• Бидний тухай
  • Сурталчилгаа байршуулах
  • Холбоо барих
2026 он 2 сарын 9
Монгол туургатны цахим сайт
deed
  • Нүүр
  • Нийгэм
    • All
    • Аймаг
    • Байгаль орчин
    • Боловсрол
    • Нийслэл
    • Нийтлэл
    • Хууль, эрх зүй
    • Ярилцлага
    Таван шарын нүхэн гарц орчимд 90 метр урттай явган хүний гүүрэн гарц барина

    Таван шарын нүхэн гарц орчимд 90 метр урттай явган хүний гүүрэн гарц барина

    Их дээд сургуулийн диплом гаргуулахаар 29.9 сая төгрөг өгөөд залилуулжээ

    Их дээд сургуулийн диплом гаргуулахаар 29.9 сая төгрөг өгөөд залилуулжээ

    Б.Бямбасайхан: 2023 онд Дарь эхэд болсон үертэй ижил нөхцөл байдал Сонгинохайрхан дүүрэгт дахин үүсэхийг үгүйсгэхгүй

    Б.Бямбасайхан: 2023 онд Дарь эхэд болсон үертэй ижил нөхцөл байдал Сонгинохайрхан дүүрэгт дахин үүсэхийг үгүйсгэхгүй

    М.Золбоо: Геологийн төв лаборатори болон Хермесийн урд талын нүхэн гарцыг энэ онд ашиглалтад оруулна

    М.Золбоо: Геологийн төв лаборатори болон Хермесийн урд талын нүхэн гарцыг энэ онд ашиглалтад оруулна

    Хорлоогийн Чойбалсангийн хөшөөнд цэцэг өргөжээ

    Хорлоогийн Чойбалсангийн хөшөөнд цэцэг өргөжээ

    Налайх, Багахангай дүүргийн малчдад өвс, тэжээлийн дэмжлэг үзүүлжээ

    Налайх, Багахангай дүүргийн малчдад өвс, тэжээлийн дэмжлэг үзүүлжээ

    АЖ Э.Амартүвшинд Ерөнхий сайдын нэрэмжит шагналыг гардууллаа

    АЖ Э.Амартүвшинд Ерөнхий сайдын нэрэмжит шагналыг гардууллаа

    Ойрын өдрүүдэд ихэнх нутгаар өдөртөө хүйтний эрч суларна

    Ойрын өдрүүдэд ихэнх нутгаар өдөртөө хүйтний эрч суларна

    Угаарын хийн хордлогын улмаас 2024 онд 53 иргэн, 2025 онд 30 хүн нас баржээ

    Угаарын хийн хордлогын улмаас 2024 онд 53 иргэн, 2025 онд 30 хүн нас баржээ

  • Улс төр
    Ерөнхий сайдын өгсөн үүрэг даалгаврын нөлөөгөөр “Эрдэнэс тавантолгой”-н үйл ажиллагаа цэгцэрч байна

    Ерөнхий сайдын өгсөн үүрэг даалгаврын нөлөөгөөр “Эрдэнэс тавантолгой”-н үйл ажиллагаа цэгцэрч байна

    Хорлоогийн Чойбалсангийн хөшөөнд цэцэг өргөжээ

    Хорлоогийн Чойбалсангийн хөшөөнд цэцэг өргөжээ

    Налайх, Багахангай дүүргийн малчдад өвс, тэжээлийн дэмжлэг үзүүлжээ

    Налайх, Багахангай дүүргийн малчдад өвс, тэжээлийн дэмжлэг үзүүлжээ

    С.Оюун: Би Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшихгүй

    С.Оюун: Би Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшихгүй

    Л.Энх-Амгалан: П.Наранбаярыг улс төрийн гурван том алдаа гаргасан тул хариуцлагаа хүлээж огцрох ёстой

    Л.Энх-Амгалан: П.Наранбаярыг улс төрийн гурван том алдаа гаргасан тул хариуцлагаа хүлээж огцрох ёстой

    Банкны тухай хуулийг шинэчилбэл Унгар Улсын ОТП банк үйл ажиллагаагаа явуулах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийллээ

    Банкны тухай хуулийг шинэчилбэл Унгар Улсын ОТП банк үйл ажиллагаагаа явуулах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийллээ

    Г.Занданшатар: Төсвийн хөрөнгөөр хайгуул хийж, нөөц, илэрцийг нь тогтоосон ордуудын өгөөжийг ард түмэнд хүртээх нь зөв

    Г.Занданшатар: Төсвийн хөрөнгөөр хайгуул хийж, нөөц, илэрцийг нь тогтоосон ордуудын өгөөжийг ард түмэнд хүртээх нь зөв

    Ипотекийн зээлд олон удаа хамрагдсан иргэдийн мэдээллийг ил болгоно

    Ипотекийн зээлд олон удаа хамрагдсан иргэдийн мэдээллийг ил болгоно

    Боловсролын сайдад улс төрийн хариуцлага тооцож, огцруулах шаардлагыг хүргүүлжээ

    Боловсролын сайдад улс төрийн хариуцлага тооцож, огцруулах шаардлагыг хүргүүлжээ

  • Эдийн засаг
    • All
    • Бизнесс мэдээ
    • Уул уурхай
    Х.Сугир: “Тавантолгой”-н ТУЗ-ийн даргаар Д.Бат-Эрдэнэ ажиллаж байхдаа 70 ам.доллароор зарах боломжтой байсан 14 сая тонн нүүрсийг 25 ам.доллароор худалдсан

    Өвөр Монголд коксжих нүүрсний үнэ өсөв

    Зэсийн экспорт түүхэн дээд хэмжээнд хүрлээ

    Зэсийн экспорт түүхэн дээд хэмжээнд хүрлээ

    Монголбанкны үнэт металлын худалдан авалт 6 дахь жилдээ буурав

    Монголбанкны үнэт металлын худалдан авалт 6 дахь жилдээ буурав

    Киргиз улсын эдийн засгийн өсөлт тэднийг төв азийн шинэ “бар улс” болгох суурийг бэлдэж байна

    Киргиз улсын эдийн засгийн өсөлт тэднийг төв азийн шинэ “бар улс” болгох суурийг бэлдэж байна

