Хувийн хэвшлийг дэмжсэн төрийн бодлого хэрэгтэйг Харвардын их сургуулийн доктор Эрик Веркер онцоллоо

Олон
улсын валютын сангийн 2015 оны судалгаагаар хамгийн хурдацтай хөгжиж буй гучин
орны нэгээр Монгол улсыг нэрлэжээ. Гэхдээ хөгжиж буй улс орнуудын гол хөдөлгөгч
хүч нь хувийн хэвшлийн хөгжил байх ёстой. Тэгвэл хувийн хэвшлийн хөгжил гэж юу
вэ?, түүнийг улсынхаа эдийн засагтай хэрхэн уялдуулах талаар Канадын Саймон
Прайзерийн их сургуулийн зөвлөх пррофессор Эрик Веркер өнөөдөр оюутан
залуучуудтай хийсэн уулзалтандаа онцлон ярилаа. Тэрээр Отгонтэнгэр Их
сургуулийн оюутан залуус, багш судлаачидад \”Хөгжиж буй эдийн засаг дахь хувийн
хэвшлийн хөгжил” сэдвээр лекц уншсан юм. Харвардын Их сургуульд докторын зэрэг
хамгаалж улмаар сургуулийнхаа эдийн засгийн судлаачдын багт зөвлөхөөр ажиллаж
байсан арвин туршлага дээрээ тулгуурлан Монголын эдийн засагт үүсээд байгаа
өнөөгийн байдалд дүн шинжилгээ хийн бусад улс орнуудтай харьцуулан үзсэн нь
оюутан залуучуудын сонирхолыг татаж байсан юм.

Ангол,
Дубай, БНХАУ, Аргентин, Пакистан зэрэг улсуудын зах зээлийн зураглалын жишээн
дээртулгуурлан төрийн оролцоо
ямар байгаагаас хувийн хэвшлийн хөгжил шууд хамаарч эдийн засгийн эерэг сөрөг
хандлагууд үүсч байна.

Тэгэхээр
юуны түрүүнд хувийн салбарын өрсөлдөх чадварыг нэмэгдүүлэх шаардлагатайг
тодотголоо. Улс орны хувьд төрийн зүгээс экспортод чиглэгдсэн бодлого баримтлах
уу? эсвэл дотоодын зах зээлийн эрэлтийг хангахад чиглэгдсэн бодлого баримтлах
уу? гэдэг стратегийг зөв тодорхойлох шаардлагатай. Дан ганц уул уурхайд
түшиглэсэн эдийн засаг удаан тогтдоггүйг олон улс орны жишээ бидэнд харуулсан.
Монгол улсын хувьд ч яг энэ сонголтын торгон зааг дээр байна. Мал аж ахуй,
газар тариалан, үйлдвэрлэлийн олон салбарт үйл ажиллагаа эрхэлдэг хувийн
хэвшлийн байгууллагууд байгаа ч өөрийн гэсэн брэндийг бий болгож олон улсын зах
зээлд амжилттай гаргаснаар эдийн засаг өөрийгөө хамгаалах дархлаатай болно.
Гэхдээ төр нэг компаныг хэт дэмжиж болохгүй. Жишээ нь харилцаа холбооны
Телемакс компани Мексикийн засгийн газрын дэмжлэгийг илүү хүртсэнээр монополь
хүч бүхий хүчирхэг брэнд болж чадсан ч ард иргэд нь хамгийн өндөр үнээр үүрэн
телефоны үйлчилгээг авч байна. Тэгэхээр төр хувийн хэвшилийн хөгжилд ямар
хэлбэрээр дэмжлэг үзүүлэх бодлогоо зөв тодорхойлох хэрэгтэй гэсэн юм.