Ц.Элбэгдорж: Ээж аавууд аа, хүүгээ сайн хүн болгоё гэвэл зүгээр л цэрэгт явуул

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн 2013 оны \”Засгийн Газарт чиглэл өгөх тухай” 92 дугаар зарлиг, Засгийн Газрын 2014 оны 40 дүгээр тогтоолоор батлагдсан \”Оюутан-цэрэг хөтөлбөр”-ийг 2014, 2015, 2016 онуудад амжилттай хэрэгжүүллээ. 

Энэ жил 1000 оюутан залуус энэ хөтөлбөрт хамрагдсан бөгөөд 750 нь нийслэл, 250 нь орон нутагт төлөвлөгөөний дагуу цэргийн онолын болон тактикийн сургалтад хамрагдлаа. \”Оюутан цэрэг\”-ийн хөтөлбөрт хамрагдсан оюутан дайчдын цэргийн тангараг өргөх ёслолын ажиллагаа өнөөдөр \”Чингисийн талбай\”-д ёслол төгөлдөр боллоо. Цэргийн тангараг өргөх ёслолын өмнө БХИС-ийн Байлдааны тугийг ёслол төгөлдөр хүндэтгэн залж, дайчин цэргүүд эр цэргийн тангарагаа өргөсний дараа Байлдааны туганд мэхийн ёсолж хүндэтгэл үзүүлэв. Тангараг өргөх ёслолын ажиллагаанд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагч Ц.Элбэгдорж уламжлал ёсоор оролцов. Мөн УИХ, Засгийн газрын гишүүн, Батлан хамгаалахын сайд Б.Бат-Эрдэнэ, УИХ-ын гишүүн, ЗГХЭГ-ын дарга Ж.Мөнхбат, УИХ-ын гишүүн Б.Батзориг, Ерөнхийлөгчийн зөвлөх А.Баттөр, ЗХЖШ-ын дарга, хошууч генерал Д.Даваа, Батлан хамгаалахын дэд сайд Т.Дуламдорж, Нийслэл хотын хотын Засаг дарга С.Батболд, Батлан хамгаалах яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга, хурандаа Б.Батсайхан, БХИС-ийн захирал, хошууч генерал Я.Чойжамц тэргүүтэй БХЯ, ЗХЖШ-ын удирдлага, БСШУЯ-ны холбогдох удирдлагууд, Монголын оюутны холбоо, их дээд сургуулийн захирлууд, оюутан залуусын ар гэрийн төлөөлөл оролцлоо.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагч Ц.Элбэгдорж оюутан цэргүүдэд хандаж хэлсэн үгэндээ \”Монгол айлд хүүгээр бүл нэмэхэд \”эх орноо манах эр цэрэгтэй боллоо” хэмээн бэлгэшээдэг. Монголын сайхан эх орноо, ард түмнээ айх аюулгүй, амар жимэр амьдруулах энэхүү эрхэм агаад хариуцлагатай үүргийг мянга мянган жил Монгол цэрэг нуруундаа үүрч, өнөөгийн бидэнд буухиалан хүргэсэн. Энэ дайчин уламжлалыг оюутан залуус Та бүхэн түүчээлэн буйг харахад тун таатай байна. Монгол Улсын Үндсэн хуулинд заасан иргэнийхээ эрхэм үүрэг болох цэргийн үүргээ биелүүлэхээр зориг шулуудаж цэргийн суурь мэдлэг, дадлыг эзэмшин өнөөдөр тангарагаа өргөж байгаа оюутан цэргүүд та нартаа чин сэтгэлийн, дайчин цогтой, гал халуун мэндийг өргөн дэвшүүлье. Цэргийн тангараг өргөнө гэдэг нь агуулгын хувьд ээж, аавын хүү эх орны хүү болно, ач холбогдлын хувьд иргэнийхээ хамгийн хариуцлагатай үүргийг насан туршдаа эх орон, ард түмнийхээ өмнө хүлээнэ гэсэн үг. Өнөөдөр та бүхнийг харахад нүдэнд чинь оч гялалзаж, нүүрэнд чинь цог золбоо гэрэлтэн жавхаажжээ. Бие бялдар, сэтгэл зүйн хат суужээ. Аливаа сорилт, бэрхшээлийг даван туулах чадалтай болжээ. Ийм чадварлаг, төлөвшил, бэлтгэжилт бүхий цэргүүдтэй болж байгаагаараа Монголын ард түмэн, Монгол төр бахархаж байна. Улс орныхоо аюулгүй байдал, батлан хамгаалах хэрэгцээ, шаардлагыг хангах нь Монгол төрийн нэн тэргүүний үүрэг. Энэ чиглэлд хийж буй олон чухал ажлын нэг нь \”Оюутан цэрэг” хөтөлбөр юм. Энэ хөтөлбөр хэрэгжээд 3 жил болж байна. Үүнд 2500 гаруй оюутан хамрагдаад байна.