    Зэсийн хүдэр баяжмалын экспорт өмнөх оны мөн үеэс $2.1 тэрбум буюу 72.5%-аар өсжээ

    Зэсийн хүдэр баяжмалын экспорт өмнөх оны мөн үеэс $2.1 тэрбум буюу 72.5%-аар өсжээ

    Гадаад валютын нөөц 6 тэрбум ам.долларт хүрч, төгрөг чангарав

    Гадаад валютын нөөц 6 тэрбум ам.долларт хүрч, төгрөг чангарав

    Монгол Улсын зээлжих зэрэглэл сүүлийн 13 жилийн дээд түвшинд хүрлээ

    Монгол Улсын зээлжих зэрэглэл сүүлийн 13 жилийн дээд түвшинд хүрлээ

    Монголбанк: Нүүрс, төмрийн хүдрийн үнийн төлөв өөдрөг биш байна

    Монголбанк: Нүүрс, төмрийн хүдрийн үнийн төлөв өөдрөг биш байна

    Монгол Улсын зээлжих зэрэглэлийг “B+” хэвээр хадгаллаа

    Монгол Улсын зээлжих зэрэглэлийг “B+” хэвээр хадгаллаа

  • Үндэстэн
    • All
    • Түүх, уламжлал
    • Яруу найраг
    Хүүхдийн даахийг бүрэн хэлд орсон үед хүйс гэж ялгалгүй сондгой настай үргээдэг

    Хүүхдийн даахийг бүрэн хэлд орсон үед хүйс гэж ялгалгүй сондгой настай үргээдэг

    Манж Монголыг өөрийн “колони” орон гэж нэрлэж байгаагүй

    Манж Монголыг өөрийн “колони” орон гэж нэрлэж байгаагүй

    В.Шукшины “Анхны хайрын захиа”

    В.Шукшины “Анхны хайрын захиа”

  • Дэлхий дахинд
    Бүдүүлэг жуулчдаас залхсан Япончууд интоорын цэцгийн баяраа цуцалжээ

    Бүдүүлэг жуулчдаас залхсан Япончууд интоорын цэцгийн баяраа цуцалжээ

    Дэлхий дахины тогтворгүй байдлын энэ үед хоёр улсын гадаад харилцаа чухал тэнцвэржүүлэгч хүчин зүйл болж байна

    Дэлхий дахины тогтворгүй байдлын энэ үед хоёр улсын гадаад харилцаа чухал тэнцвэржүүлэгч хүчин зүйл болж байна

    Хятад улс цахилгаан автомашины хаалганы далд бариулыг аюулгүй байдлын шалтгаанаар хориглов

    Хятад улс цахилгаан автомашины хаалганы далд бариулыг аюулгүй байдлын шалтгаанаар хориглов

    Испани улс 16 хүртэл насны хүүхдүүдийн сошиал медиа хэрэглээг хориглосон дараагийн улс боллоо

    Испани улс 16 хүртэл насны хүүхдүүдийн сошиал медиа хэрэглээг хориглосон дараагийн улс боллоо

    13 настай хүү далайд дөрвөн цагийн турш сэлж, гэр бүлээ аварчээ

    13 настай хүү далайд дөрвөн цагийн турш сэлж, гэр бүлээ аварчээ

    АНУ халдан довтолбол “бүс нутгийн хэмжээний дайн” дэгдэхийг Ираны удирдагч анхаарууллаа

    АНУ халдан довтолбол “бүс нутгийн хэмжээний дайн” дэгдэхийг Ираны удирдагч анхаарууллаа

    АНУ-ын Цагаачлалын албанд саатуулагдаж байсан таван настай хүүг суллажээ

    АНУ-ын Цагаачлалын албанд саатуулагдаж байсан таван настай хүүг суллажээ

    2025 он түүхэнд бүртгэгдсэн хамгийн дулаан жилүүдийн нэг болсныг баталлаа

    2025 он түүхэнд бүртгэгдсэн хамгийн дулаан жилүүдийн нэг болсныг баталлаа

    Гэмт хэргийн бүлэглэлийн 11 гишүүнд оноосон цаазын ялыг гүйцэтгэжээ

    Гэмт хэргийн бүлэглэлийн 11 гишүүнд оноосон цаазын ялыг гүйцэтгэжээ

  • Эрүүл мэнд
    Судалгаагаар зэрлэг нэрс жимс нь зүрх, бодисын солилцоонд эерэг нөлөө үзүүлдэг болох нь тогтоогдлоо

    Судалгаагаар зэрлэг нэрс жимс нь зүрх, бодисын солилцоонд эерэг нөлөө үзүүлдэг болох нь тогтоогдлоо

    Нипах вирус яаж үүсдэг вэ?

    Нипах вирус яаж үүсдэг вэ?

    Энэтхэгийн Баруун Бенгал мужид илэрсэн Нипах вирусийн шинэ дэгдэлт Ази даяарх эрүүл мэндийн байгууллагуудыг өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжүүлжээ

    Энэтхэгийн Баруун Бенгал мужид илэрсэн Нипах вирусийн шинэ дэгдэлт Ази даяарх эрүүл мэндийн байгууллагуудыг өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжүүлжээ

    Энэтхэгт дэгдсэн нипах вирусийн халдварын улмаас Азийн орнууд хилийн хяналтаа чангатгаж эхэллээ

    Энэтхэгт дэгдсэн нипах вирусийн халдварын улмаас Азийн орнууд хилийн хяналтаа чангатгаж эхэллээ

    Цусны хавдартай хүүхдэд цусны үүдэл эс шилжүүлэн суулгах эмчилгээг анх удаа амжилттай хийж, дотоодын эрүүл мэндийн салбарт түүхэн шинэ хуудас нээлээ

    Цусны хавдартай хүүхдэд цусны үүдэл эс шилжүүлэн суулгах эмчилгээг анх удаа амжилттай хийж, дотоодын эрүүл мэндийн салбарт түүхэн шинэ хуудас нээлээ

