Сэтгэл гутарлын эмгэг даамжирвал амиа хорлоход хүргэдэг

 

 

 

Дэлхийн сэтгэцийн эрүүл мэндийг дэмжих аяны хүрээнд өнөөдөр холбогдох албаны хүмүүсээс дараах тодруулгыг авлаа. Сүүлийн жилүүдэд сэтгэл гутралаас болж амиа хорлох тохиолдол цөөнгүй гарч байна. Сэтгэцийн эрүүл мэндийн үндэсний төвөөс сүүлд гаргасан судалгаагаар сэтгэл гутралд автсан дийлэнх хүмүүсийг 16-35 насныхан нэзэлж байна гэсэн судалгаа гарчээ. Тус сэдвээр Эрүүл мэндийн яамны ахлах мэргэжилтэн Д.Байгалиас дараах асуудлыг тодрууллаа.

Сэтгэл гутрал гэж юу вэ?

Сэтгэл гутралд өртсөн хүн аливаа зүйлд дур сонирхолгүй болох ажил хийх, хоолны дуршил гэх мэт дур сонирхол буурах үзэгдэл байдаг. СЭМҮТ-ын судалгаагаар өсвөр насны таван хүүхэд тутмын нэг нь асуудалтай байсан. Төрсөн зургаан эмэгтэй тутмын нэгд нь тохиолдож байдаг.

Хэрхэн сэтгэл гутралаас ангижрах вэ?

Хэрвээ өөрт чинь ийм шинж тэмдэг илэрвэл манай сайтруу хандан зөвлөгөө авах найз нөхөд ээж аавтайгаа уулзах, ууланд аялах, алхах дуртай зүйлээ хийх хэрэгтэй. Хэрвээ тэгж чадахгүй бол мэргэжлийн эмчид хандах хэрэгтэй. Дэлхийд өнөөдрийн байдлаар 300 сая сэтгэл гутрах өвчинтэй гэсэн тоо эзэлж байна. Сүүлийн 10 жилийн дотор сэтгэл гутрах эмгэгтэй хүний тоо 18 хувиар дэлхий даяар өссөн байна. Сэтгэл гутрах өвчин маань хэнд ч тохиолдож болдог. Нас хүйс хийж байгаа ажлаас хамаардаггүй. Ямар ч хүн тус ч болдог. Дийлэнх нь залуу хүмүүс эзэлж байна. Сүүлийн жилүүдэд энэ тоо нэмэгдэх хандлагатай байна. Учир нь нийгэм эдийн засгийн сөрөг үйл явцууд сэтгэл гутралыг үүсгэх хөшүүрэг болж ирдэг. Даамжрахаараа амиа хорлоход хүргэдэг хор хөнөөлтэй. Таны ойр дотнын хүмүүс сэтгэл гутрах эмгэгт нэрвэгдсэн бол холбогдох мэргэжлийн хүмүүсийн дэмжлэгийг авах хэрэгтэй байна. Гэхдээ тухайн хүн идэвхтэй амьдралын хэв маягийг бий болгож өөртөө итгэлтэй байх хэрэгтэй.

Манай улс бусад орнуудтай харьцуулахад ямар хэмжээнд байна вэ?

Дэлхийд өнөөдрийн байдлаар 300 сая сэтгэл гутрах өвчинтэй гэсэн тоо эзэлж байна. сүүлийн 10 жилийн дотор сэтгэл гутрах эмгэгтэй хүний тоо 18 хувиар дэлхий даяар өссөн байна. Манай улс Азийн орнуудаас сэтгэл гутралын эмгэгээрээ гуравт орсон. Энэ бол маш их тоо. Тиймээс тухайн хүн өөрийгөө сэтгэл гутралаас урьдчилан сэргийлэх шаардлагатай.

Цаашид сэтгэл гутралыг бууруулахад нийгэмд чиглэсэн ямар ажил хийж байна вэ?

МУ-ын хэмжээнд сэтгэл гутралын асуудал тулгамдсан асуудлын нэг болжээ. Маш олон хүнийг хамардаг. Тухайн хүн өөрийгөө оношлоогүйн улмаас олон сөрөг үр дагаварт хүрдэг.

Энэ асуудлыг бууруулахын тулднийгэмд чиглэсэн маш олон арга хэмжээ зохион байгуулаад явж байна.Манай улсад Сэтгэцийн эрүүл мэндийн тухай хууль 2013 оноос хэрэгжиж эхэлсэн. Хүмүүс сэтгэцийн эрүүл мэндийн асуудлыг маш хүнд өвчин гэж ойлгодог. Юуны түрүүнд хүн амын дунд урьдчилж судалгаа шинжилгээ хийж байж энэ асуудлын хамрах хүрээг гаргаж ирдэг. 2013 онд сэтгэцийн эрүүл мэндийн чиглэлээр маш том судалгаа хийсэн. Энэ судалгаанд хамрагдсан насанд хүрэгчдийн дунд тохиолдож байгаа сэтгэцийн эмгэг түүнд нөлөөлж байгаа хүчин зүйлс судалгаанд хамрагдсан хүмүүсийн 6,6 хувь нь өртсөн. Тиймээс эрүүл мэндийн холбогдох байгууллагууд уялдаа холбоотой ажиллаж хэвлэл мэдээллээр дамжуулан нийгэмд сурталчлахаар олон аяныг төлөвлөөд байна.

Э.Ариун