1869 оны 11-р сарын 17-ны өдөр Газар дундын тэнгисийг Улаан тэнгистэй холбож Хойд Энэтхэгийн далайгаас шууд Атлантын далайруу усан замаар зорчих боломж олгосон Суэцийн суваг албан ёсоор нээгдсэн.
Ингэснээр Ази, Европын хооронд явах замыг маш товч болгосон бөгөөд Арабын тэнгисээс Лондон хот хүрэх зайг л гэхэд даруй 8,900 км орчим товч болгосон гэхээр ямар их цаг хугацаа, хөрөнгө хэмнэсэн чухал суваг болох нь тодорхой. Суваг нээгдэснээр бараа бүтээгдэхүүний эргэлт нэмэгдэж, үнэ нь хямдарч, эдийн засгуудад дэвшил авчирсан.
1859 оны 04-р сарын 25-нд ажил эхлэж байсан бол 10 жилийн дараа ийнхүү нээв. Порт Сайдын /Port Said/ хойд төгсгөлөөс Суэц хотын Порт Тевфикийн /Port Tewfik/ урд үзүүр хүртэл үргэлжилдэг тус сувгийн нийт урт 193,30 км бөгөөд хойд ба өмнөд суваг гэж хуваагдана. Суваг их болон бага Bitter нуурыг дайран өнгөрдөг. 2012 оны байдлаар жилд 17,225 онгоц тус сувгаар нэвтэрсэн нь өдөрт дунджаар 47 онгоц юм.
Суваг ямар нэг далан, түгжих системгүй бөгөөд далайн ус чөлөөтэй урсаж байдаг. Нууруудын урсгал өвөлдөө хойш, зундаа урагш урсдаг гэнэ.
Суэцийн сувгийг байгуулах санаа их эртнээс байсан боловч хоёр тэнгисийн түвшингийн зөрүү их тул боломжгүй гэсэн бодол давамгай байж. Гэвч 1830 онд анх судлаач Ф.Р.Чесней /F. R. Chesney/ Их Британы засгийн газарт хоёр тэнгисийн өндөрлөг ялгаагүй бөгөөд Суэцийн сувгийг байгуулах боломжтой гэсэн илтгэл тавьж байсан боловч хэн ч тоогоогүй юм. Үүнээс хойш олон улсууд сонирхон тойрон эргэлдэж байсаар 1846 онд “Суэцийн суваг судлалын нийгэмлэг” гэх холбоо байгуулагдаж нөлөө бүхий эрдэмтэн, инженерүүдийг нэгтгэжээ. Үүнд Robert Stephenson, Negrelli бас Paul-Adrien Bourdaloue нар уригдан ирж сувгийн техник, эдийн засгийн үндэслэл дээр ажиллаж эхэлжээ. Тэд анх хоёр тэнгисийн хооронд мэдэгдэхүйц зөрүү байхгүй гэсэн нотолгоог нийтэд хүлээн зөвшөөрхөөр гаргасан.
Ингээд Францын дипломат ноён Фердинанд де Лессепс /Ferdinand de Lesseps/ 1854-1856 оны хооронд Египет болон Суданы Паша нартай бүх улсын хөлөг онгоцонд нээлттэй суваг барих хэлцэлд хүрч чадсан. Хамтарсан компани нь сувгийг ашиглалтанд орсноос хойш 99 жилийн хугацаанд ашиглах ёстой байв.
Концессд заасны дагуу Фердинанд сувгийг байгуулах олон улсын комиссыг хуралдуулав. Долоон орны 13 шинжээчдээс бүрдсэн уг багт хожим нь Барилгын инженерүүдийн байгууллагын ерөнхийлөгч болсон John Robinson McClean байжээ. Тэд олон талаас нь харсан судалгаа, инженерийн зураг дээр ажилласны эцэст санал нэгдэн 1856 оны 12-р сард сувгийн төлөвлөгөө, үндсэн зургийг танилцуулсан. Харин гол эзэмшигч болох хамтарсан компани 1858 оны 12-р сарын 15-нд байгуулагдсан.
Сувгийн бүтээн байгуулалт 10 орчим жил үргэлжилсэн бөгөөд 1864 он хүртэл суваг ухахад албадан хөдөлмөр эрхлэгчдийг ажиллуулж байв. Зарим эх сурвалжийн тооцоолсноор нэг дор сувагт 30,000 гаруй хүн ажиллаж байсан, нийтдээ янз бүрийн улс орноос 1.5 сая гаруй хүн ажиллаж байсан бөгөөд мянга мянган ажилчид ажил, амьдралын хүнд нөхцөл, холер ба үүнтэй төстэй тахал өвчнөөр нас баржээ.