    ХӨСҮТ: Риновирусийн халдвар хатгаа болж хүндрэх эрсдэлтэй байна

    ХӨСҮТ: Риновирусийн халдвар хатгаа болж хүндрэх эрсдэлтэй байна

    Айраг лактоз задлах ферментийн нийлэгжилтийг сэргээх чадвартай

    Айраг лактоз задлах ферментийн нийлэгжилтийг сэргээх чадвартай

    Цусаа хандивлаж, бусдад амьдрал бэлэглэхийг уриалж байна

    Цусаа хандивлаж, бусдад амьдрал бэлэглэхийг уриалж байна

    ГССҮТ, БНСУ-ын эмч нарын баг  нурууны мэс засал эмчилгээг микроскоп ашиглан амжилттай хийлээ

    ГССҮТ, БНСУ-ын эмч нарын баг нурууны мэс засал эмчилгээг микроскоп ашиглан амжилттай хийлээ

  • Бусад
    • All
    • +18
    • Зөвлөгөө
    • Зурхай
    • Зүүдний тайлал
    • Технологи
    • Утга зохиол
    • Шар мэдээ
    Судалгаагаар зэрлэг нэрс жимс нь зүрх, бодисын солилцоонд эерэг нөлөө үзүүлдэг болох нь тогтоогдлоо

    Судалгаагаар зэрлэг нэрс жимс нь зүрх, бодисын солилцоонд эерэг нөлөө үзүүлдэг болох нь тогтоогдлоо

    Хүүхдийн даахийг бүрэн хэлд орсон үед хүйс гэж ялгалгүй сондгой настай үргээдэг

    Хүүхдийн даахийг бүрэн хэлд орсон үед хүйс гэж ялгалгүй сондгой настай үргээдэг

    Зүүдний тайлал А үсэг

    Зүүдний тайлал А үсэг

    С.Баяр: Н.Энхбаяр өөрөө автоматаар УИХ-д орох Үндсэн хуулийн төсөл хийсэн байсан

    С.Баяр: Н.Энхбаяр өөрөө автоматаар УИХ-д орох Үндсэн хуулийн төсөл хийсэн байсан

    Ө.Шижир: Т.Доржханд сайд болоод цахилгааны үнэ нэмсэн. Тог тасалсан хэвээр л байна. Худлаа ярьж байхаар хэлсэндээ хүрээд улс төрөөс явбал яасан юм

    Ө.Шижир: Т.Доржханд сайд болоод цахилгааны үнэ нэмсэн. Тог тасалсан хэвээр л байна. Худлаа ярьж байхаар хэлсэндээ хүрээд улс төрөөс явбал яасан юм

    Мартах ёстой зүйлсийг хэрхэн мартах тухай япон сэтгэл зүйчийн зөвлөгөө

    Мартах ёстой зүйлсийг хэрхэн мартах тухай япон сэтгэл зүйчийн зөвлөгөө

    Финлянд цахилгааныг кабельгүйгээр дамжуулах шинэ аргыг туршиж байна

    Финлянд цахилгааныг кабельгүйгээр дамжуулах шинэ аргыг туршиж байна

    Трамп: Диддид өршөөл үзүүлэх боломжгүй

    Трамп: Диддид өршөөл үзүүлэх боломжгүй

    Н.Өсөхбаяр: Ерөнхий сайд үндэсний бөхийг жалга дов, нутаг усаар ялгаварлан гадуурхаж увайгүй үйлдэл гаргасанд гүнээ харамсаж байна

    Н.Өсөхбаяр: Ерөнхий сайд үндэсний бөхийг жалга дов, нутаг усаар ялгаварлан гадуурхаж увайгүй үйлдэл гаргасанд гүнээ харамсаж байна

No Result
View All Result
  • Нүүр
  • Нийгэм
    • All
    • Аймаг
    • Байгаль орчин
    • Боловсрол
    • Нийслэл
    • Нийтлэл
    • Хууль, эрх зүй
    • Ярилцлага
    Таван шарын нүхэн гарц орчимд 90 метр урттай явган хүний гүүрэн гарц барина

    Таван шарын нүхэн гарц орчимд 90 метр урттай явган хүний гүүрэн гарц барина

    Их дээд сургуулийн диплом гаргуулахаар 29.9 сая төгрөг өгөөд залилуулжээ

    Их дээд сургуулийн диплом гаргуулахаар 29.9 сая төгрөг өгөөд залилуулжээ

    Б.Бямбасайхан: 2023 онд Дарь эхэд болсон үертэй ижил нөхцөл байдал Сонгинохайрхан дүүрэгт дахин үүсэхийг үгүйсгэхгүй

    Б.Бямбасайхан: 2023 онд Дарь эхэд болсон үертэй ижил нөхцөл байдал Сонгинохайрхан дүүрэгт дахин үүсэхийг үгүйсгэхгүй

    М.Золбоо: Геологийн төв лаборатори болон Хермесийн урд талын нүхэн гарцыг энэ онд ашиглалтад оруулна

    М.Золбоо: Геологийн төв лаборатори болон Хермесийн урд талын нүхэн гарцыг энэ онд ашиглалтад оруулна

    Хорлоогийн Чойбалсангийн хөшөөнд цэцэг өргөжээ

    Хорлоогийн Чойбалсангийн хөшөөнд цэцэг өргөжээ

    Налайх, Багахангай дүүргийн малчдад өвс, тэжээлийн дэмжлэг үзүүлжээ

    Налайх, Багахангай дүүргийн малчдад өвс, тэжээлийн дэмжлэг үзүүлжээ

    АЖ Э.Амартүвшинд Ерөнхий сайдын нэрэмжит шагналыг гардууллаа

    АЖ Э.Амартүвшинд Ерөнхий сайдын нэрэмжит шагналыг гардууллаа

    Ойрын өдрүүдэд ихэнх нутгаар өдөртөө хүйтний эрч суларна

    Ойрын өдрүүдэд ихэнх нутгаар өдөртөө хүйтний эрч суларна

    Угаарын хийн хордлогын улмаас 2024 онд 53 иргэн, 2025 онд 30 хүн нас баржээ

    Угаарын хийн хордлогын улмаас 2024 онд 53 иргэн, 2025 онд 30 хүн нас баржээ

  • Улс төр
    Ерөнхий сайдын өгсөн үүрэг даалгаврын нөлөөгөөр “Эрдэнэс тавантолгой”-н үйл ажиллагаа цэгцэрч байна

