БНСУ-д ажиллаж, амьдарч байсан он жилүүд – 5 /цуврал/

 

Би БОИНГ онгоцонд суугаад, гурван цаг гаруй нисээд, БНСУ-ын
КИМ ПО-гийн Олон улсын нисэх буудалд газардсан. Онгоцны цонхоор харж явахад,
далайд яваа хөлөг онгоц, уулаа цоолсон тунель хоёрыг хараад, миний их сэтгэл
хөдлөж байлаа.

Тунелийг дээрээс анх хараад, Чойрт хөдөө
тарвага сахиад хэвтэж байхад, тарваганы дош л иймэрхүү цэвэрхэн харагдаж байдаг
л санагдаж байлаа. Түүнээс үүдээд Солонгос улс руу явахынхаа өмнөхөн, Чойрт
ээжтэйгээ уулзаад, хүү нь Солонгос улс явах болсон, гурван жил болоод ирнэ гэж
худлаа хэлсэндээ их харамсч билээ!

Ээжтэйгээ уулзаж байхдаа, дотроо энэ нь бид
хоёрын сүүлчийн уулзалт гэдгийг мэдэрч байсан. Нэгэнт эхэлсэн амьдрал сүйрлийн
эрмэгт хүрсэн, гадаадад очоод, Эх орон, ээж, хүүгээ санаад, сэтгэл тогтохгүй
байх гэж бодоод, өөртөө 10 жил болно гэсэн зорилт тавьсан.

Солонгос улсын хил дээр ирээд, ихэнх хүмүүс
гаалийн эмэгтэй ажилтны өмнө дугаарлав. Би ч бас тэр хүмүүсийн ард зогсов.
Миний ээлж ирэхэд, гаалийн эрэгтэй ажилтан дээр хүн байхгүй байсан тул очерын
эхэнд байсан намайг дуудав.

Би очихгүй гээд яахав! очоод, паспорт, очих,
буцах, онгоцны билетээ өгөв. Гаалийн ажилтан миний паспортыг аваад, намайг
харснаа, миний паспорт дээр хилээр нэвтрүүлэх, тамгаадарах гэснээ болиод,
миний паспортыг эргүүлж, тойруулж, оёдол зэргийг нь маш нарийн шалгаж эхэллээ!

Би ч амандаа мэддэг бүх л маани…ерөөлөө
үглээд л…Гаалийн ажилтан надад хандаж, нэг юм хэлсэн. Би их сандарч байсан
тул түүнийг ямар хэлээр, юу гэж хэлснийг сайн ойлгоогүй. Шууд л түрүүвчнээсээ
иргэний үнэмлэхээ гаргаад өгсөн.

Миний иргэний үнэмлэх, гадаад паспорт хоёрыг
тэр эмэгтэй тулгаж үзээд, хил нэвтрүүлэх тамгаа дарж өгөх, энэ хугацаа надад
маш их хугацаа өнгөрөх шиг санагдсан.

Тэнд хүлээж зогсоход, хамаг өр, зээл бодогдоод
л… амьдрал барайгаад л явсан бол Солонгос улсын хилийн дээсийг алхахдаа,
сэтгэл тэнэгэр, над шиг аз, жаргалтай хүн энэ хорвоод байхгүй юм шиг…амьдралд
минь гэрэл гэгээ тусаад л…

Гэхдээ харь орны хилийн цаана гарсан хойно хэн
дээр очих уу? юу хийх үү ? гээд л бүх зовлон эхэлдэг юм билээ. Би Солонгос улс
руу явахынхаа өмнө ээжийнхээ төрсөн дүүтэй уулзаж, намайг Солонгос улсын хилээр
гарсны дараа ажил олж, өгч туслаач гэж гуйсан юм.

Тэр эгч маань өөрөө Солонгос-Монгол улсын
хооронд наймаа хийж явдаг. Мөн түүний гурван хүүхэд нь тэнд ажиллаж, амьдардаг
байсан. Тэр эгч надад тусална гэж амласан боловч хэлсэн үгэндээ хүрэлгүй надаас
нүүр буруулсан. Би аминдаа түүнд их итгэж явсан.

