Хөгжлийн банкийг тойрсон шуугиан хэдэн өдөр үргэлжилж мөнгө санхүүгийн мэдлэггүй байсан ч хамаагүй бүгд л “Банк, зээл” гэж баахан орилолдлоо. Ном журмаараа явсан бол уг нь энэ банк манай улсад маш их үр өгөөжөө өгөх байсан юм.
2011 онд манай улс хөгжлийн бодлогынхоо хүрээнд тусгайлан банк байгуулж том том төслүүдийг хэрэгжүүлэхээр болсон. Эхнээсээ ч үр дүн нь үзэгдэж барилгын материалын томоохон үйлдвэрүүд энэ банкны зээлийн дэмжлэгээр баригдаж, орон сууцны томоохон хорооллууд ч босож эхэлсэн. Үндэсний бүтээн байгуулагчид төрөөс үзүүлж байгаа энэ дэмжлэгийг ашиглан бодож санаж явсан том том төслүүдээ зоригтойгоор эхэлсэн.
Энэ бол яалт ч үгүй ололт амжилт.
Гэвч мөнгө гэдэг хэзээд шуналын сэдэл дагуулж явдаг юм хойно. Тэр тусмаа өнөөгийн Монголын улс төр, бизнесийн хүрээнд хомхой сувьдаг хүн өчнөөн байгаа болохоор эрх мэдэл, танил талаараа түрий барин Хөгжлийн банкнаас тэрбум тэрбум төгрөгийн зээл аваад, идэж уугаад сурсан зангаараа чанаргүй зээл болгоод бас нэг банк дампууруулах замдаа орчихоод явж байна.
Хамгийн сонирхолтой нь Монгол улсыг хөгжүүлэх зорилготой үйл ажиллагаа явуулж байсан банкийг санхүүгийн чадамжгүй болгох, улмаар дампууруулах ажилд манай хамгийн том банкны эзэд идэвхийлэн оролцсон байгаа юм даа.
Тодруулбал “Хаан” банкны эзэн Ц.Баатарсайхан 225,9 тэрбум төгрөг, “Голомт” банкны эзэн Д.Баясгалан 149 тэрбум төгрөг, Худалдаа Хөгжлийн банкны эзэн Д.Эрдэнэбилэг 300-аад тэрбумийг Хөгжлийн банкнаас зээл авчихаад “гонжирч” яваа нь нэгэнт тодорхой болчихоод байна. Эд нар дээр “Капитал” банк, “Чингис хаан” банк, “Эрэл” банк ч нэмэгдэнэ.
Хэдийгээр эднийг одоохондоо “чанаргүй зээлдэгч” гэж зарлаагүй боловч Монголын хамгийн баян хүмүүс гэгддэг, банкны эзэд яагаад бизнес хийх гэж ядаж зүдэж, гадна дотноос зээл царайчилж яваа үйлдвэрлэгчид, бүтээн байгуулагчидтай зэрэгцэн чихэлдэж Хөгжлийн банкнаас зээл авсан бэ гэдэг их сонирхолтой. Хөгжлийн банкны зээл бага хувийн хүүтэй.
Тиймээс өөрсдөө Хөгжлийн банкнаас бага хувийн хүүтэй олон тэрбум төгрөгийн зээл аваад тэрийгээ иргэдэд буцаагаад өндөр хүүтэйгээр зээлүүлж ашиг олж байсан юм биш биз? Олон тэрбум төгрөгийн хүүгийн зөрүү гэдэг овоо их мөнгө болноо доо.
Манай томоохон банкны эзэд мөнгө төгрөгийн гачаалд орсондоо Хөгжлийн банкнаас өчнөөн тэрбум төгрөгийн зээл авч хийж бүтээж яваа үйлдвэрлэгчид, хийе бүтээе гэсэн хүсэл эрмэлзэлтэй иргэдийн боломжийг булааж аваагүй нь бол хэнд ч ойлгомжтой. Хөгжлийн банкнаас улс төрчид тэдний ах дүү, найз нөхөд давуу эрхтэйгээр их хэмжээний зээл авч улмаар чанаргүй зээл болгоод дампууруулчихдаг нөгөө л муухай танил арга технологи хэрэгжиж эхэлж байсны шинж бол банкны эзэд хүртэл Хөгжлийн банкны зээлдэгч болчихсон тууж яваагаас харагдаж байна.
“Хаан” банкны эзэн Ц.Баатарсайхан, “Голомт” банкны эзэн Б.Баясгалан, “Худалдаа Хөгжлийн банкны” эзэн Д.Эрдэнэбилэг нарт хандаж ард түмний өмнөөс “Та нар жаахан юм үзсэн юм шиг байж сур л даа. Бүгдээрээ тавь гарчихсан, насны бөгсөнд очиж яваа, ханан гэрээсээ хадан гэр лүүгээ ойртож яваа хүмүүс байж яах гэж ингэж юм болгон руу шүлсээ үсэргэн шунан дайрч байдаг юм бэ. Баян хүмүүс байж баян сэтгэж байгаач” гэж зөвлөхөд илүүдэхгүй байх. Хөгжлийн банкнаас мөнгө зээлчихээд одоо “Хоёр чихийг минь таслаад авахгүй юу” гээд шүүх цагдаадаа тулчихсан яваа “Капитал” банк, “Чингис хаан” банк эд нарыг бодоход “Хаан” банк, “Голомт” банк, Худалдаа Хөгжлийн банк авсан зээлээ Ц.Анандбазар шиг нэг шөнийн дотор төлчих байх гэж итгэж байна шүү.
Та нар мөнгөгүйдээ зээл аваагүй, мөнгө эргэлдүүлж, мөнгө хүүлж ашиг олох гэж зээл авсан гэдгийг тэртэй тэргүй тэнэг хүн ч ойлгочихоод бачимдаад байна.
Б.Зул