    Ерөнхий сайдын өгсөн үүрэг даалгаврын нөлөөгөөр “Эрдэнэс тавантолгой”-н үйл ажиллагаа цэгцэрч байна

    Хорлоогийн Чойбалсангийн хөшөөнд цэцэг өргөжээ

    Хорлоогийн Чойбалсангийн хөшөөнд цэцэг өргөжээ

    Налайх, Багахангай дүүргийн малчдад өвс, тэжээлийн дэмжлэг үзүүлжээ

    Налайх, Багахангай дүүргийн малчдад өвс, тэжээлийн дэмжлэг үзүүлжээ

    С.Оюун: Би Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшихгүй

    С.Оюун: Би Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшихгүй

    Л.Энх-Амгалан: П.Наранбаярыг улс төрийн гурван том алдаа гаргасан тул хариуцлагаа хүлээж огцрох ёстой

    Л.Энх-Амгалан: П.Наранбаярыг улс төрийн гурван том алдаа гаргасан тул хариуцлагаа хүлээж огцрох ёстой

    Банкны тухай хуулийг шинэчилбэл Унгар Улсын ОТП банк үйл ажиллагаагаа явуулах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийллээ

    Банкны тухай хуулийг шинэчилбэл Унгар Улсын ОТП банк үйл ажиллагаагаа явуулах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийллээ

    Г.Занданшатар: Төсвийн хөрөнгөөр хайгуул хийж, нөөц, илэрцийг нь тогтоосон ордуудын өгөөжийг ард түмэнд хүртээх нь зөв

    Г.Занданшатар: Төсвийн хөрөнгөөр хайгуул хийж, нөөц, илэрцийг нь тогтоосон ордуудын өгөөжийг ард түмэнд хүртээх нь зөв

    Ипотекийн зээлд олон удаа хамрагдсан иргэдийн мэдээллийг ил болгоно

    Ипотекийн зээлд олон удаа хамрагдсан иргэдийн мэдээллийг ил болгоно

    Боловсролын сайдад улс төрийн хариуцлага тооцож, огцруулах шаардлагыг хүргүүлжээ

    Боловсролын сайдад улс төрийн хариуцлага тооцож, огцруулах шаардлагыг хүргүүлжээ

  • Эдийн засаг
    • All
    • Бизнесс мэдээ
    • Уул уурхай
    Х.Сугир: “Тавантолгой”-н ТУЗ-ийн даргаар Д.Бат-Эрдэнэ ажиллаж байхдаа 70 ам.доллароор зарах боломжтой байсан 14 сая тонн нүүрсийг 25 ам.доллароор худалдсан

    Өвөр Монголд коксжих нүүрсний үнэ өсөв

    Зэсийн экспорт түүхэн дээд хэмжээнд хүрлээ

    Зэсийн экспорт түүхэн дээд хэмжээнд хүрлээ

    Монголбанкны үнэт металлын худалдан авалт 6 дахь жилдээ буурав

    Монголбанкны үнэт металлын худалдан авалт 6 дахь жилдээ буурав

    Киргиз улсын эдийн засгийн өсөлт тэднийг төв азийн шинэ “бар улс” болгох суурийг бэлдэж байна

    Киргиз улсын эдийн засгийн өсөлт тэднийг төв азийн шинэ “бар улс” болгох суурийг бэлдэж байна

    Зэсийн хүдэр баяжмалын экспорт өмнөх оны мөн үеэс $2.1 тэрбум буюу 72.5%-аар өсжээ

    Зэсийн хүдэр баяжмалын экспорт өмнөх оны мөн үеэс $2.1 тэрбум буюу 72.5%-аар өсжээ

    Гадаад валютын нөөц 6 тэрбум ам.долларт хүрч, төгрөг чангарав

    Гадаад валютын нөөц 6 тэрбум ам.долларт хүрч, төгрөг чангарав

    Монгол Улсын зээлжих зэрэглэл сүүлийн 13 жилийн дээд түвшинд хүрлээ

    Монгол Улсын зээлжих зэрэглэл сүүлийн 13 жилийн дээд түвшинд хүрлээ

    Монголбанк: Нүүрс, төмрийн хүдрийн үнийн төлөв өөдрөг биш байна

    Монголбанк: Нүүрс, төмрийн хүдрийн үнийн төлөв өөдрөг биш байна

    Монгол Улсын зээлжих зэрэглэлийг “B+” хэвээр хадгаллаа

    Монгол Улсын зээлжих зэрэглэлийг “B+” хэвээр хадгаллаа

  • Үндэстэн
    • All
    • Түүх, уламжлал
    • Яруу найраг
    Хүүхдийн даахийг бүрэн хэлд орсон үед хүйс гэж ялгалгүй сондгой настай үргээдэг

    Хүүхдийн даахийг бүрэн хэлд орсон үед хүйс гэж ялгалгүй сондгой настай үргээдэг

    Манж Монголыг өөрийн “колони” орон гэж нэрлэж байгаагүй

    Манж Монголыг өөрийн “колони” орон гэж нэрлэж байгаагүй

    В.Шукшины “Анхны хайрын захиа”

    В.Шукшины “Анхны хайрын захиа”

  • Дэлхий дахинд
    Бүдүүлэг жуулчдаас залхсан Япончууд интоорын цэцгийн баяраа цуцалжээ

    Бүдүүлэг жуулчдаас залхсан Япончууд интоорын цэцгийн баяраа цуцалжээ

    Дэлхий дахины тогтворгүй байдлын энэ үед хоёр улсын гадаад харилцаа чухал тэнцвэржүүлэгч хүчин зүйл болж байна

    Дэлхий дахины тогтворгүй байдлын энэ үед хоёр улсын гадаад харилцаа чухал тэнцвэржүүлэгч хүчин зүйл болж байна

    Хятад улс цахилгаан автомашины хаалганы далд бариулыг аюулгүй байдлын шалтгаанаар хориглов

    Хятад улс цахилгаан автомашины хаалганы далд бариулыг аюулгүй байдлын шалтгаанаар хориглов

