Ардчилсан намын 4/11 мэдээллийн цагаар тус намын удирдлага Нийслэлийн намын даргын сонгууль болон Монгол оронд үүсээд байгаа цаг үеийн асуудлаар мэдээлэл хийлээ.
НИТХ-ын төлөөлөгч Д.Энхтуяа “2012-2016 онд Э.Бат-Үүл Нийслэлийн Засаг дарга байхад авто замд 32 уулзварыг шинээр байгуулж байв. Мөн энэ хугацаанд “Найрсаг Улаанбаатар” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж байсан ба энэ хүрээнд “Даншиг наадам”-ыг зохион байгуулж эхэлсэн. Дараа нь МАН “Аз жаргалтай Улаанбаатар” хэмээн нэрлэсэн ч өнөөдөр 1,7 сая хүн амтай нийслэлийн иргэд аз жаргалтай амьдарч байна уу” гэлээ.
Ардчилсан намын Улс төрийн зөвлөл /УТЗ/-ийн гишүүн Д.Батсайхан:
Өнөөдрийн байдлаар Монгол Улс 33,8 тэрбум ам.долларын өртэй, ДНБ 12-13 тэрбум ам.доллар юм. Монгол Улсыг айл гэж үзвэл жилдээ 12 сая төгрөгийн орлоготой, нийт 33 сая өртэй гэсэн үг. Өрөө төлөхийн тулд зөвхөн олсон орлогоо өгөхөд гурван жилийг зарцуулахаар байна. Засгийн газрын өр ₮31,1 их наяд, ААН-үүд ₮25,8 их наядын өртэй байна. Ман айл бүр өртэй ба үүнд банканд тавьсан өр зээл байгаа ба арилжааны банкуудад цалингийн зээл ₮3,9 их наяд, тэтгэврийн зээл ₮1,1 их наяд, малчны зээл 1,3 их наяд төгрөг байна. Мөн айлуудад хувь хүний, дэлгүүрт хүнсний төлбөрийн өр зээлтэй байгаа нь улсын хэмжээнд эдийн засгийн хувьд зогсонги байдалтай байгааг илтгэнэ. Хоёр салбарт л өргүй байна. Тэр нь төсвөөс санхүүжилт авдаг ААН, уул уурхайн салбарынхан өргүй, бусад нь бүгд өрийн дарамтад ороод байна.
Монгол Улсын Аж үйлдвэрийн борлуулалт он гарсаар 29,5 их наяд байгаа нь өнгөрсөн оныхоос 12,4 их наядаар өссөнийг эдийн засгийн өсөлт гэж харж байгаа ч салбарын борлуулалтын 78 хувь нь уул уурхайн салбараас хамааралтай юм. Нүүрс гэхэд өнгөрсөн оны 8 дугаар сар гэхэд 11,9 тонн эскпортолж байсан бол 42,6 сая тонныг экспортолсон. Бид авдранд байгаа юмаа зараад л орлого олоод байхаас биш авдрандаа шинэ юм хийж борлуулж, орлого олоогүйтэй адилхан юм.
Төсөв хэт данхайгаад байна. Өмнө нь ₮5,8 их наяд байдаг байсан бол 2024 онд ₮27,6 их наяд төгрөгийн төсөв батлагдсан. Хэт томрох нь эдийн засагт сөрөг нөлөөтэй. Зүйрлэвэл, манай эдийн засаг 100л багтаамжтай сүү гэж үзвэл төсвөөр 30л авдаг, 70л-ийг нь ард иргэдэд хүртээдэг байсан бол өнөөдөр 80л сүүг төсөвт аваад ард иргэд 20л сүүгээр амьдрах шаардлага гарч байна. 70л сүүний хэрэгцээг хангахын тулд 50л сүүг зээлж авахаас өөр аргагүй байдалд хүрч байна гэсэн үг.
Гэхдээ бидэнд боломж бий. Олон удаагийн хулгайн мөнгийг төлүүлээд өрөө дарах боломжтой. Зөвхөн нүүрсний хулгайн ₮40 их наядаар ЗГ-ын ₮31,1 их наядын өрийг бүрэн төлөх боломжтой юм. Ганцхан нүүрсэн дээр жишээ авахад ийм том боломж бий. Хэрэв Ковид, ЖДҮ, БЗС, ногоон автобусны хулгайн мөнгийг яривал айл өрхүүдийн өр зээлийг ч төлөх боломж байгаа. Монгол Улсад баялаг бий, бид түүнийгээ зөв зохистой зарцуулж, ашиглаж чадахгүй байна. Мөн төсвийг хумих хэрэгтэй байна.
