байгуулагдаж, цалинг нэмэх хүртэл ажил хаялтаа үргэлжлүүлнэ гэдгээ багш нар мэдэгдэж байгаа. Харин сангийн сайд өнгөрсөн долоон хоног т төрийн албан хаагчдын цалин нэмэх боломж байхгүй байгаа. Хэрэв төрийн алба хаагчдын цалинг 50 хувиар нэмнэ гэвэл үндсэндээ 1 их наяд төгрөг. Нэг их наяадаар нь гаргаад явах боломж байхгүй гэдгээ мэдэгдсэн. Харин МҮЭХ-оос цалин хөлс нэмэгдүүлэх үр дүн гарсны дараа ажил хаялтаа зогсооно гэдгээ мэдэгдсэн. Өнөөдөр гэсэн ажил хаялт үргэлжилж байна. Хэзээ шийдэлд хүрч ажил хаялт зогсох нь тодорхой бус байна.
Багш нар 40 минутын хугацаанд 50-60 хүүхэд хүрч ажиллаж чадахгүй байна
Чингэлтэй дүүргийн тавдугаар сургуулийн баг ангийн багш Б.Дөлгөөнөөс зарим зүйлийг тодрууллаа.
-Танай сургуулийн хувьд ажил хаялтад хэзээ нэгдсэн вэ. Багш нар ажил хаялт хийснээр цалин нэмэгдэх болов уу?
-Манай сургуулийн хувьд энэ сарын 7-наас эхэлж ажил хаялтад нэгдсэн. Бид тавьсан дөрвөн шаардлагын хүрээнд үр дүнгээ хүлээж авна. Багш нарын цалин мөнгийг бага гэдгийг хүн бүр мэдэж байгаа. Мөн багш нарын ажлын ачаалал маш байдаг. Өглөө ажилдаа ирээд орой хүртэл сургууль дээр байдаг. Энэ хугацаандаа хичээлээс заахаас гадна хөтөлбөр төлөвлөгөө боловсруулна, сургалт, заах арга нэгдэл гэх мэт ажлаас гадна маш олон ажил байдаг. Бага ангийн багшийн хувьд бүр их ачаалалтай. Манай сургуулийн хувьд сүүлийн хэдэн жил анги дүүргэлт 60-65 хүүхэдтэй байна. Гурван ээлжээр хичээллэж байна. Сургалтын чанараа нэг багш 25 хүүхэд ажиллах нормтой байдаг. Гэтэл бид 60-65 хүүхэдтэй байхаар сургалтын чанарт ямар үр нөлөө ямар байх уу. Тухайлбал, Манай 1500 хүүхдийн багтаамжтай. Гэтэл одоо 3000 гарчихсан явж байна. Гурван ээлжээр хичээллэж байна. Багш нар 40 минутын хугацаанд 50-60 хүүхэд хүрч ажиллаж чадахгүй байна шүү дээ. Үүнээс гадна ширээ сандал хүрэлцэхгүй болохоор гурваар сууж байна. Эсвэл ширээ нэмээд дөрвөн эгнээ ширээ тавихаар багш дундуур явах зай талбайгүй болдог. Энэ мэт маш их хүндрэл бэрхшээл байна. Бид ийм л орчин ажиллаж байна.
-Боловсролын байгууллагад ажиллаж байгаа хүмүүсийн цалин бага, ачаалал их байгаа гэдгийг байнга яригдаг. Гэвч энэ асуудал шийдэгдэхгүй яваад байна. Ямар шалтгаанаас болоод шийдэгдэхгүй байна вэ?-
-Боловсролын салбарт тулгамдаж байгаа асуудлыг бид байнга холбогдох газарт уламжилдаг. Харин бидэнд хамран сургах тойрог хуучнаараа байх боломжгүй . Жилээс жилд эргэн тойронд орон сууц нэмэгдэж баригдаж байна. Мөн хүүхдийн сурах эрхийг боомилж хуучин тойргийнхоо сургуульд сур гэж хэлэх боломж байдаггүй. Мөн сургуулийн нэр хүнд хамаарч эцэг эхчүүд хүүхдээ оруулах хүсэлтэй байдаг. Тухайлбал, Манай сургуулийн бага ангийн сургалтын чанар маш сайн байдаг. Энэ нь манай багш нарын ажлаа сайн хийдэг гэдгийг нотлох зүйл юм. Иймээс ажлаа сайн хийж байгаа хүнийг төр засгаас үнэлэх ёстой шүү дээ. Тэгэхгүйгээр давхар ачаалал үүсгэж, эрүүл мэнд болон амьжиргаагаар нь хохироож байж болохгүй биз дээ.
