Гэр бүл, хүүхэд, залуучуудын хөгжлийн газраас (ГБХЗХГ) өнгөрсөн жилийн Үндэсний их баяр наадмаар хурдан морь унах уралдаанч хүүхдүүдийн цахим бүртгэлийн системийг нэвтрүүлж, анх удаа амжилттай туршсан. Энэхүү бүртгэлийн системийг нэвтрүүлснээр уралдаанч хүүхдийн гэрийн хаяг, сургууль, анги, уралдаанд оролцсон амжилт, бэртэл гэмтэл зэргийг бүртгэхээс гадна уралдаанд оролцуулж буй уяачдын мэдээллийг давхар бүртгэх боломжтой. Түүнчлэн үүлэн технологид суурилсан системийг нэвтрүүлснээр Монгол Улс даяар уралдаанд оролцож байгаа бүх хүүхдийн мэдээллийн баазыг бүрдүүлэх зорилгыг тавьж байгаа юм байна.
Үндэсний баяр наадмаар даатгуулсан байх ёстой. Гэвч өнөөдрийн байдлаар уралдаанч хүүхдийн даатгалын тохиолдолд олгох нөхөн олговрын дээд хэмжээ таван сая төгрөг байна. Энэ нь хүүхэд осолдож бэртсэн, хүнд хэлбэрийн гэмтэл авсан тохиолдолд тээвэрлэлтийн болон нөхөн сэргээх эмнэлгийн үйлчилгээ хүрэлцэхгүй байгаа. Зарим тохиолдолд бэртэл гэмтлийн зэргээс шалтгаалан газраар тээвэрлэх боломжгүй тохиолдол гардаг. Иймээс эх орны аль ч газар байгаагаас үл шалтгаалан уралдаанч хүүхдийн амь нас, эрүүл мэндийг аврахын тулд даатгалын нөхөн олговрын хэмжээ бодитой, хүрэлцэхүйц байлгах үүднээс хураамжийн хэмжээг нэмэгдүүлэх замаар нөхөн олговрын хэмжээг нэмэх шаардлагатай. Иймээс даатгалын компаниудтай хамтарч уралдаанч хүүхдийн гэнэтийн даатгалын хураамжийг 100 мянган төгрөг болгож, нөхөн олговрыг 20 сая төгрөг болохоор болсон байна.
Энэ талаар Гэр бүл, хүүхэд, залуучуудын хөгжлийн газрын Хууль эрхзүй хамтын ажиллагааны газрын дарга А.Энхбаатартай ярилцлаа.
-Хүүхэд хамгааллын даатгал хэзээнээс эхэлж хэрэгжих вэ?
-Хүүхэд хамгааллын даатгал хэрэгжээд эхэлсэн. Монгол Улсын Ерөнхий сайд зургадугаар сарын 1-нд эхний ээлжинд хоёр асрамж хамгааллын байгууллагад байгаа 200 гаруй хүүхдийг хүүхэд хамгааллын даатгалын үйлчилгээнд хамруулахаар батлаж олгосон байгаа. Одоо үндэсний хэмжээнд хамгааллын даатгал шаардлагатай хүүхдүүдийн судалгааг авч байна. Эрсдлийн үнэлгээний программыг 21 аймаг, сумын 1613 баг, есөн дүүрэг 152 хорооноос авна. Хамгийн эхэнд даатгал шаардлагатай гэрэл анивчиж байгаа хүүхдүүдээс даатгал хийгдээд явна.
-Бага насны хүүхдүүд хурдан мориор уралдаж байгаад мориноос унаж амь насаа алдах тохиолдол нэлээд гарч байгаа. Удахгүй баяр наадам болох гэж байна. Танайхаас энэ жил унаач хүүхдийн асуудал дээр ямар арга хэмжээ авч ажиллах вэ?
