“Эрчим хүчний сүлжээнд ашиглах том чадлын хуримтлуур”-ын төслийн шав тавих ёслол өнгөрсөн наймдугаар сард болсон.
Төслийг Засгийн газар, Азийн хөгжлийн банкны хооронд 2020 онд байгуулсан, 100.0 сая ам.долларын хөнгөлөлттэй зээл, 3.0 сая ам.долларын буцалтгүй тусламж, нийт 103сая ам.долларын санхүүжилтээр хэрэгжүүлж байна. Эрчим хүчний сайд Б.Чойжилсүрэн энэ төсөл шинэ оны өмнө дуусна гэв.
Төслийн хүрээнд “80 МВт-ын чадалтай, 200 MВт.цагийн багтаамжтай эрчим хүчний хуримтлуурын байгууламжийн зураг төсөл, ханган нийлүүлэлт, барилга угсралтыг хийнэ. Эхний хоёр жилийн ашиглалтын үйл ажиллагааг дэмжих ажлын гүйцэтгэгчийг олон улсын нээлттэй тендерээр сонгон шалгаруулж, БНХАУ-ын Jiangsu Zhongtian Technology Co.,Ltd (ZTT), Zhongtian Energy Storage Technology Co,.Ltd (ZEST) компаниудын хамтарсан консорциумтай “Түлхүүр хүлээлгэн өгөх нөхцөлтэй гэрээ”-г байгуулжээ.
Гэрээний дүн 80.9 сая ам.доллар. Засгийн газраас гаалийн болон НӨАТ-ыг чөлөөлөх байдлаар дэмжлэг үзүүлжээ.
ZTTболон ZEST компаниуд нь эрчим хүчний тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэгч. ZTT нь БНХАУ-ын “Эрчим хүчний эдийн засгийн судалгааны хүрээлэн”-гээс гаргадаг 2021 оны “Дэлхийн шилдэг 500 эрчим хүчний шинэ аж ахуйн нэгж”-ийн жагсаалтад зургаа дахь жилдээ багтсан байна.
ZEST нь “Эрчим хүч хуримтлуурын холбоо”-ны 2021 оны эрчим хүч хуримтлуулах батарейн технологийн шилдэг арван компанийн жагсаалтад шалгарсан туршлагатай аж.
Төслийн хүрээнд дэлхийд томд тооцогдохуйц 80 МВт суурилагдсан хүчин чадалтай, 200 МВт.цагийн багтаамж бүхий литиум-ион төрлийн батарей ашигласан хуримтлуурын байгууламжийг суурилуулна. 220/110/35 кВ-ын “Сонгино” дэд станцад холбосноор төвийн бүсийн эрчим хүчний системийн тогтвортой найдвартай ажиллагааг дээшлүүлэх дараах үйлчилгээг үзүүлнэ. Үүнд:
- Нэгдсэн сүлжээнд гарч болзошгүй огцом чадлын дутагдлыг нөхөж, давтамж тохируулга хийх,
- Оргил ачааллын нэгдсэн сүлжээнд 80 МВт хүртэл чадлыг нийлүүлж, импортын эрчим хүчийг бууруулах;
- Сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэрүүдээс нэгдсэн сүлжээнд нийлүүлэх цахилгаан эрчим хүчний хэмжээг нэмэгдүүлэх боломжийг олгох;
- Мөн хүчдэлийн тохируулга хийх, Дулааны цахилгаан станцыг “тэг” зогсолтоос сэргээх цахилгаан эрчим хүчийг нийлүүлэх зэрэг туслах үйлчилгээг эрчим хүчний системд үзүүлнэ.
Тус эрчим хүчний хуримтлуурын байгууламжийг барьж ашиглалтад оруулснаар Төвийн бүсийн эрчим хүчний системд жил бүр 58.5 сая кВт.цаг ногоон эрчим хүчийг нийлүүлэх ба Дулааны цахилгаан станцуудын цахилгаан ачааллыг бууруулж жил бүр шууд үр дүнгээр 46,8 мянган тонноор хүлэмжийн хийн ялгарлыг бууруулах, 2030 он гэхэд жилд 842 мянган тонн хүлэмжийн хийн (CO2) ялгарлыг бууруулах боломжийг олгоно.
Энэхүү төслийн барилга угсралтын ажил 14 сарын хугацаанд үргэлжлэх бөгөөд 2023 оны өвлийн оргил ачааллаас өмнө Төвийн бүсийн эрчим хүчний системд холбогдон зэрэгцээ ажиллаж эхэлнэ.
Батарей хуримтлуурын технологи нь манай улсын хувьд шинэ технологи. ХБНГУ-ын “RWE Technology International GmbH”зөвлөх үйлчилгээ үзүүлэн ажиллаж байна.Зөвлөх ажил үйлчилгээний хүрээнд техникийн зөвлөх үйлчилгээнээс гадна хуримтлуурын байгууламжийн ашиглалт, засвар үйлчилгээтэй холбоотой дүрэм, журам, стратегийг боловсруулах салбарын боловсон хүчний чадавхыг нэмэгдүүлэх ажлууд хийгдэх ба ингэснээр төслийн ашиглалтын хугацаанд байгууламжийг эрсдэлгүй, үр ашигтай ажиллуулах, цаашид энэ төрлийн технологид хувийн хэвшил хөрөнгө оруулж, нэвтрүүлэх боломжийг бүрдүүлэх юм.
Ашиглалтад хүлээн авснаас хойш төслийн гүйцэтгэгч хоёр жилийн турш “Цахилгаан дамжуулах үндэсний сүлжээ” ТӨХК-тай хамтран ашиглалтыг хариуцан ажиллах ба энэ хугацаанд “Цахилгаан дамжуулах үндэсний сүлжээ” ТӨХК болон “Диспетчерийн үндэсний төв” ТӨХХК-ийн инженер техникийн ажилтнуудад ашиглалт засвар үйлчилгээний дадлага туршлага олгож, цаашид бие даан ажиллуулах боловсон хүчний нөөцийг бүрдүүлэхэд дэмжлэг үзүүлнэ.
Төслийн хэрэгжилтийн үед 120 түр ажлын байр, төсөл ашиглалтад орсны дараа 25 байнгын ажлын байр тус тус бий болно гэж Эрчим хүчний яам мэдээлэв.
