З.Цогтгэрэл: Багшийн цалинг эхний ээлжинд 1.2 сая болно гэсэн хүлээлт байна

Өнгөрсөн долоо хоногт багш нар Засгийн газарт цалингаа нэмүүлэх шаардлага тавьсан тухай мэдээлэл цацагдсан. Тэд \”Багшийн Цалинг Нэмэгдүүлэх\” түр хороо байгуулж нийт 30 мянган багш нэгдсэн талаар мэдэгдлээ.

Багш нар есдүгээр сарын нэгнээс өмнө цалингийн доод хэмжээг 1.6 сая төгрөг болгон нэмэхийг шаардсан бөгөөд уг шаардлагын хариуг наймдугаар сарын 24 хүртэл хүлээнэ. Энэ хугацаанд шаардлага биелүүлэхгүй бол хичээлийн шинэ жилийн эхний өдөр ажил хаяхаа мэдэгдээд байгаа. Өнөөдөр тус хорооноос цалин нэмэх үйл явцын талаар мэдээлэл хийв. Уг хуралд багш нарын түр хорооны зохицуулагч, үйлдвэрчний эвлэл, багш нарын төлөөлөл оролцлоо. Багшийн цалинг нэмэгдүүлэх түр хороо энэ сарын 17-ны пүрэв гаригт Ерөнхий сайд Ж.Эрдэнэбатад шаардлага хүргүүлсэн бол өнөөдөр Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад уриалга гаргаж буйгаа мэдэгдээд байгаа ажээ. Одоогийн байдлаар цалин нэмэгдүүлэх асуудлыг дэмжиж нийтдээ 11 мянган гарын үсэг цугларсан байна. 

• Сургуулийн өмнөх боловсрол болон ерөнхий боловсролын сургуулийн нийгэмд гүйцэтгэх үүрэг хариуцлага, үндсэн ажилтан нь багш болохыг харгалзан үзэж холбогдох төрийн захиргааны байгууллагуудад үйл ажиллагааг өргөжүүлэх зарчимд үндэслэн багшийн үндсэн цалингийн доод хэмжээг бүс нутгийн жишигт хүргэж нэмэгдүүлэх
• Үйл ажиллагааг өртөгжүүлэх зарчимд үндэслэн багшийн цалин хөлсний шатлалыг шинээр бий болгож хэрэгжүүлэх
• Сургуулийн өмнөх боловсрол болон ерөнхий боловсролын сургууль нь эх оронч бүтээлч чадвартай хариуцлагатай ухамсартай соёл иргэншилтэй ирээдүйн иргэдийг бэлтгэдэг тэргүүлэх үндэсний аюулгүй байдалд нөлөөлөхүйц салбар болохынх нь хувьд түүний удирдлагыг намын харьяалал, улс төрийн томилгооноос ангид байлгаж хамт олны саналд үндэслэн Монгол улсын ерөнхийлөгч томилдог байх.

– Цалин нэмэгдүүлэх асуудлаар та бүхэн холбогдох албаны хүмүүст шаардлага хүргүүлсэн гэлээ. Цаашид цалин нэмэх боломж бололцоо байна гэж харж байна уу?

– Багш нарын түр хорооноос гаргасан шаардлагыг үйлдвэрчний эвлэлийн холбоогоор дамжуулан салбар яам, улсын их хуралд хүргүүлсэн. Төсвийн байгууллагуудын цалин хөлс хаана ч хүрэлцэхгүй гэдгийг бүгд мэдэж байгаа. Гэсэн хэдий ч цалин нэмэх боломж гарц, гаргалгаа холбогдох албан тушаалтнуудад байна. Жишээлбэл улсын төсвөөс  зарим урсгал зардлуудыг танаж боловсролын салбарт хөрөнгө оруулалт хийх хэрэгтэй байна. Тиймээс боловсролын салбарт анхаарч хандаж ажиллаач ээ гэдгийг бид хэвлэлийн хурлаар дамжуулан хүргэхийг хүслээ.

– Багш нарын түр хороо, Боловсрол шинжлэх ухааны үйлдвэрчний хороотой хамтран дараа дараагийн арга хэмжээг хийхээр төлөвлөж байна. Тухайлбал хуулийн дагуу сануулсны дараа хүлээж авахгүй бол ажил хаялт зарлана. Энэ жишиг рүү хөрвөхгүй бол асуудал шийдэгдэхгүй гэж харж байна.

-Ерөнхий боловсролын сургуулийн багш нарын дундаж цалин 537 мянган төгрөг байна. 25-с дээш жил ажилласан багш нарынх 608 мянган төгрөг байдаг. Анхны жилдээ ажиллаж буй багш нарын цалин 537.200 авдаг. Гэвч татвараа өгөхөөр гар дээрээ 25-с дээш жил ажилласан багш 557 мянга, анхны жилдээ ажиллаж буй 470 мянга авдаг. Ингээд ардаа гэр бүлтэй, амьдралаа тэжээхийн тулд цалин нь хаана ч хүрдэггүй. Гэр бүлд нь байтугай өөрт нь хүрэлцэхгүй байгаа учраас бид бүхэн дорвитой арга хэмжээ авахыг төр засгаас хүсч байна.

-Багш нарын цалин их гэсэн ойлголт нийгэмд байдаг. Гэхдээ 2014 онд цалин 10 хувиар л өссөн. Төр засгийн зүгээс цалин нэмэх шат дараалсан бодлого хэрэгжүүлэх цаг үе болсон. Төрөөс ямар нэгэн багш нарыг дэмжсэн зээл тусламж бараг байдаггүй. Багш нар хичээлээ заахын тулд шохой бичиг цаас гээд хэрэглэгдэхүүнийг цалингаасаа өөрсдөө л авдаг. Бид бүхэн нийгмийн асуудал буюу байр орон сууцтай болгооч ээ гэсэн асуудал тавьдаг ч бодит байдал дээр багшийн цалин банкнуудын шаардлагад хүрдэггүй. Яагаад гэхээр цалин хүрэхгүй учир зээлэнд хамрагдаж чаддаггүй. Төр засгаас багш нар луу хандсан 1000 айлын орон сууц, 40 мянган орон сууц гэсэн хөтөлбөрүүд хэрэгжсэн боловч хүрэлцээ байгаагүй.  Цалин хөлс нэмэгдээгүй мөртлөө инфляц их өссөнөөс болж өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүн авч хүрдэг.

– Манай түр хорооны зүгээс харж байгаачлан эхний ээлжид 1.2 сая болгоно гэсэн хүлээлт байна. Бид бүхний хийсэн тооцоо судалгаанд нэмэх боломжтой гэж үзсэн ч төсвийн дагуу хуулиар ирэх 11-р сараас нэмэх хандлагатай байна. 

 

Э.Ариун