    Испани улс 16 хүртэл насны хүүхдүүдийн сошиал медиа хэрэглээг хориглосон дараагийн улс боллоо

    Испани улс 16 хүртэл насны хүүхдүүдийн сошиал медиа хэрэглээг хориглосон дараагийн улс боллоо

    13 настай хүү далайд дөрвөн цагийн турш сэлж, гэр бүлээ аварчээ

    13 настай хүү далайд дөрвөн цагийн турш сэлж, гэр бүлээ аварчээ

    АНУ халдан довтолбол “бүс нутгийн хэмжээний дайн” дэгдэхийг Ираны удирдагч анхаарууллаа

    АНУ халдан довтолбол “бүс нутгийн хэмжээний дайн” дэгдэхийг Ираны удирдагч анхаарууллаа

    АНУ-ын Цагаачлалын албанд саатуулагдаж байсан таван настай хүүг суллажээ

    АНУ-ын Цагаачлалын албанд саатуулагдаж байсан таван настай хүүг суллажээ

    2025 он түүхэнд бүртгэгдсэн хамгийн дулаан жилүүдийн нэг болсныг баталлаа

    2025 он түүхэнд бүртгэгдсэн хамгийн дулаан жилүүдийн нэг болсныг баталлаа

    Гэмт хэргийн бүлэглэлийн 11 гишүүнд оноосон цаазын ялыг гүйцэтгэжээ

    Гэмт хэргийн бүлэглэлийн 11 гишүүнд оноосон цаазын ялыг гүйцэтгэжээ

  • Эрүүл мэнд
    Судалгаагаар зэрлэг нэрс жимс нь зүрх, бодисын солилцоонд эерэг нөлөө үзүүлдэг болох нь тогтоогдлоо

    Судалгаагаар зэрлэг нэрс жимс нь зүрх, бодисын солилцоонд эерэг нөлөө үзүүлдэг болох нь тогтоогдлоо

    Нипах вирус яаж үүсдэг вэ?

    Нипах вирус яаж үүсдэг вэ?

    Энэтхэгийн Баруун Бенгал мужид илэрсэн Нипах вирусийн шинэ дэгдэлт Ази даяарх эрүүл мэндийн байгууллагуудыг өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжүүлжээ

    Энэтхэгийн Баруун Бенгал мужид илэрсэн Нипах вирусийн шинэ дэгдэлт Ази даяарх эрүүл мэндийн байгууллагуудыг өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжүүлжээ

    Энэтхэгт дэгдсэн нипах вирусийн халдварын улмаас Азийн орнууд хилийн хяналтаа чангатгаж эхэллээ

    Энэтхэгт дэгдсэн нипах вирусийн халдварын улмаас Азийн орнууд хилийн хяналтаа чангатгаж эхэллээ

    Цусны хавдартай хүүхдэд цусны үүдэл эс шилжүүлэн суулгах эмчилгээг анх удаа амжилттай хийж, дотоодын эрүүл мэндийн салбарт түүхэн шинэ хуудас нээлээ

    Цусны хавдартай хүүхдэд цусны үүдэл эс шилжүүлэн суулгах эмчилгээг анх удаа амжилттай хийж, дотоодын эрүүл мэндийн салбарт түүхэн шинэ хуудас нээлээ

    ХӨСҮТ: Риновирусийн халдвар хатгаа болж хүндрэх эрсдэлтэй байна

    ХӨСҮТ: Риновирусийн халдвар хатгаа болж хүндрэх эрсдэлтэй байна

    Айраг лактоз задлах ферментийн нийлэгжилтийг сэргээх чадвартай

    Айраг лактоз задлах ферментийн нийлэгжилтийг сэргээх чадвартай

    Цусаа хандивлаж, бусдад амьдрал бэлэглэхийг уриалж байна

    Цусаа хандивлаж, бусдад амьдрал бэлэглэхийг уриалж байна

    ГССҮТ, БНСУ-ын эмч нарын баг  нурууны мэс засал эмчилгээг микроскоп ашиглан амжилттай хийлээ

    ГССҮТ, БНСУ-ын эмч нарын баг нурууны мэс засал эмчилгээг микроскоп ашиглан амжилттай хийлээ

  • Бусад
    • All
    • +18
    • Зөвлөгөө
    • Зурхай
    • Зүүдний тайлал
    • Технологи
    • Утга зохиол
    • Шар мэдээ
    Судалгаагаар зэрлэг нэрс жимс нь зүрх, бодисын солилцоонд эерэг нөлөө үзүүлдэг болох нь тогтоогдлоо

    Судалгаагаар зэрлэг нэрс жимс нь зүрх, бодисын солилцоонд эерэг нөлөө үзүүлдэг болох нь тогтоогдлоо

    Хүүхдийн даахийг бүрэн хэлд орсон үед хүйс гэж ялгалгүй сондгой настай үргээдэг

    Хүүхдийн даахийг бүрэн хэлд орсон үед хүйс гэж ялгалгүй сондгой настай үргээдэг

    Зүүдний тайлал А үсэг

    Зүүдний тайлал А үсэг

    С.Баяр: Н.Энхбаяр өөрөө автоматаар УИХ-д орох Үндсэн хуулийн төсөл хийсэн байсан

    С.Баяр: Н.Энхбаяр өөрөө автоматаар УИХ-д орох Үндсэн хуулийн төсөл хийсэн байсан

    Ө.Шижир: Т.Доржханд сайд болоод цахилгааны үнэ нэмсэн. Тог тасалсан хэвээр л байна. Худлаа ярьж байхаар хэлсэндээ хүрээд улс төрөөс явбал яасан юм

    Ө.Шижир: Т.Доржханд сайд болоод цахилгааны үнэ нэмсэн. Тог тасалсан хэвээр л байна. Худлаа ярьж байхаар хэлсэндээ хүрээд улс төрөөс явбал яасан юм