-Өнгөрсөн жил бидний тоолж чадсанаар 394 уралдаан болсон. Энэхүү уралдаанд 10435 хүүхэд морь унаж уралдсан байгаа. Эдгээр хүүхдүүдээс гурван хүүхэд насан туршийн хөгжлийн бэрхшээлтэй болсон. Хоёр хүүхэд амь насаа алдсан. Тухайн морины уралдаан зөвшөөрөлгүй байсан. Ямар нэгэн зөвшөөрөлтэй арга хэмжээн дээр хүүхдийн эрх хамгаалах үүрэг хүлээсэн байгууллагын хувьд орон нутгийн нэгжээр дамжуулан стандартын дагуу хувцас хэрэгсэл өмсөж байна уу гэдэг дээр заавал хяналт тавьж оролцдог. Энэ оноос хүүхдийн стандартын хувцас хэрэгслийн стандарт шинэчлэгдсэн. Иймээс энэ стандартын хувцсыг хэрэглүүлэх тал дээр манай байгууллага хяналт тавьж ажиллана.
-Унаач хүүхдүүдийн хувцас хэрэгслийн стандарт шинэчлэгдсэн талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөхгүй юу?
-Энэ жил Үндэсний баяр наадмаар хурууны хээний цахим бүртгэлийг нэвтрүүлсэн. Энэ бүртгэлийн системтэйгээ давхар стандартын хувцсыг шалгаж явна. Хуучин хувцас хэрэгслийг таслан зогсооно. Стандартын шаардлага хангасан хувцастай хүүхдийг уралдаанд оруулна. Хэрэв стандартын хувцас хэрэглэхгүй бол уралдаанд оролцуулахгүй. Энэхүү хамгаалалтын хувцас үнийн хувьд 110 мянган төгрөгийн үнэтэй байгаа.
Хүүхдийн нэр насыг өөрчилж уралдааны морь унуулах боломжгүй
-Өнгөрсөн баяр наадмуудаар Хүүхдийн төлөө газар хүүхдийн хамгаалалтын хэрэгслийг худалдаалдаг гэсэн мэдээлэл гарч байсан. Энэ үнэн үү. Хүүхдийн хамгаалалтын хувцас худалдаалж байгаа компаниудад хяналтыг хэрхэн тавьдаг вэ?
-Манай байгууллага өмнө нь Хүүхдийн төлөө үндэсний газар байсан. Харин одоо бол Гэр бүл, хүүхэд, залуучуудын хөгжлийн газар болсон байгаа. Манайх янз бүрийн стандартын хувцсыг гардаж зохион байгуулдаггүй. Харин хүүхдийн хамгааллын бүсийг импортлогч компаниудад хяналт тавиад явдаг.
-Энэ жилийн хувьд хэдэн настай хүүхдүүд хурдан морь унах вэ?
-Долоон наснаас дээш насны хүүхдүүд уралдааны морь унах ёстой. Энэ жил долоон наснаас доош насны хүүхдүүдээр хурдан морь уралдуулахгүй. Нийтдээ 10435 хүүхэд уралдааны морь унаж байгаа. Иймээс энэ хурдан морь унаж байгаа хүүхдүүдийг хурууны хээгээр бүртгээд авчихна. Иймээс хүүхдийн нэр, насыг өөрчилж уралдааны морь унуулах боломжгүй.
-Саяхан хоёр настай хүүхдээр хурдан морь унуулсан асуудал гарсан. Тухайн хүүхдийн хувьд эрүүл мэндэд ямар нэгэн өөрчлөлт гарсан уу?
-Өнгөрсөн тавдугаар сарын 19-ны өдөр Дорнод аймгийн Баянтүмэн суманд хоёр настай хүүхдээр хурдан морь унуулсан асуудал гарсан. Тухайн хүүхдээр морь унуулсан эцэг эхэд хариуцлага хүлээлгэсэн. Хүүхдийн хувьд ямар нэгэн сөрөг асуудал гараагүй. Биеийн байдал сайн байгаа.
