Үндсэн хуулийн дагуу УИХ “өршөөл үзүүлэх шийдвэр гаргах” онцгой бүрэн эрхтэй. Ардын хувьсгалын 100, МАН байгуулагдсаны 100 жилийн ой ирэх жил тохионо.
Түүхэн тэгш ойгоор УИХ Өршөөлийн хууль баталж, олон хүнд өршөөл үзүүлдэг.
Энэ удаад ч шинэ парламент Өршөөл үзүүлэх тухай хууль батлах судалгаа хийж байгаа талаар УИХ-ын дарга Г.Зандашатар хэлсэн. Тэрээр “Дэлхий олон оронд цар тахлын үед хамгийн эрсдэлтэй нөхцөлд шоронгийн нөхцөлийг тооцож байгаа. Тийм ч учраас ялаас чөлөөлөх, өршөөл үзүүлэх асуудал яригдаж байгаа. Хөнгөн ялтай хоригдлуудаар ажил хийлгэж, чөлөөнд гаргах ч асуудал яригдаж байгаа. Энэ асуудлыг Монгол Улсын Ерөнхийлөгч ҮАБЗ-ийн төвшинд судалж үзэхийг чиглэл болгосон. Энэ хүрээнд цар тахлын үед хууль эрх зүйн орчныг бүрдүүлж, өршөөл уучлал үзүүлэх нэг удаагийн хуулийн боломжийг судалж байна” гэж хэлсэн юм. Үүнээс үзвэл шинэ парламент Өршөөлийн хууль батлах бололтой.
Дэлхийн ихэнх оронд давтамж багатай Өршөөлийн хууль баталдаг байна.
Тухайлбал, Германд сүүлийн 20 жилд нэг л удаа Өршөөлийн хууль гаргасан бол БНХАУ сүүлийн 50 жилд нэг удаа Өршөөлийн хууль гаргаж байжээ. Харин Монгол Улсын Их хурал 1990 оноос хойш 30 жилийн хугацаанд зургаан удаа Өршөөлийн хууль баталсан байгаа юм. Үндсэндээ 4-6 жилийн давтамжтайгаар Өршөөлийн хууль гаргасан. Хамгийн сүүлд 2015 оны наймдугаар сарын 11-нд Өршөөл үзүүлэх тухай хууль баталсан байдаг. Улстөрчид өөрсөддөө зориулж Өршөөлийн хууль баталж байна гэх хардлага нийгэмд бий. Энэ удаад ч гэсэн Өршөөл үзүүлэх хуулиар авлига албан тушаалын хэрэгтнүүдээ өршөөх, ял бууруулах эсэх маргаан нь улстөр болж байгаа бололтой.
Одоогоор Ерөнхий сайд асан М.Энхсайхан, Ж.Эрдэнэбат сайд асан С.Баярцогт, Б.Болор, Д.Эрдэнэбат, УИХ-ын гишүүн асан А.Ундармаа, Г.Солтан нар анхан болон давж заалдах шатны шүүхээс ял сонсгоод байгаа юм. Хамгийн сүүлд буюу 2015 онд Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай хуулийг мөн л улстөрчид өөрсөддөө зориулан гаргасан гэсэн хардлага бий. Учир нь тус хуулийг баталснаар татварын өртэй бүх аж ахуйн нэгжийг өршөөж байв. Тус хуулийн хүрээнд татвараас зайлсхийсэн, нуусан, аж ахуйн нэгжүүдийг эрүүгийн болон захиргааны хариуцлагаас чөлөөлсөн төдийгүй холбогдох мэдээллийг нууцлах, хяналт, шалгалт явуулах боломжгүй болгосон билээ.
Ийнхүү манай улс ойрхон давтамжтай Өршөөлийн хууль баталдаг ч үр дүн бараг байдаггүй аж. Нэг удаагийн Өршөөлийн хуулиар 2000 орчим хүн шоронгоос суллагддаг боловч суллагдсан хүмүүстэй ажиллах систем манайд байхгүй. Өөрөөр хэлбэл, шоронгоос суллагдсан хүмүүсийг тусгай нийгмийн ажилтан ажилд оруулж өгч, туслаад явдаг тогтолцоо байх ёстой. Суллагдсан хүмүүстэй ажилладаг бүтэц байхгүй учраас тэд ажилд орж, нийгмийн харилцаанд орж чаддаггүй байна.
100 хүн шоронгоос гарлаа гэхэд бүгд ажилд орж чадаагүй байдаг бөгөөд тэр хүмүүс мөнгө олохын тулд дахин гэмт хэрэг хийдэг. Эргээд шоронд орохдоо гэмт хэрэг нь улам хүндэрдэг. Хулгай хийсэн хүн дээрэм хийдэг. Дээрэм хийсэн нь цаашлаад хүн гэмтээдэг. Тиймээс эхлээд өршөөлд хамрагдаж шоронгоос суллагдах хүмүүсийг нийгэмшүүлэх, жирийн амьдралд ороход туслах бүтэц бий болгох нь Өршөөлийн хууль батлахаасаа илүү чухал.
