Монголд “олон улсын” гэх сүржин нэртэй бага, дунд сургуулиуд олширч байна. Энэ нь гадаад эзэнтэй, гадаадын системдээ сургуульд хүүхдээ оруулж “мундаг” болгоно гэсэн ойлголтоос үүдэлтэй, бизнесийн нэг хэлбэр юм. Гэтэл хүүхэд сайн, муу сурах нь сургууль, гадаад нэр уснаас хамааралтай зүйл биш юм.
Тухайлбал, Япон, Германы эцэг эхчүүд хангалттай мөнгөтэй ч үр хүүхдээ хэзээ ч гадаад сургуульд оруулдаггүй. Энэ нь ийм учиртай.
Хүүхэд математик, шинжлэх ухааны хичээлийг эх хэл дээрээ хамгийн сайн сурдаг болохыг тогтоожээ. Өөрөөр хэлбэл гадны аль хэл дээр бус өөрийн төрөлх хэл дээр шинжлэх ухаан, математикийн суурь боловсролыг олж авах нь ирээдүйн боловсрол сайн нөлөө үзүүлдэг байна. Тиймээс ч Япон, Герман улсын боловсрол дэлхийд тэргүүлэх эгнээнд явдаг.
Харин манайд асуудал эсрэгээрээ. Элсэлтийн Ерөнхий шалгалтын дүн жилээс жилд буурсаар л байгаа. Монгол хэлний шалгалтын дүн тун хангалтгүй. Харь болоод эрлийз хэлнүүд бэлтгэгдээд байх шиг. Мөн математик, физик, хими, биологи, шинжлэх ухааны хичээлийн дүнгүүд хангалтгүй. Их болоод дээд сургуулийн босгыг чүү ай л давж байна.
Энэ нь Монголын боловсролын системд л алдаа байна гэсэн үг юм. Харин тэр алдааг “олон улсын” нэртэй гадны байгууллагууд тун овжиноор ашиглаж, хүүхдээ бусдаас дутахааргүй боловсролтой нэгэн болгох хүсэлтэй эцэг, эхийн халаасыг хоосолж байна.
Үнэндээ манайд өөрийн төрөлх хэлээ ч зөв эзэмшиж чадалгүйгээр дээд боловсролын гэрчилгээ гардан авч буй тохиолдол олон байна. Төр болоод хувийн хэвшилд үг үсэг, утга найруулгын алдаатай бичдэг маш олон залуу ажиллаж байна. Тэгэхээр хэлээ сургаагүй хүн хичнээн мундаг байгаад ч нэмэргүй л гэсэх үг юм.
М.Анне Ньюман “хүүхдүүд математикийн бодлого бодохдоо ямар алдаа гаргаж байна вэ” гэдгийг судалсны дараа математикийн олон алдаанууд үнэндэ хүүхдийн хэлний хүчин зүйлтэй холбоотой байгааг олж мэджээ. Өөрөөр хэлбэл хүүхдэд математикийн хичээл заахад хэл хичнээн чухал болохыг олж тогтоосон байна.
Тэгэхээр бид эхлээд өөрийн хэлийг төгс эзэмших хэрэгтэй.
Үүнийг л дэлхийд боловсролоороо тэргүүлэгч гүрнүүд чухалчилж байна. Тэгэхээр гадаад сургууль, гадаад хэл гэж байхаар төрөлх Монгол хэлээ хэнээс ч дутахгүй сайн эзэмшихэд нь хүүхэддээ туслаарай. Хүүхэд тань Монгол хэлээрээ бүгдийг ойлгодог, өөрөө яруу төгөлдөр ярьж, бичдэг болсон цаг ном сурах бичгээс дэлхийн шинжлэх ухааныг ойлгодог болж, таны хүсч буй мэдлэг боловсролтон бий болно…