Оюутан цэрэг хөтөлбөр бол агуулга багтаамж сайтай, шахуу хөтөлбөр. Манай иргэдийн талархал дэмжлэгийг хамгийн их хүлээдэг төр засгийн сайн ажил. Орчин үед цаг хугацааны болон мэдлэг чадварын үнэ цэн улам бүр нэмэгдэж байна. Манай оюутан залуус сонгосон мэргэжлээ эзэмшихийн зэрэгцээ, цэргийн албаа хаах үүргээ давхар биелүүлэх нь тэр бүр тохиохгүй ховор нандин боломж юм.

\”Оюутан цэрэг” бол иргэн хүнд маш үр өгөөжтэй, сайн хөтөлбөр. Гэхдээ өнөөгийн түвшин бол зөвхөн эхлэл. Цаашид энэ хөтөлбөрийн цар хүрээ улам өргөжинө. Хамрагдах сургууль, оюутны тоог нэмнэ. Мөн мэргэжил сургалт үйлдвэрлэлийн төвд суралцагчдыг нэмж хамруулна. Хөдөө хот ялгаагүй хэрэгжүүлнэ. Батлан хамгаалах, Хилийн цэргээс гадна бусад цэрэгжсэн байгууллагыг хамруулна. Эрэгтэй хүүхэд бүрийг цэргийн албанд хамруулах чиглэл баримтална. Ийм байдлаар Монгол Улс бодлогоо тодорхойлж байгаа. Эрх зүйн орчин ч энэ чиглэл рүү явж байгаа. Эрхэм ээж аавуудад хандаж нэг хүсэлт уламжлая. Эрэгтэй хүүхэд бүрээ эр цэргийн албанд хамруулах төрийнхөө бодлогыг халуун дотноор дэмжихийг та бүхнээс хүсье. Цэргийн алба бол нэг биед заяах жирийн алба биш. Ажил амьдралаа аваад явах тэсвэр хатуужил, эх орон, ард түмнээ хайрлаж дээдлэх итгэл үнэмшил, хүнд хэрэгтэй сайн чанар бүхнийг төлөвшүүлэх шалгарсан арга, хосгүй сургалт юм. Хүүгээ сайн хүн болгохын тулд үеийн үед уламжлан хэрэгжүүлж ирсэн бидний өвөг дээдсийн нандин өв юм. \”Оюутан цэрэг” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх их үйл хэрэгт гар бие оролцож, биечлэн зүтгэж ажиллаж байгаа цэргийн, иргэний, сургалтын байгууллагын нийт офицер, ажилтан, албан хаагчдад Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлалын өмнөөс гүн талархал илэрхийлье. Ээж аавууд хүүгээ сайн хүн болгоё гэвэл цэрэгт явуулах хэрэгтэй. Монгол Улс сайн иргэдээ дэмжихийн тулд бүх нийтээр цэргийн албанд хамруулах бодлогыг тууштай хэрэгжүүлэх ёстой. Ингэж л Монгол Улс бие даасан байдал, тусгаар тогтнол, хөгжил дэвшлээ улам баталгаажуулах болно. Энэхүү бодлогын үндсийн үндэс нь цаашид \”Оюутан цэрэг” хөтөлбөр байх болно. Оюутан цэргээс цэргийн шилдэг дарга, цэргийн сайн боловсон хүчин, байнгын гэрээт албан хаагчид төрөн гардаг болно. Энэ чиглэлээр уг хөтөлбөрийг улам төгөлдөржүүлэн хэрэгжүүлэхэд манай Батлан хамгаалах яам, Зэвсэгт хүчний Жанжин штаб, цэрэгжсэн байгууллагууд, цэрэг иргэний хэлтэсүүд онцгой анхаарч идэвхтэй ажиллах хэрэгтэй. Цэргийн анги байгууллага бүр энэ хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх суурь бааз байх учиртай. Энэ талаар бид цэргийн удирдах албан тушаалтнуудын зөвлөлгөөний үеэр сайн ярилцсан. Тодорхой төлөвлөгөө, ажлууд хийгдэж байгаа. \”Оюутан цэрэг” хөтөлбөрийг амжилттай хэрэгжүүлэхэд манай оюутны байгууллагууд, ээж аавууд, нийт иргэдийн дэмжлэг, хамтын ажиллагаа маш чухал. Дээрээс нь их дээд болон мэргэжлийн сургуулиудын харилцан ойлголцол, сургалтын хөтөлбөр дадлагын ажлууд чухал үүрэгтэй. Ингэж л \”Оюутан цэрэг” хөтөлбөр нь улс үндсээ гэх нэгэн зорилго, нийтлэг эрх ашигт үйлчлэх эх оронч иргэдээ бэлдэх Монгол төрийн амин чухал бодлого болон улам өргөжиж үргэлжлэх болно. Энэ бодлогод хамаарахгүй манай улсын нэг ч салбар, айл өрх, иргэн байх учиргүй юм. Энэхүү бодлогыг энэ цаг үед түүчээлэн авч яваа эх орныхоо бахархалт хөвгүүд Эзэн Чингисийн талбайдаа жигдэрэн жагссан Оюутан цэргүүддээ, та бүхний ээж аав, гэр бүлийнхэн, ойр дотны хүмүүст дахин баяр хүргэе. Энэ хөтөлбөрийг сонгосон оюутан цэрэг бүрийнхээ эх оронч, зоригтой, иргэнлэг сонголтоор би бахархаж байна. Та бүхэн ээж аавын хүүгээс эх орныхоо хүү боллоо. Оюутан цэрэг бүрийнхээ цаашдын алба сургалт, ажил амьдралд нь хамгийн сайн сайхныг хүсэн ерөөе. Эх орныхоо итгэлт иргэн болох Та бүхний ариун үйлс улам өгөөжтэй байг ээ. Монгол оюутан бүр Монгол цэрэг болж чадна. Монгол цэрэг бүр Монгол Улсын нэр төртэй иргэн байж чадна. Би үүнд итгэдэг. Эр цэргийг хайрлаж яваарай\” гэсэн юм. 

