АН дөрвөн жилд хэдэн төгрөгийн өр тавив

 

2012 онд Монгол Улсын гадаад өр 11.4 их наяд төгрөг.  Засгийн газар, Монголбанкны гадаад өр 651.0 сая ам.доллараар нэмэгдэж, 2,775.7 сая ам.долларт хүрчээ. Хувийн хэвшил: Банк, бусад сектор, хөрөнгө оруулагчийн зээлийг бүхэлд нь хувийн хэвшлийн салбарын гадаад өр гэж ойлгох бөгөөд жилийн хугацаанд 2,667.5 сая ам.доллараар нэмэгдэж 8,660.0 сая ам.долларт хүрсэн  байна. Энэ нь нийт гадаад өрийн 75 хувийг эзэлж байгаа юм. 

Эх сурвалж: Монголбанкнаас гаргасан Монгол Улсын гадаад секторын тойм 2012 он 

Монгол Улсын нийт гадаад өр (улсын секторын болон хувийн хэвшлийн бүгд)-ийн үлдэгдэл 2013 оны эцэст 18,920.6 сая ам.долларт хүрч, 2012 оны эцсийн гүйцэтгэлээс 23 хувиар буюу 3,536.1 сая ам.доллараар өсчээ. Үүнд:

 • Банкнаас бусад дотоодын хувийн хэвшлийн салбарын аж ахуйн нэгж байгууллагын гадны банк, санхүүгийн байгууллагаас авсан зээл 2012 оноос 48%-иар өсч, 1,884 сая ам.долларт хүрсэн, 

• Уул уурхайн салбарт үйл ажиллагаа явуулж буй томоохон аж ахуйн нэгжүүдийн хөрөнгө оруулагчаасаа авсан зээлийн эх үүсвэр 25 хувиар буюу 2,092.9 сая ам.доллараар нэмэгдсэн нь голлон нөлөөлжээ. Засгийн газрын болон түүний баталгаатай гадаад зээлийн ДНБ-д эзлэх хувь хэмжээ 2011 онд 22 хувь, 2012 онд 41 хувь, 2013 онд 36 хувь байна. 

Эх сурвалж: Монголбанкнаас гаргасан Монгол Улсын гадаад секторын тойм 2013 он

Гадаадын шууд хөрөнгө оруулалттай компаниудын компани хоорондын өрийн өсөлт болон Чингис бонд, МХБ-ны бонд, Хятадын Ардын банктай байгуулсан своп хэлцэл ашиглалтыг оролцуулсан томоохон гадаад өрийн санхүүжилтээс гадаад өрийн өсөлт голлон шалтгаалсан байна. Компани хоорондын өрийг хасч тооцвол ДНБ-д нийт гадаад өрийн эзлэх хувь гурван жилийн өмнөх 51.8 хувиас 2013 оны эцэст 73.6 болж өсчээ. Компани хоорондын өрийг хасч тооцвол 2013 онд нийт гадаад өр 8.5 тэрбум ам долларт хүрсэн.

Монгол улсад оруулсан гадаадын хөрөнгийн ихэнх хувийг гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт эзэлж байна. 2013 оны эцэст гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтын үлдэгдэл 15.5 тэрбум ам долларт хүрч Монгол улсад оруулсан нийт хөрөнгө оруулалтын 66 хувийг эзэлсэн байна. Багцын хөрөнгө оруулалтын үлдэгдэл 2.5 тэрбум ам доллар байсан ба түүний 2.4 тэрбум ам. доллар нь

2012 оны эцэст гаргасан Чингис бонд, МХБ-ны бондын санхүүжилтийг оруулсан өрийн бичиг юм.

Засгийн газарт хөнгөлөлтэй нөхцөлөөр олгосон олон улсын болон хоёр талын 3 тэрбум ам.долларын зээлийг оруулаад зээлийн үлдэгдэл 4.4 тэрбум ам.долларт хүрсэн байна. 

Эх сурвалж: Монголбанкнаас гаргасан Монгол Улсын гадаад секторын тойм 2014 он

Засгийн газрын гадаад валютаар илэрхийлэгдэх өрийн багцад эзэлж байгаа валютын нөлөөллийг авч үзвэл евро 4.2 хувь, иен 13.0 хувь, ам.доллар 47.6 хувь, зээлжих тусгай эрх 31.8 хувь, бусад валют 3.5 хувийг эзэлж байна. Зээлийн дийлэнх хувийг бүрдүүлж буй эдгээр валютуудын ханшны өөрчлөлтөөс гадаад зээлийн төлбөрт үүсэх эрсдэл шууд хамааралтай байна. Монгол Улсын Засгийн газрын баталгаа бүхий Монгол Улсын Хөгжлийн банкны 600.0 сая ам.доллар хүртэлх хэмжээний үнэт цаасыг олон улсын зах зээлд хоёр хэсэн болгон гаргасан. Эхний хэсэг болох 20.0 сая ам.долларын үнэт цаасыг 1 жилийн хугацаатай, 6 хувийн хүү бүхий үнэт цаасыг Олон Улсын зах зээлд 2011 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдөр гаргаж байсан бөгөөд үнэт цаасны буцаан төлөлтийг хугацаанд нь төлсөн. Хоёр дахь хэсэг болох 580.0 сая ам.долларын үнэт цаасыг 5 жилийн хугацаатай, жилийн 5.75 хувийн хүүтэйгээр 2012 оны 3 дугаар сарын 21-ний өдөр арилжаалсан. Засгийн газрын баталгаатай Хөгжлийн банкны үнэт цаасны үлдэгдэл 580 сая ам.доллар буюу 1,066.8 тэрбум төгрөг байна.