    Мартах ёстой зүйлсийг хэрхэн мартах тухай япон сэтгэл зүйчийн зөвлөгөө

    Мартах ёстой зүйлсийг хэрхэн мартах тухай япон сэтгэл зүйчийн зөвлөгөө

    Финлянд цахилгааныг кабельгүйгээр дамжуулах шинэ аргыг туршиж байна

    Финлянд цахилгааныг кабельгүйгээр дамжуулах шинэ аргыг туршиж байна

    Трамп: Диддид өршөөл үзүүлэх боломжгүй

    Трамп: Диддид өршөөл үзүүлэх боломжгүй

    Н.Өсөхбаяр: Ерөнхий сайд үндэсний бөхийг жалга дов, нутаг усаар ялгаварлан гадуурхаж увайгүй үйлдэл гаргасанд гүнээ харамсаж байна

    Н.Өсөхбаяр: Ерөнхий сайд үндэсний бөхийг жалга дов, нутаг усаар ялгаварлан гадуурхаж увайгүй үйлдэл гаргасанд гүнээ харамсаж байна

No Result
View All Result
Монгол туургатны цахим сайт
No Result
View All Result

Оросуудын найдвар мөхсөн нь буюу Тохтамыш хаан москваг номхотгосон нь

by
2018-07-01 09:51
in Түүх, уламжлал
0
Оросуудын найдвар мөхсөн нь буюу Тохтамыш хаан москваг номхотгосон нь
SHARETWEET

Куликовын тулалдааны дараа Мамай ихэд бүтэлгүйтэн доройтов. Гэсэн ч энэ тулалдаан оросын хүчийг үнэнхүү туйлдуулсан билээ. Мамай Дон, Ижил мөрний завсрын уудам хээр талд байх овог аймагтаа одож, шинэ хүчийг цуглуулж өшөө хорслоо тайлахаар зэхэв. Тэгээд цөлмөн хоослох аян дайнд хөдлөхөөр нэгэнт бэлэн болоод байтал түүний харьяанд байсан Тохтамыш хаан эзэнт гүрний дорнод хэсэг болох Цагаан Ордын бүх овог аймгийг Арал тэнгис хүртэл нутагт нэгтгэн захирч өөрийгөө Алтан Ордны улсын хаанаар өргөмжлөхөөр зэхэж буй мэдээг авч умар зүг оросын эсрэг хөдлөхийн оронд морины жолоог зүүн өмнө зүгт эргүүлж санаандгүй гарч ирсэн өрсөлдөгчийн эсрэг хандуулах болжээ. Ингээд Чингис хааны жанжин Зэв, Сүбээдэй нарын 160 жилийн тэртээ оросын вангуудыг анх удаа хиартал цохиж монголын цэрэг зэвсгийн алдрыг мандуулсан тэрхүү Калка гол дээр Мамайн цэрэг бут цохигджээ. Улмаар зугтан гарсан Мамай Крымд бусдад хорлогдон үхсэнээр 1376 оноос эхлэн Цагаан ордыг удирдаж байсан Тохтамышд Хөх Ордыг өөртөө нэгтгэх удаан хүлээсэн аятай нөхцөл нь бүрджээ. Тэрээр дотоодын зөрчлөө шийдвэрлээд, удалгүй Сарай хотноо Алтан Ордны улсын хаанд өргөмжлөгдөв.

Хаан болуутаа Тохтамыш XIV зууны дунд үед Ази, Европ дахь хамгийн том улсуудын нэг байсан өөрийн улсаа бүрэн бие даалгах бодлого явуулахаар шийдсэн байна. Тухайн үед Алтан Ордны улсын нутаг дэвсгэр нь өмнө зүгт Ираны Тебриз хот, хойд зүгт Башкир болон Ижил мөрний Болгар, баруун зүгт Дунай мөрөн, зүүн зүгт Эрчис мөрөн хүртэлх газар нутгийг хамарч байв. Ийм асар уудам газар нутагт үймээн самуун гарах нь тийм ч гайхалтай хэрэг байсангүй. Үнэн хэрэгтээ 1362 онд гарсан томоохон үймээн самуунаар Алтан ордны улс Ижил мөрнөөр зааглагдсан хоёр хэсэгт хуваагдсан байлаа. Тохтамыш дотоодын зөрчил самууныг ашиглан Цагаан ордыг илүү хүчирхэгжүүлж хаан ширээнд хүрэх оролдлого хийсэн юм.

Энэхүү оролдлого Куликовын тулалдааны дараа амжилттай болж, Тохтамыш хүчирхэг цэрэг арми, үлэмжхэн нөлөөтэй болов. Ингээд Мамайн цэргийгялснаар татар-монголчуудаас бүрэн чөлөөлөгдлөө гэж толгойгоо өндийлгөсөн оросын вангууд руу элч илгээж “Би та бүхний дайсан, ёс бус хаан Мамайг устган, хууль ёсоор хаан ширээгээ авсан тул, одоо урьдын ёсоор Бат Сарайд ирж хүндэтгэл үзүүлж алба барина уу” хэмээн эелдэгээр боловч цаанаа ойлгогдохоор заналхийлэн сануулав. Куликовын тулаанаар хамаг хүч чадлаа барж сулран доройтсон оросын вангууд Тохтамышийг эсэргүүцэжтөвдсөнгүй номхрон сөгдөв. Түүний дотор Куликовын тулалдааны баатар Москвагийн их ван Донын Дмитрий ч өөрийн хэр чинээг мэдэн шууд эсэргүүцэж зүрхэлсэнгүй хүлцэн дагав.

Гэвч энэ үед Москвагийн вангуудын эртний өрсөлдөгчид болох суздалийн вангууд өдөөн хатгалга явуулах замаар Донын Дмитрий болон Тохтамыш нарыг эвдрэлцүүлэхийг эрмэлзэж улмаар Москвагаар төвлөрсөн оросын хамгийн том вант улсын хүчин чадлыг бууруулахыг хүсэж байв. Москва энэ үед хүчирхэгжин Бат Сарайн дараа орох ихээхэн нөлөөтэй хот болсон байв. Улмаар бусдыг өөртөө татан оросын улс төр, эдийн засгийн хамгийн гол төв болох хэтийн төлөв нь тавигдав. Харин Суздалийн вангууд Москва болон Рязаний вангуудыг татар-монголчуудын энэ үеийн бас нэгэн өрсөлдөгч болох Литвын талд оруулахыг хүсч байлаа.

