Хятадын судлаачдын усны тухай судалгааны бүтээл энэ сард олон улсын эрдэм шинжилгээний “Байгаль” сэтгүүлд нийтлэгдсэн байна.
Ус бол хүний хамгийн амин чухал хэрэгцээ, байгаль эхийн нөөц баялаг мөн атлаа хамгийн нууцлаг бодис. Эрдэм шинжилгээний салбарынхан ион натрийн бичил бүтэц, хөдөлгөх хүчний тухай маргасаар ирсэн бөгөөд шинжлэх ухааны салбар дахь зуу шахам жил шийдэгдээгүй бэрхшээлтэй асуудал байсаар ирсэн юм.
Хятадын судлаачид энэ салбарт 20 гаруй жилийн судалгаа хийсний эцэст чухал нээлт хийжээ. Бээжингийн их сургуулийн Квантын материалын шинжлэх ухааны төвийн Жян Ин төслийн баг, Шюй Лимэй төслийн баг, Бээжингийн их сургуулийн Хими, молекулын инженерийн дээд сургуулийн Гао Ичинь төслийн баг, Хятадын шинжлэх ухааны академи, Бээжингийн их сургуулийн Ван Эньгэ төслийн баг хамтарч, олон улсын хэмжээнд анх удаа устай натрийн ионы атомын хуваарийн нарийвчилсан зургийг олсон бөгөөд устай ионыг дамжуулах тооны нөлөөг илрүүлжээ.
Бээжингийн их сургуулийн Физикийн дээд сургуулийн квант материалын шинжлэх ухааны төвийн профессор Жян Ин “Судалгаа амжилттай болсон гол шалтгаан бол Хятад улсын бие дааж зохион бүтээсэн өндөр нарийвчлалтай тоног төхөөрөмж, өөрсдийн нээсэн онолын оновчтой арга зүйгээр судалгааны ажиглалтын арга дутмаг, тооцоолоход бэрхшээлтэй байсан асуудлыг шийдвэрлэсэнд байна. Бид анх удаа ион натрийн бичил бүтэц, дамжуулах шинж чанар хоорондын шууд холбоог байгуулж, онцгой шидтэй тооны усны молекултай ион натри маш их сарниулах чадалтайг илрүүлж, хязгаарлагдмал тогтолцоонд ион дамжуулах тухай хүмүүсийн хуучин ойлголтыг өөрчилсөн” гэжээ.
Мөн тэрээр “Бид харж болохуйц туршилтын технологийг илрүүлэхэд дийлэнх хүчээ төвлөрүүлж, устай ион ямар байх, түүний эргэн тойрон ямар бүтэцтэй байх зэргийг нүдээр үзэхийг зорьсон юм. Үүнийг өндөр нарийвчлалтай “скандаж шалгагч” микроскопоор шийдсэн. Микроскоп технологийн хамгийн гол нь скандаж шалгагч юм. Түүнийг бие даан зохион бүтээсэн. Бидний энэ бүтээл үзүүлэлтүүдийг хамгийн нарийн хэмжээнд хүргэсэн бөгөөд нарийвчилсан хэмжээ, мэдрэмж нь олон улсын хамгийн өндөр түвшинд хүрсэн юм. Нөгөө талаар бид онолын талаас нь боловсроуулж, шинээр хөгжүүлсэн. Тухайлбал, Ван Эньгэ багш тэргүүтэй хамт олон кванталсан тооцооллын аргыг нээж, усны судалгаа, тооцооллын салбарын маш их бэрхшээлийг даван туулсан юм.” гэв.
Энэ технологийг ирээдүйд юунд ашиглах тухай Бээжингийн их сургуулийн Физикийн дээд сургуулийн Квант материалын төвийн профессор Жян Ин далайн усыг цэвэршүүлэх талаар жишээлэн тайлбарлажээ. Энэ талаар “Бид бүгд мэдэж байгаа. Далайн усыг цэвэршүүлэх гол зорилго нь далайн усны давс, усыг салгах явдал юм. Үүнийг нано хэмжээний нүхэн гуурс, эсвэл давчуу гуурсаар хийж байсан. Одоо бид ион натрийн судалгааны дүнгээр онцгой тэгш хэм, тогтсон үелэлтэй материалыг зурж төлөвлөн, ионы сарнилтыг түргэсгэж, цэвэршүүлэх үр ашгийг дээшлүүлнэ.” хэмээн тайлбарласан байна.
Үүнээс гадна энэ судалгааны дүнг ион батерей, зэврэлтээс хамгаалах, цахилгаан химийн урвал, биологийн ионы суваг зэрэг холбогдох салбарт хэрэглэж болно гэж Жян Ин ярьсан юм.
“Өөр нэг жишээ дурдахад бидний сайн мэддэг ион батерей, өнөөгийн гар утасны лити ион батерейг хэрэв электродын материалын харилцах хэсэгт нь тохируулалт хийж, тохиромжтой эсгэж хайчилбал ион дамжуулах үйл явцыг түргэсгэх бүрэн боломжтой юм. Үүгээр дамжин цэнэглэх хугацааг нь богиносгох төдийгүй батерейн хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх боломжтой юм.” хэмээн ярьжээ.