Эх сурвалж: Засгийн газрын өрийн тойм 2014 он

Монгол Улсын Гадаад хөрөнгө оруулалтын позиц (цэвэр) 2015 оны 3-р улирлын эцэст 24,537 сая ам.доллар байв. Өөрөөр хэлбэл, Монгол Улсын гаднаас татсан хөрөнгө оруулалтын хэмжээ нь гадагш хийсэн хөрөнгө оруулалтаас 25 тэрбум ам.доллараар их байна. Энэ нь гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт, багцын болон бусад хөрөнгө оруулалт, ялангуяа ГШХО-тай аж ахуйн нэгжийн хөрөнгө оруулагчаасаа татсан зээлийн санхүүжилтийн үлдэгдлээс голлон хамаарч байна. Монгол Улсаас эдийн засгийн харьяат буст оруулсан хөрөнгө оруулалтын дүн (актив) 3,235 сая ам.доллар байна. Үүний 44 хувийг гадаад валютын албан нөөц, 37 хувийг бусад хөрөнгө оруулалтын актив, 12 хувийг шууд хөрөнгө оруулалт, үлдсэн 8 хувийг багцын хөрөнгө оруулалт тус тус эзэлж байна. Монгол Улсын эдийн засгийн харьяатад Гадаадаас оруулсан хөрөнгө оруулалтын дүн (пассив) 27,772 сая ам.долларт хүрчээ. Үүний 60 хувийг гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт, 29 хувийг бусад хөрөнгө оруулалт, үлдсэн 11 хувийг багцын хөрөнгө оруулалт тус тус эзэлж байна. Монгол Улс дахь гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтын 37 хувийг буюу 6,194 сая ам.долларыг хувь нийлүүлэгчийн дүрмийн сан дахь хөрөнгө оруулалт, үлдсэн 63 хувь  буюу 10,479 сая ам.долларыг толгой компаниасаа авсан зээл (компани хоорондын өглөг, санхүүжилт) эзэлж байна. Гадаад хөрөнгө оруулалтын богино позиц өмнөх оны мөн үеэс 4 хувиар буюу 1,048 сая ам.доллараар нэмэгдсэн байна.

Эх сурвалж: Монголбанкнаас гаргасан Монгол Улсын гадаад секторын тойм 2014 он

Он дарааллаар авч үзвэл 2012 онд Хөгжлийн банк 580 сая ам.доллар 

МИАТ ТӨХК 2013 онд /ЭКСИМ банкны зээл/ 2013 121.4 сая ам.доллар 

 Хөгжлийн банк 2014 онд /Самурай бонд/ 30 тэрбум иен 30 тэрбум иен 

Хөгжлийн банк 2014 онд /Credit Suisse-ийн зээл/ 300 сая ам.доллар 

 Хөгжлийн банк 2014 онд /БНХАУ-ын зээл/ 162 сая ам.доллар 

Улсын их  хурлын ээлжит бус чуулганаар Монгол Улсын Засгийн газар, Азийн хөгжлийн банк хооронд \”Зээлийн батлан даалтын системийг дэмжих замаар эдийн засгийг төрөлжүүлж, ажлын байр бий болгох” төслийн зээлийн хэлэлцээрийг өнгөрч сарын 19-нд баталсан.Тэгвэл өнөөдөр энэхүү хэлэлцээрт хоёр тал албан ёсоор гарын үсэг зурсан байна. Төслийн нийт санхүүжилт нь 60 сая ам доллар бөгөөд эхний санхүүжилт болох 6 сая ам доллар энэ сардаа багтан орж ирэхээр хүлээгдэж байгаа аж. Эл төсөл 2016-2021 он хүртэл буюу таван жилийн хугацаанд тодорхой үе шаттайгаар хэрэгжих юм байна.

Эх сурвалж: eagle.mn 2016 он

Гадаад хэргийн сайд Л. Пүрэвсүрэн Бүгд Найрамдах Энэтхэг Улсад хийж буй албан ёсны айлчлалынхаа хүрээнд БНЭУ-ын Засгийн газраас Монгол Улсын Засгийн газарт олгохоор шийдвэрлэсэн 1 тэрбум ам.долларын хөнгөлөлттэй зээлийн Ерөнхий хэлэлцээрт Монгол Улсаас БНЭУ-д суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Г.Ганболд, Энэтхэг улсын ЭКЗИМ Банкны Дэд захирал Дэвид Раскүйнха нар гарын үсэг зурсан. Ингэснээр Монгол Улсын гадаад өр дахин 1 тэрбум ам.доллараар нэмэгдээд байна.