Куликовын үйл явдлын дараа москвагийн эрх баригчид цаг алдалгүйгээр Киевийн үнэн алдартны хамба лам Каприаныг урьж авчирсан нь тэр үед оросод нөлөөгөө ид дэлгэрүүлж байсан Ягайло вангийн талынхны католик шашны нөлөөг хязгаарласан хэрэг болсон бөгөөд үнэн хэрэгтээ үнэн алдартны шашныхан Москвад захирагдаж, түүний сүр жавхлан улам өсөн нэмэгджээ. Энэ бүхэнд эр бяр нь амтагдсан Донын Дмитрий Алтан Ордны бодлогыг тэр бүр ойшоохгүй болж дээр нь суздальчуудын хатгалга нэрмээс болж, зөрчил хурцадсаар эцсийн бүлэгт Алтан Орд болон Москвагийн вант улсын хооронд зөрчил үүсч дайн гарахад хүрэв.

Өөрийн хүч чадалд эрдэн Алтан Ордны бүх эзэмшлийг өөрийн гарт нэгэнт оруулж зангидсан Тохтамыш удаан бодож, төвдөлгүйгээр цэрэг армийг шуурхайлан цуглуулж, суздалийн вангууцын газарчдаар газарчлуулан Москва руу давшлаа. Галдан шатаагдсан тариалангийн талбай, тосгон суурингийн хөшиглөсөн их утаа май монгол-татарын их цэрэг өдөр шөнөгүй ойртсоор буйг илтгэх ажээ. Тохтамыш энэ далимаар мөчөөрхөн тэмцэгчдийг нэг мөр нуга дарахаар шийджээ. Замдаа Серпухов хотыг эзлэн түйвээгээд 1382 оны 8 дугаар сарын 12- ны өдөр татар-монголын цэргүүд Москвагийн хананд тулж очив.

Тохтамыш Москва руу цэрэглэн хөдөлснийг мэдсэн Москвагийн ван Дмитрий түүнээс хулчийн, хотоо орхин цэрэг цуглуулахаар гарч, хотын хувь заяаг харъяат албатууддаа даатган оджээ. Хотод вангийн их хатан болон хамба лам Каприан нарын ихэс дээдсүуд үлдсэн байна. Донын хэмээн алдаршсан Дмитрий ван хотын иргэд болон хана хэрэм дайсны довтолгоог удаан хугацаанд саатуулна хэмээн цэрэг цуглуулахаар гарч явсныг эрдэмтэд янз бүрээр тайлбарласан байдаг аж. Нэгэн цагт Бат хааны их цэрэг хотод нь тулж ирэхэд Владимирын их ван дээрхийн адил тооцоод хотоо алдаж, сүйрлийн аюулд аваачсан билээ.

Тухайн үеийн Москва хот өндөр чулуун ханатай, үнэхээр ч удаан хугацаагаар дайсны хүчтэй довтолгоог тэсч мэдэхээр сайтар бэхлэгдсэн байв. Тохтамыш үүнийг бодолцон шууд дайрч довтлохыг урьтал болголгүйгэээр бүслэн хаахыг илүүд үзжээ. Энэ үед хотод энгийн хүмүүс, хамба ламын шаардлагаар байгуулагдсан ардын журамт цэргүүд л байв. Гэвч бүслэлтэд орсон тэдгээр хүмүүс ямар ч эмх журам гүй бол сон бөгөөд тайж язгууртнууд ын хөрөнгө зоорь руу халд аж, ордон шилтгээнийг нь эвдэлж, дураараа авирлаж байв. Айх, эмээхийг үл мэдэцгээж, эх захаа алдан хөлчүүрч согтуурхсан тэд хотын хананд тулж очин, элдэв төрлийн дохио зангаа хэрэглэн татар- монголчуудыг хараан зүхэж, доромжилж байсан нь үхлээ эрсэн хулгана муурын сахлаа оролдохтой ижил хэрэг байв. Үүнд татарууд, ялангуяа сибирээс дайчлагдсан цэргүүд ихэд эгдүүцэж байсан гэдэг.

Хамба лам Каприан болон вангийн их хатан нар энэ замбараагүй байдлын эсрэг юу ч хийж чадахгүй байсан бөгөөд эзэн ван нь хотоос гарч явсныг мэдсэн үеэс эхлэн үймэн самууралдсан хүмүүс тэднийг үл тоомсорлож байлаа. Каприаныг аргагүйдэн хотоос гарч явсны дараа самуурсан ард олон хотоор сэлгүүцэн, архи уун хөлчүүрцгээх нь улам ихсэв. Хэдийтэгсэнч Москвачууд ихбуугаар галлаж, хотоо хамгаалахын төлөө шаргуу тэмцжээ. Гэхдээ байгаа бүх нөөц нь дууссаны дараа л тэд татар-монголчуудтай хэлэлцээ хийж найрамдахаар шийджээ. Татарууд хариуд нь өөрийнх нь элчийг хотод оруулбал хэлэлцээ хийж болох юм гэсэн нөхцөлийг тулгасныг тэд хүлээн авав. Гэвч зөвхөн татарын элч нарыг нэвтрүүлэхийн тулд хаалгаа нээх үед найдвартай хамгаалалт нь үгүй болж буйг ухаарах сэхээ тэдэнд байсангүй. Ийнхүү элч нарыг нэвтрүүлэхээр нээгдсэн хаалгаар татар-монголчууд хотод маш хурднаар цөмрөн орж, хамгаалагчид, ард иргэдийг олноор нь хядан устгав. Ийнхүү Москва хот дөрвөн өдөр хориглон байлдсаны эцэст автагдан түймэрдүүлэв. Хот бараг тэр чигээрээ угүйрэн хоосорчээ. Вант улсын бусад долоон хот мөн ийм л хувь тавилан амсчээ.

