Өнгөрсөн долоо хоногт Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхэд бүтэн өдрийн турш Хөгжлийн банкны хэргүүдийг хэлэлцсэн. Тус банкны эхний гүйцэтгэх захирал Б.Мөнхбат, Б.Батбаяр, дэд захирал Д.Дэлгэрсайхан, дэд захирал асан Б.Чойжилжалбуу, Төслийн зээлийн газрын захирал асан Ч.Мөнхбаяр нарыг тус бүр нэг сарын хугацаатай цагдан хорих шийдвэр гаргалаа.
Энэ үйл явдалтай зэрэгцээд МАН-ын Хяналтын хороо УИХ-ын гишүүн асан Г.Солтан, Б.Ундармаа, Д.Дамба-Очир, Д.Хаянхярваа, ХХААХҮ-ийн сайд асан Э.Батзориг нарыг намаас хөөх шийдвэрийг гаргасан юм.
Мөн УИХ-ын гишүүн С.Бямбацогт, Г.Амартүвшин, Х.Ганхуяг, Г.Дамдинням, УИХ-ын гишүүн асан М.Билэгт, А.Сүхбат, Барилга хот байгуулалтын дэд сайд Ш.Лхамсүрэн, НИТХ-ын төлөөлөгч Ш.Үнэнбат нарыг ажлын гурван хоногт багтаан албан ёсны тайлбар өгөхийг үүрэг болгосон. Энэ хугацаа өнөөдөр буюу лхагва гарагт дуусч байна.
УИХ-ын гишүүн С.Бямбацогтын дүү С.Балжиннямын “Вестерн холд” компани Хөгжлийн банкнаас 2019 оны есдүгээр сард 28 сая ам.долларын зээл авсан. Энэ зээл хэвийн зээлдэгчид тооцогдох бөгөөд үндсэн хүүний төлбөрт 220 мянган ам.доллар, хуримтлагдсан хүүнд 56 мянган ам.доллар төлжээ. Төгрөгт шилжүүлбэл 80 тэрбум төгрөгийн зээл авч, эргүүлэн төлсөн гэж мэдэгдээд байна.
УИХ-ын гишүүн Г.Амартүвшин Хөгжлийн банкны гүйцэтгэх захирлаар 2019-2020 онд ажилласан. Энэ хугацаанд тэрээр УИХ-ын гишүүн Х.Ганхуяг, Г.Дамдинням нарын хамаарал бүхий “Вертекс майнинг партнер” компанид 33 тэрбум төгрөгийн зээл өгсөн. Тус компани чанаргүй зээлдэгч болоогүй ч эргэн төлөлтийн зөрчил үүссэн зээлдэгчид тооцогдож байна. 2018 оны нэгдүгээр сарын 29-нд 414 сая иенийн зээл авч, 145 сая иенийн үлдэгдэлтэй байна.
Чанаргүй зээлдэгч нарын дунд УИХ-ын гишүүн асан М.Билэгтийн “Ачлал трэйд” компани багтжээ. Тус компани 2017 оны аравдугаар сарын 13-нд 15 сая ам.долларын зээлийг Хөгжлийн банкнаас авсан бөгөөд одоо 18429890 ам.доллар буюу 52 тэрбум 515 сая төгрөгийн үлдэгдэлтэй байна. “Ачлал трэйд” компани зочид буудал, нийтийн хоол, барилга, бөөний болон жижиглэн худалдааны салбарт үйл ажиллагаа явуулдаг.
УИХ-ын гишүүн асан А.Сүхбатын бэр Г.Буяндэлгэрийн (дүүгийнх нь эхнэр) “Түгээмэл түмэн хишигтэн” компани Хөгжлийн банкнаас 2020 оны долдугаар сард зээл авчээ. 18.5 тэрбум төгрөгийн зээл авч, газар дээрх дотоод шалгалтын дараа шүүхэд нэхэмжлэх гаргах, эсэхийг шийдэх зээлийн жагсаалтад байна.
Үндсэн зээлийн өр нь 9.8 тэрбум төгрөг. Үүнээс үндсэн хүүний өр 4.9 тэрбум төгрөг, хуримтлагдсан хүүний өр 283 сая төгрөг торгуулийн хүү 238 сая төгрөг буюу нийт 23.9 тэрбум төгрөгийн төлбөрийн өртэй байна.
2018 онд Барилга, хот байгуулалтын дэд сайдаар ажилласан Ш.Лхамсүрэн болон АНУ дахь Монгол Улсын Элчин сайд асан Ё.Отгонбаяр нарын хамаарал бүхий “Мондулаан трейд” компани Хөгжлийн банкнаас зээл авчээ.
Тус компани 2018 оны аравдугаар сард буюу Ш.Лхамсүрэнг БХБ-ын дэд сайд, Ё.Отгонбаярыг Элчин сайдаар ажиллаж байх үед “Баянголын ам дахь Зүүн шанд, Улааншивэртийн амны алтны шороон ордыг ашиглах төсөл”-дөө 15 тэрбум төгрөгийн зээл авсан байна. Уг зээлийн 13.7 тэрбум төгрөгийг төлөөгүй, гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул “Чанаргүй зээл” ангилалд багтсаныг Хөгжлийн Банк шүүхэд өгч, 17.5 тэрбум төгрөгийн нэхэмжлэл гаргажээ. Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүх хэргийг хүлээн авсан байна.
АТГ-аас “Хөгжлийн банкнаас зээл авсан, олгосон гэх бүх мэдээллийг шалгаж тогтооно. УИХ-ын гишүүн, сайд эсэх нь хамаагүй. Зарим нэр бүхий УИХ-ын гишүүдэд хэрэг үүсгэн шалгаж эхэлсэн. Улс төрд нөлөө бүхий этгээдүүдийн эрх мэдэл, албан тушаал, эрх нөлөөгөө ашиглан зээл авсан эсэх, хамаарал бүхий этгээддээ давуу байдал олгосон, олгуулсан эсэх зэрэг бүх үйлдлийг АТГ шалгана” гэв.
