Засгийн газрын гишүүн УИХ-ын гишүүний албыг хавсран гүйцэтгэх, чуулганы ажиллагаанд оролцох журмын төслийг боловсруулах үүрэг бүхий ажлын хэсгийг УИХ-ын гишүүн А.Ариунзаяа ахалж байна.
Тэрбээр /2025.01.08/ УИХ-ын Ёс зүй, дэгийн байнгын хорооны хурлаар уг журын төслийг танилцууллаа.
УИХ-ын гишүүн А.Ариунзаяа, Ажлын хэсгийнхэн УИХ-ын гишүүний бүрэн эрхэд халдахгүйгээр Ёс зүй, дэгийн зөв зохистой байдлыг хангах маш товч, тодорхой, журмын төсөл боловсруулах даалгавар авсан. Журмын төсөл гурван хэсэг, 12 заалттай.
УИХ-ын тухай хуульд зааснаар гишүүн өвчтэй, чөлөөтэй, дотоод гадаад томилолтоор ажиллахаас бусад үед нэгдсэн чуулган болон байнгын, дэд, түр хорооны хуралдаанд товлосон хугацаандаа оролцох үүрэгтэй. Засгийн газрын гишүүн хэдийгээр маш их ажилтай байдаг боловч ажлаа төлөвлөн УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдааныг хүндэтгэн үзэж, чуулганы хуралдаантай давхардуулан ажлаа зохион байгуулахгүй. Нэн шаардлагатай тохиолдолд урьдчилан мэдэгдэж, чөлөө авна гэж журамд тусгасан.
Хоёрдугаарт, Засгийн газар асуудлыг хамтдаа хэлэлцэж байгаа учир кабинетын зарчмаар ажиллана гэж хуульдаа ч заасан байдаг. Сайд нар тодорхой асуудал дээр эсрэг саналтай бол кабинет дотроо саналаа хэлж мэтгэлцэж, өөр өөрийн байр сууриа илэрхийлнэ. Эсрэг саналтай байсан ч хамтын шийдвэр гаргаад явсан бол нэгдсэн дуу хоолойгоор ажлаа явуулах ёстой гэсэн зарчим Засгийн газрын тухай хуульд байдаг.
ЗГ-ын тухай хуулийн 24.5 дахь хэсэгт “Засгийн газрын гишүүн Засгийн газрын хуралдаанаар хэлэлцсэн болон олонхийн саналаар шийдвэрлэсэн хуулийн төсөл болон төрийн бодлогын зарчмын бусад асуудлаар УИХ-ын чуулган, байнгын хорооны хуралдаан дээр ЗГ-ын гишүүний хувьд зарчмын өөр санал илэрхийлэхгүй” гэж заасан байдаг. Энэ нь кабинетын зарчим гэсэн үг.
Энэ агуулгаараа УИХ-ын чуулганаар ЗГ-аас өргөн барьсан аливаа хууль, тогтоомж, төрийн бодлогын асуудал дээр ЗГ-ын гишүүн өөрөө ямар нэг эсрэг санал илэрхийлэхгүй. Мөн асуулт асуухгүй буюу өөрөө тухайн асуудлыг оруулж ирж буй сүбьект учир өөрөө өөрөөсөө асуулт асуухгүй гэдгийг УИХ-ын чуулганы индрээс УИХ-ын дарга сануулж, ЗГ-ын гишүүн асуулт асуухаар нэрээ өгсөн бол нэрийг нь хасдаг байсныг энэ журмын төсөлд тусгасан. Жишээлбэл, Улсын төсвийг чуулганы хуралдаанаар хэлэлцэх үед “Энэ саналыг би сайд биш, гишүүний хувьд гаргаж байна” гэж зарчмын зөрүүтэй санал хэлдэг. Энэ нь ёсзүйн хувьд зохисгүй гэж үзэж журмаар зохицуулж байна гэв.
Засгийн газрын гишүүн асуултад хариулж, дэмжсэн байр сууринаас үг хэлж болно гэж журамд заасан.
Мөн сайд хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр чуулганы хуралдаан, байнгын, дэд, түр хорооны хуралдаанд хүрэлцэн ирээгүй бол УИХ-ын гишүүний Ёсзүйн дүрэмд заасны дагуу Ёсзүйн байнгын хороогоор хэлэлцэж, сануулга өгөх, шаардлагатай гэж үзвэл Ерөнхий сайдад бүрэн эрхийнхээ хүрээнд тухайн сайдад хариуцлага тооцох санал хүргүүлэх талаар энэ журмын төсөлд тусгасан гэж танилцуулав.
Уг журмын төсөлтэй холбогдуулан УИХ-ын гишүүн Б.Хэрлэн асуулт асуув.
УИХ-ын гишүүн Б.Хэрлэн, Сайд хуралдаа суугаагүй, мөн асуулт асуусан бол, асуулт асуухад ЗГ-ын гишүүний хувьд хариуцлаагүй бол, асуудлыг дэмжиж биш эсэргүүцсэн өнгө аястай байр суурь илэрхийлсэн тохиолдолд хариуцлага тооцуулна гэж байна.
Тэгэхээр энэ зөрчлүүдэд чанарын ялгаа зааг байх уу, хэдэн удаа тасалбал хариуцлага хүлээлгэх вэ. Нэг удаа эсрэг санал, зарчмын зөрүүтэй байр суурь илэрхийллээ гэхэд үүнийг хэн бүртгэж асуудлыг цааш нь тавих вэ.
А.Ариунзаяа, Журамдаа хууль зөрчихгүй байх үүднээс маш ерөнхий заалтуудыг оруулсан. Засгийн газрын гишүүнд хариуцлага тооцох нэг л сүбьект байдаг нь Засгийн газрын тэргүүн буюу Ерөнхий сайд. Засгийн газрын хууль болон мөрдөж буй журмуудын дагуу ямар хариуцлага хүлээлэх нь Ерөнхий сайдын бүрэн эрхийн асуудал.
Бидний хувьд ямар нэг асуудлыг олон давтамжтайгаар Засгийн газрынхаа эсрэг байр суурийг тогтмол илэрхийлээд байвал Ёсзүй, дэгийн байнгын хороогоор тухайн асуудлыг хэлэлцэж, хариуцдага тооцох уу үгүй юу гэдэг хамтын шийдвэр гаргана. Нөгөө талаар УИХ-ын дэгийн тухай хууль болон УИХ-ын тухай хуульд зааснаар УИХ-ын гишүүн жилдээ, ажлын 5 хоног ажлаа тасалбал хариуцлага тооцох талаар Ёсзүй дэгийн байнгын хороогоор авч хэлэлцэнэ гэсэн заалт бий. Тухайлж хэдэн удаа тасалсан бол гэх мэт асуудлыг энэ журмаар заах нь буруу гэлээ.
Энэ журмын хэрэгжилтэд тус байнгын хороо хяналт тавьж ажиллаж юм байна.
Ерөнхий сайд, Засгийн газрын гишүүнээр томилогдсон УИХ-ын гишүүн чуулганы ажиллагаанд оролцох журам батлах тухай тогтоолын төслийг Байнгын хорооны хуралдаанд оролцсон гишүүдийн 77,8 хувийн саналаар баталлаа.