Монголын цэрэг дараа нь Переяславль хотыг мөн дайран эзэлж, ван Владимир Серпуховын цэргийг Волоколамск хотын орчим бут ниргэн зам зуур Рязань хотыг тоноод нутаг буцжээ. Ийнхүү Москваг эзлэн авснаар Куликовын талд хийсэн ялалтаар дотроо омогшин асч байсан оросуудын эцсийн найдварын галыг бүрмөсөн унтрааж, Алтан Ордны улс Москваг өөрийн хараат болгож, их ванг нь томилж байхаар болов. Доройтож, туйлдсан Донын Дмитрий Москвагийн Их вангаар хэвээр үлдэхийн тулд Алтан Ордны улсын нийслэл Бат Сарай хот руу залгамжлагч Василийг явуулж, энэ удаа мөнгөөр биш алтаар өргөл барьц өргөсөн нь тартагтаа тулсан хэрэг байв. Тохтамыш ийнхүү нийслэл Бат Сарайдаа буцаж ирэх тэр цагт хааны хараат албат болоогүй, жил бүр алба барих үүрэг хүлээгээгүй оросын ван гэж нэгээхэн ч байхгүй болов. Алтан Ордны хааны эрх мэдэл Арал нуураас Д непр мөрөн хүртэлх газарт ямарч хязгаар саадгүй ноёрхож, Венец, Генуягийн худалдааны суурингууд арилжаа наймааны шинэ шинэ гэрээ хэлэлцээр хийх болж “Шашин номын хийгээд дэлхийн өмөг түшиг болсон шудрага их хаан” гэсэн бичигтэй Тохтамышийн нэр бүхүй мөнгөн зоос цутган гаргажээ. Тохтамышийн Москваг дайлан эзэлж, оросын хот тосгодыг түрэмгийлсэн нь монголчуудын ноёрхлоос чөлөөлөгдөх гэсэн оросуудын эрмэлзлийг нэг хэсэгтээ л үгүй хийв.

ShareTweet

Related Posts

Ерөнхий сайдын өгсөн үүрэг даалгаврын нөлөөгөөр “Эрдэнэс тавантолгой”-н үйл ажиллагаа цэгцэрч байна
Онцлох мэдээ

Ерөнхий сайдын өгсөн үүрэг даалгаврын нөлөөгөөр “Эрдэнэс тавантолгой”-н үйл ажиллагаа цэгцэрч байна

2026-02-09 18:30
Таван шарын нүхэн гарц орчимд 90 метр урттай явган хүний гүүрэн гарц барина
Нийслэл

Таван шарын нүхэн гарц орчимд 90 метр урттай явган хүний гүүрэн гарц барина

2026-02-09 16:17
Их дээд сургуулийн диплом гаргуулахаар 29.9 сая төгрөг өгөөд залилуулжээ
Нийгэм

Их дээд сургуулийн диплом гаргуулахаар 29.9 сая төгрөг өгөөд залилуулжээ

2026-02-09 11:06
}

Шинэ мэдээ

Ерөнхий сайдын өгсөн үүрэг даалгаврын нөлөөгөөр “Эрдэнэс тавантолгой”-н үйл ажиллагаа цэгцэрч байна

Ерөнхий сайдын өгсөн үүрэг даалгаврын нөлөөгөөр “Эрдэнэс тавантолгой”-н үйл ажиллагаа цэгцэрч байна

by undesten
2026-02-09 18:30
0

Таван шарын нүхэн гарц орчимд 90 метр урттай явган хүний гүүрэн гарц барина

Таван шарын нүхэн гарц орчимд 90 метр урттай явган хүний гүүрэн гарц барина

by undesten
2026-02-09 16:17
0

Их дээд сургуулийн диплом гаргуулахаар 29.9 сая төгрөг өгөөд залилуулжээ

Их дээд сургуулийн диплом гаргуулахаар 29.9 сая төгрөг өгөөд залилуулжээ

by undesten
2026-02-09 11:06
0

Б.Бямбасайхан: 2023 онд Дарь эхэд болсон үертэй ижил нөхцөл байдал Сонгинохайрхан дүүрэгт дахин үүсэхийг үгүйсгэхгүй

Б.Бямбасайхан: 2023 онд Дарь эхэд болсон үертэй ижил нөхцөл байдал Сонгинохайрхан дүүрэгт дахин үүсэхийг үгүйсгэхгүй

by undesten
2026-02-09 10:54
0

М.Золбоо: Геологийн төв лаборатори болон Хермесийн урд талын нүхэн гарцыг энэ онд ашиглалтад оруулна

М.Золбоо: Геологийн төв лаборатори болон Хермесийн урд талын нүхэн гарцыг энэ онд ашиглалтад оруулна

by undesten
2026-02-09 10:27
1

Хорлоогийн Чойбалсангийн хөшөөнд цэцэг өргөжээ

Хорлоогийн Чойбалсангийн хөшөөнд цэцэг өргөжээ

by undesten
2026-02-09 07:36
0

Налайх, Багахангай дүүргийн малчдад өвс, тэжээлийн дэмжлэг үзүүлжээ

Налайх, Багахангай дүүргийн малчдад өвс, тэжээлийн дэмжлэг үзүүлжээ

by undesten
2026-02-06 18:32
5

С.Оюун: Би Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшихгүй

С.Оюун: Би Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшихгүй

by undesten
2026-02-06 18:05
1

Л.Энх-Амгалан: П.Наранбаярыг улс төрийн гурван том алдаа гаргасан тул хариуцлагаа хүлээж огцрох ёстой

Л.Энх-Амгалан: П.Наранбаярыг улс төрийн гурван том алдаа гаргасан тул хариуцлагаа хүлээж огцрох ёстой

by undesten
2026-02-06 17:53
3

АЖ Э.Амартүвшинд Ерөнхий сайдын нэрэмжит шагналыг гардууллаа

АЖ Э.Амартүвшинд Ерөнхий сайдын нэрэмжит шагналыг гардууллаа

by undesten
2026-02-06 16:19
2

oren-sarmats.ru
  • Бидний тухай
  • Сурталчилгаа байршуулах
  • Холбоо барих

© 2018 UNDESTEN.MN

  • Халимаг
  • Тува
  • Өвөрмонгол
  • Буриад
  • Алтай

No Result
View All Result
  • Нүүр
  • Нийгэм
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үндэстэн
  • Дэлхий дахинд
  • Эрүүл мэнд
  • Бусад

© 2018 UNDESTEN.MN

  • Халимаг
  • Тува
  • Өвөрмонгол
  • Буриад
  • Алтай