Британийн засгийн газар уг төслийг эхнээс нь дуустал нь эсэргүүцэж, сувгийн бүтээн байгуулалтын эсрэг хийсэн ажлуудын нэг нь албадан ажилчдыг “боолын хөдөлмөр” эрхлүүлхийг эсэргүүцсэн явдал юм.
Мөн олон орнууд төсөлд эргэлзэж байсан. Их Британи, Австри, Орос зэрэг улсууд бараг хувьцаа худалдаж аваагүй нь үүнийг илтгэнэ. Тэд том хөлгүүд нэвтрэх боломжгүй байна гэж тооцож байв.
Гэвч төсөл амжилттай дуусч нээлтийн ажиллагаа 1869 оны 11-р сарын 15-нд эхлээд Порт Сайдд болж, хүлээн авалтанд Египет, Суданы эрхэм дээдсүүд цуглан орой нь сүртэй ёслолын буудлага хийв. Харин маргааш нь Францын хатан хаан L’Aigle дарвуулт онгоцтой ирэв. Түүнтэй хамт Пруссын угсаа залгамжлах хун тайж, Гессений ханхүү Луйс болон Америкийн байгалийн түүхч Харкнесс /H. W. Harkness/ байлаа. Энэ өдөр сувгийн эрэгт зэрэгцүүлэн барьсан Христ, Лалын сүмийн мяндагтнууд сувгийг адислав.
11-р сарын 17-ны өглөө L’Aigle тэргүүтэй усан онгоцны цуваа сувагруу оров. Дагалдан яваа хөлгүүд дотор Жорж Наресийн /George Nares/ удирдсан HMS Newport хөлөг явсан бөгөөд энэхүү хөлөг нь сувгийн өнцөг булан бүрд хийх туршилтыг гүйцээсэн. Эхэн үедээ сувгийн гүн тодорхойгүй, жигд бус зарим газар амласан гүнд хүрээгүй тул хөлгүүд хайрдах аюултай гэсэн санал гомдол гарч байжээ. Эхний өдрийн аялал Тимса нуур хүрээд өндөрлөсөн боловч энэ өдрийг албан ёсоор нээсэн өдөр хэмээн тооцдог.
Хойноос урагшаа нээлтийн сүрт цуваа эхэлж бүрэн нэвтэрч гарсан бол Anchor Line компаний онгоц болох S.S.Dido нь өмнөөс хойд зүг рүү сувгийг нэвт гарсан анхны онгоц болжээ.
2014 оны 8-р сард Египетийн засгийн газар сувгийн дамжин өнгөрөх хугацааг хурдасгахын тулд Баллагийн тойрог замыг 35 км (22 миль) өргөтгөх ажлыг эхлүүлжээ. Өргөтгөл нь Суэцийн сувгийн хүчин чадлыг бараг хоёр дахин нэмэгдүүлхээр төлөвлөж байсан бөгөөд ингэснээр өдөрт нэвтрэх хөлгийн тоо 49-өөс даруй 97 болж нэмэгдэхээр байв. 59.4 тэрбум Египетийн фунт стерлингээр (8 тэрбум ам.доллар) боссон энэ төслийг зөвхөн Египетийн аж ахуйн нэгж, хувь хүмүүст олгосон хүүтэй хөрөнгө оруулалтын гэрчилгээгээр /Бонд/ санхүүжүүлсэн. Өргөтгөлийн нэрээр нэрлэсэн “Шинэ Суэцийн суваг” -ыг 2015 оны 8-р сарын 6-ны өдөр ёслол төгөлдөр нээсэн байна.
2021 оны 03-р сарын 23-нд орон нутгийн цагаар 07 цаг 40 минутын орчимд Малайзаас Нидерландруу аялаж явсан Ever Given хөлөг хүчтэй салхинд урссаны улмаас сувгийг хоёр чиглэлд нэвтрэх боломжгүй болгон гацсан.
03-р сарын 29-нд хөлгийг гацаанаас гаргах хүртэл 450 орчим хөлөг хоёр талд хүлээгдээд байлаа. Энэ явдал өдөр бүр 3-н тэрбум долларын бараа нэвтэрдэг сувгийн ач холбогдлыг олон улсд ойлгуулсан. Зарим онгоцнууд Африкийн өмнө Сайн итгэлтийн хошуугаар тойрч явсан нь ч бий.