-Багш нарт нэмэгдэл цалин хэр авдаг вэ?
-Багш нарт их ачаалалтай ажиллаа гээд нэмэгдэл өгдөггүй. Улиралд 45 хувь гэж байсан 60 болгосон. Харин одоо ахиад буцаад 45 болгосон. Ийм байдалтай. Багш нарын ажиллах орчин ямар байгааг хүн бүр мэдэж байгаа. -Сангийн сайд цалин нэмэх боломж гэдгээ мэдэгдсэн. Та бүхэн асуудал ямар байр суурьтай вэ? -Төр засгаас мөнгө санхүү байдлаа тайлбарлаж байгаа. Бид гэсэн хийж хөдөлмөрөө үнэлүүлэх хэрэгтэй биз дээ. Энэ эрхийнхээ хүрээнд тэмцэж байна. Бид хууль бус ажил хаялт хийгээгүй. Хуулийн дагуу ажил хаялтыг хийж байгаа. Сүүлийн дөрвөн жил цалин хөлс нэмээгүй хүн бүр мэдэж байгаа. Хүмүүсийн амьжиргааны төвшин ямар байна. Бараа бүтээгдэхүүний үнэ яаж нэмэгдэж байгаа хүн бүр мэдэж байгаа байх.
Иймээс боловсролын салбарт анхаарах цаг болсон. Бид өнгөрсөн хавраас цалинг нэмэх асуудлыг ярьж эхэлсэн. Өнөөдөр ярьж байгаа юм биш.Өнгөрсөн хавар бид улсын шалгалтын үеэр ажил хаялт хийхгүйгээр Засгийн газрын шийдвэрийг хүлээсэн. Харин одоо бол бид засгийн газраас хэлсэн ярьсан зүйлээ биелүүлэх хэрэгтэй гэдгийг хүсч байгаа.
-Ажил хаялтаас болж хүүхдүүдийн эрх ашиг зөрчигдөж байна. Мөн эцэг эхчүүдийн хувьд гэсэн бухимдал бий болоод байгаа. Та бүхэнд эцэг эхчүүдээс гомдол ирж байна уу?
-Хүн бүр янз бүрийн бодолтой байгаа. Гэхдээ сургуулиар ороод гарсан, сургуулийн ачааллыг мэдэж байгаа хүмүүс зөв ойлголттой байна. Багш нарын цалин хөлс бага байна гэдгийг мэдэж байна. Бид ажил хаялтыг зохион байгуулахдаа эцэг эхчүүдэд мэдэгдэх хуудас хүргүүлж ойлгуулсан. Зарим нэг хүний буруу ойлголтоос болж нийгэмд буруу ойлголтыг бий болгож байгаад харамсаж байна. Бид цалингаа нэмүүлэх гэж дөрвөн жил хүлээж суусан. Иймээс засгийн төрөөс энэ асуудлыг шийдвэрлэж , цалин хөлсийг нэмэгдүүлэх хэрэгтэй.
Налайх, Багануур, Багахангай дүүргүүд ажил хаялт зарлаагүй байна
Өчигдрийн буюу /9.11/ байдлаар улсын хэмжээнд нийт 68 сургууль, 18 цэцэрлэг ажил хаялтад нэгдээд байна. Үүнээс 56 нь нийслэлийнх, орон нутагт 12 сургууль байгаагаас Сүхбаатар аймагт 3, Сэлэнгэ аймагт 4, Дорноговь аймагт 5 сургуулийн багш нар ажил хаяжээ. Нийслэлийн есөн дүүргээс сургууль, цэцэрлэгийн ажил хаялт зарлаагүй гурван дүүрэг байгаа ба үүнд Налайх, Багануур, Багахангай дүүрэг багтаж байна.