Намайг Солонгос улсад угтан авах хүн маань
ирэхгүй, нэг цаг гаруй хугацаа өнгөрсөн. Надтай хамт очсон эмэгтэйг, нэг Монгол
хүүхэн тосч аваад, авч явах гээд л… би түүнийг явуулахгүй хүлээлгээд л…

Учир нь тэр эмэгтэй, бид хоёрыг угтах хүнд
буцах билет, 50 доллар өгөх ёстой юм. Түүнийгээ өгөхгүй л зугтаах санаатай
бололтой! Хүн ер нь их муухай. Тус болсон хүнээ бодохгүй, би хилээр
гарсан л бол дахиж, тэр хүнтэй уулзахгүй гэсэн явцуухан бодолтой нь даанч
харамсмаар…

Бид хоёрыг угтах хүн ирэхэд, нөгөө эмэгтэй
маань түүнд буцах билетээ өгөөд, нэмж өгөх, 50 доллар нь байхгүй! Түүнийг тосч
авсан хүүхэн нь утасныхаа дугаарыг өгөөд, дараа өгөхөөр тохирон тэд явцгаасан.

Ер нь огт танихгүй хүнд итгээд, 10.000 доллароо
өгөөд явуулж байгаа… өгөх өгөхгүйг нь мэдэхгүй, хүний утасыг аваад үлдэж буйг
хараад, би Монголчууд маань гэнэн цайлган… дэндүү итгэмтгий юмдаа гэсэн бодол
төрж байсныг нуух юун…

Би угтаж авсан хүндээ 10.000 доллар, буцах
онгоцны билет, 50 доллароо өгөөд, намайг хүн тосож авахгүй! гээд надад ажил олж
өгөөрэй! гээд 100 доллар нэмж өгсөн.

Бид нар микро автобусаар Түндэмүнд ирсэн.
Түндэмүний гудамжинд согтуу, халамцуу олон Монгол хүмүүс нааш цааш сэлгүүцэн
холхиж байсан. Тэдэн дунд надтай, Цэргийн Нэгдсэн Дээд Сургуулийг хамт төгссөн,
олон залуус байсан.

Би тэдэнтэй огт уулзаагүй. Би Түндэмүнд өдөржин
байхдаа, газар, орчныг нь сайн нүдлэж авсан. Тосч авсан хүн маань намайг тэнд
буудалд оруулж өгөөд, маргааш өглөө ирнэ гээд явсан.

Тэр эмэгтэйнадад улс хоорондын кодыг хэлж
өгч, утасаар ярих карт хаанаас авах, картаа хэрхэн ашиглахыг зааж өгсөн.
Надтай хамт ажиллаж байсан, инженер ЭрхэмСолонгос улсад ажиллаж, амьдарч
байгаа ахдаа, жаахан зүйл өгч явуулсан юм.

Би Түндэмүнд ирсэн оройгоо ах руу нь ярихад,
тэр залуу Түндэмүн дээр ирээд, намайг дагуулаад, метронд суун гэр рүүгээ явсан.
Би анх удаагаа метронд сууж үзэж билээ. Тэр залуу эхнэртэйгээ байр хөлслөн
тохилог амьдардаг юм билээ.

Намайг бууз, сүүтэй цайгаар дайлсныг, би хэзээч
мартдаггүй.Солонгос улсад миний анх уулзсан эвсэг сайхан гэр бүл бол тэр
хоёр байлаа. Аав нь надтай хамт олон жил хамт ажиллаж, хөдөө ажлаар хамтдаа
олон удаа явж байсан юм.

Тэгээд ч аав нь нас бараад, удаагүй байсан
болоод, тэр үү надад их хүндэтгэлтэй хандаж зочилсон юм. Би тэднийд хоноод,
маргааш өглөө нь намайг Түндэмүнд хүргэж өгсөн юм.

Би тэд нартай хааяа утасаар ярьдаг байсан
боловч, цагийн уртад холбоо тасарсан ч надад үлдсэн дурдатгал нь хэвээрээ… Эх
орондоо очсон хойноо заавал олж, ярьж хөөрнө гэж боддог.

Тосч авсан хүн маань өглөө нь Түндэмүнд ирээд,
намайг Ким по-д төмрийн үйлдвэрт оруулахаар болсон гээд машинаар авч явсан. Хан
мөрнийг нааш цааш гарах олон гүүр байгуулсан нь надад сайхан санагдаж байв.

Тэгээд нөгөө үйлдвэрийнхээ эзэнтэй уулзаад,
миний насыг асуухад, би үнэнээр нь 39-тэй гэхэд, намайг хөгшин байна гэж голов.
Намайг насаа дарж хэлж бай! гэснээр би түүнээс хойш 35-тай гэх болсон.

 

Үргэлжлэл бий

 

Ц.Эрдэнэбат