Энэ үед Монголбанкны ерөнхийлөгч Б.Лхагвасүрэн банк, санхүүгийн салбар болон эдийн засгийн төлөв байдлыг танилцууллаа.
Б.Лхагвасүрэн, АНУ, Европ зэрэг дэлхийн том эдийн засгуудад 2024 онд мөнгөний бодлого зөөлрөх тал руу чиглэсэн нь гадаад эдийн засагт эергээр нөлөөлж байна. Гэвч геополитикийн хурцадмал байдлыг дагасан гадаад орчны тодорхойгүй байдал өндөр хэвээр байна.
БНХАУ-ын эдийн засгийн талаарх шинжээчдийн хүлээлт өөдрөг биш байгаа нь гадаад эрэлт, нүүрсний экспортын үнэ буурч болзошгүй гэсэн болгоомжлолыг нэмэгдүүлж байна. Жилийн инфляц 2024 оны 10-р сард 7 хувьтай байсан бол 11-р сард улсын хэмжээнд 8.1 хувь боллоо. Энэ нь цахилгааны үнэ нэмсэнтэй холбоотой. Цахилгааны үнэ 10-р сард инфляцын 0.1 нэгж хувийг бүрдүүлж байсан бол 11-р сард 1.9 нэгж хувийг бүрдүүлж байна гэж Төв банк үзэж байна.
Эдийн засгийн өсөлт III улиралд хүлээлтээс бага буюу 3.9 хувьтай, оны эхний 3 улирлын байдлаар 5 хувьтай гарчээ. Өсөлт ийн удаашрахад зэс, алтны олборлолт хүлээлтээс бага гарсан нь нөлөөлсөн. Уул уурхай барилга, боловсруулах салбарын үйлдвэрлэл өмнөхөөс саарч байгааг харгалзан 2024 оны эдийн засгийн өсөлтийн төсөөллийг Монголбанк 5.2 хувь болгож, бага зэрэг буурууллаа.
Арилжааны 12 банк өөрийн хөрөнгө болон төлбөр түргэн гүйцэтгэх чадвар, зээл нэмж гаргах эх үүсвэрийн хэмжээгээрээ ч тэр маш сайн үзүүлэлттэй байна.
2025 онд төсвийн төлөв сулрах, Оюутолгойн үйлдвэрлэл өсөх, энэ оны зудын нөлөө буурах зэргээс шалтгаалан эдийн засгийн өсөлт эрчимжиж өсөлт 7-8 хувьтай гарахаар байна.
Инфляц 2024 онд зорилтот түвшнээс бага зэрэг давсан ч 2026 оны эхнээс зорилтот интервалын орчимд тогтворжихоор байна. Иймд зээл, санхүүжилтийн нөхцөлийг хэт хатууруулахгүй байж, дунд хугацаанд эдийн засгийн өсөлтийг тогтвортой хадгалах зорилгоор бодлогын хүүг 10 хувьд хэвээр хадгалах шийдвэр гаргалаа.
Банкны салбарын зээлийн өсөлт эрчимжсэн. Санхүүгийн салбарт эрсдэл хуримтлагдахаас сэргийлж, тогтвортой байдлыг бэхжүүлэх зорилгоор банкнуудын төгрөгийн болон гадаад валютын заавал байлгах нөөцийн хувь хэмжээг 1 нэгж хувиар буюу 11 болон 16 хувь болгон нэмэгдүүлэхээр шийдвэрлэлээ.
Эдгээр багц шийдвэр нь инфляцыг дунд хугацаанд зорилтот түвшинд тогтворжуулах, эдийн засаг, санхүүгийн салбарын тогтвортой байдлыг хангах зорилттой нийцтэй болно. Энэ шийдвэрийг гаргаснаар эдийн засаг, санхүүгийн салбарын тогтвортой байдлыг хангах зорилготой.
Цаашид гадаад, дотоод эдийн засгийн орчинд гарах өөрчлөлт болон инфляц, эдийн засгийн төлөв хэрхэн өөрчлөгдөхөөс хамаарч Мөнгөний бодлогын хороо бодлогын дараагийн алхмыг тухай бүр авч хэрэгжүүлнэ.
Банк, санхүүгийн салбар хүчирхэг байгаа. Энэ салбар үйл ажилагаа явуулж буй арилжааны 12 банк өөрийн хөрөнгө болон төлбөр түргэн гүйцэтгэх чадвар, зээл нэмж гаргах эх үүсвэрийн хэмжээгээрээ ч тэр маш сайн үзүүлэлттэй байгаа. Тэр утгаараа эдийн засгийн өсөлтөд дэмжлэг үзүүлж байгаа. Тэгэхээр санхүүгийн салбарт зуучлалын үүргээ гүйцэтгэж чадаж байна гэж Монголбанк үзэж байна.
Өмнө хэрэглээний зээл ахиу гарч байсан бол одоо хэрэглээ, бизнесийн зээлийн хэмжээ 50:50 хувь болсон. Төсөв тэлж байгаа учир төсвийн урсгал зардлаар цалин, тэтгэвэр тэтгэмжийн хэмжээ өссөнтэй холбоотой цалин, тэтгэврээ барьцаалсан зээл өсөж байна. Өрхийн орлого өссөнтэй холбоотой хэрэглээний зээл өссөн хэвээр байна.
Банкуудын зээлийн хүү дунджаар 18 хувьтай байгаа ба хүү энэ хэмжээндээ хадгалагдах төлөвтэй байна гэж мэдэгдлээ.