Дашрамд сонирхуулахад, 2014-2015 онуудад тус хөтөлбөрийн \”Цэргийн ерөнхий бэлтгэл” шатны сургалтыг Улаанбаатар хот дахь их, дээд сургуулиуд дээр БХИС-ийн багш нар удирдан зохион байгуулж, \”Цэргийн мэргэжлийн бэлтгэл” сургалтыг Хуурай замын цэргийн командлалын удирдлага дор Зэвсэгт хүчний 119 дүгээр ангийн хээрийн сургалтын төвд зохион байгуулж явуулсан. 2014 онд Улаанбаатар хотын их, дээд сургуулиудын 418 оюутан, 2015 онд Улаанбаатар хотын их, дээд сургууль болон анх удаа хөдөө, орон нутгаас буюу Говьсүмбэр аймгийн Политехник коллежийн нийт 986 оюутан сургалтын хөтөлбөрийг бүрэн ханган ажиллалаа. Энэ жилийн хувьд тус хөтөлбөрт хөдөө, орон нутгийн их, дээд сургуулийн оюутнуудын хамрах хүрээг нэмэгдүүлэх зорилт тавьж, нийслэлээс гадна Баян-Өлгий, Говь-Алтай, Завхан, Увс, Ховд, Дорнод, Говьсүмбэр аймгийн их, дээд сургуулийн оюутнууд аймаг дээрээ \”Цэргийн ерөнхий бэлтгэл” шатны сургалтад хамрагдаж, улмаар \”Цэргийн мэргэжлийн бэлтгэл” сургалтад Улаанбаатар хотод Батлан хамгаалахын их сургуулийн \”Сургалт-дадлагын төв”-д 741 оюутан, Ховд аймаг дахь Зэвсэгт хүчний 123 дугаар ангийн хээрийн сургалтын төвд баруун 5 аймгийн 150 оюутан, Дорнод аймаг дахь Зэвсэгт хүчний 327 дугаар ангийн хээрийн сургалтын төвд 95 оюутан бүрэн хамрагдаж, цэргийн тангараг өргөж байна. Хөтөлбөрийн санхүүжилтэд улсын төсвөөс 2014 онд 721 сая, 2015 онд 835,1 сая төгрөг, 2016 онд 835,1 сая төгрөг тус тус зарцуулсан байна. Хөтөлбөрийг хэрэгжүүлснээр Монгол Улсын цэргийн насны оюутан залуус иргэний цэргийн үүргээ биелүүлэх нөхцлийг нэмэгдүүлэх, цэргийн алба хаах хэлбэрт шинэчлэл хийсэн чухал арга хэмжээ болсон. Оюутан залуус цэрэг эх оронч үзэл бодолтой, эх орноо батлан хамгаалах эрүүл чийрэг, бие бялдар, сэтгэл зүйн бэлтгэлтэй залуус болон төлөвшиж байгаа нь олон нийтийн дэмжлэг авах болсон. Монгол Улсын их, дээд сургуулийн оюутнууд суралцах хугацаандаа цэргийн эрчимжсэн сургалттай тусгай хөтөлбөрөөр цэргийн бэлтгэл сургалтад хамрагдсанаар их, дээд сургууль төгсөгчид төрийн албанд орж ажиллах нэг шалгуур үзүүлэлтийг хангах нөхцлийг бүрдүүлж байгаа юм. Батлан хамгаалах их сургууль, Зэвсэгт хүчний 119 дүгээр ангийн сургалтын төвийн материаллаг бааз бэхжиж, төрөл бүрийн сургалт явуулах, алба хаах нөхцөл сайжирсан юм. 

Энэ жилийн оюутан цэргүүд цэргийн мэргэжлийн бэлтгэл хичээлээр жагсаалын бэлтгэл, биеийн тамир, холбооны бэлтгэл, инженерийн бэлтгэл, галын бэлтгэл, тактикийн бэлтгэл, цэргийн байр зүй, амьд гарах ухаан зэрэгт суралцахын зэрэгцээ байлдааны буудлагатай хоногийн хээрийн сургууль хийлээ. Сургалтын явцтай танилцсан их, дээд сургуулиудын ректор, захирлууд, багш, эцэг эхийн төлөөллүүд цэргийн сургалт бэлтгэл хүнийг ингэж их өөрчилж чаддаг тухай, та бүхний хэрхэн төлөвшиж цэгцтэй болсныг чинь магтан, цаашид оюутан цэргийн тоог нэмэх, хөтөлбөрийг өргөжүүлэх талаар санал тавьж байв. Энэ жилийн \”Оюутан-цэрэг” хөтөлбөрийн сургалтын шалгалт, шалгуурыг давж өнөөдөр цэргийн тангараг өргөсөн оюутан-цэргүүдийн 90 гаруй хувь нь Онц, Сайн дүнтэй суралцаж, 200 шахам оюутан Онц буудагч болсон төдийгүй 100 гаруй залуус сонс эргэж сурсан байна.

Цаашид \”Оюутан–цэрэг” хөтөлбөрийн эрх зүйн зохицуулалтыг боловсронгуй болгох арга хэмжээний хүрээнд шинээр боловсруулсан Цэргийн албаны тухай хуулийн төсөлд их, дээд сургууль, мэргэжлийн сургалт үйлдвэрлэлийн төвд суралцагч цэргийн насанд хүрсэн иргэн сайн дурын үндсэн дээр \”Оюутан-цэрэг” сургалтад хамрагдаж, цэргийн мэргэжил эзэмшин цэргийн нэгдүгээр зэргийн бэлтгэл үүрэгтнээр бүртгэгдэхээр тусгаад байна. Хууль батлагдсанаар \”Оюутан-цэрэг” хөтөлбөрт хамрагдсан болон цаашид хамрагдах оюутан, залуучууд цэргийн бэлтгэл үүрэгтэн болох юм. Хөдөө, орон нутгийн их, дээд сургуулийн оюутнуудыг хамруулах, өргөжүүлэх бодлого үргэлжлүүлэх бодлогыг Батлан хамгаалах яамнаас баримтлан ажиллаж байна.