Хүрсэн түвшинг ахиулахад түлхэц өгсөн айлчлал

$\"\"$

Монгол Улсын Батлан хамгаалах яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга, хошууч генерал З.Болдбаатар тэргүүтэй төлөөлөгчид 9 дүгээр сарын 14-20-ны өдрүүдэд АНУ, Канад Улсад ажлын айлчлал хийлээ. Төлөөлөгчдийн бүрэлдэхүүнд ЗХЖШ-ын Ажиллагааны удирдлагын газрын дарга, бригадын генерал Д.Ганзориг, Монгол Улсаас АНУ-д суугаа ЭСЯ-ны батлан хамгаалахын атташе, хурандаа Х.Болдбат болон миний бие орж айлчлав.

Айлчлалын эхний өдөр монголын төлөөлөгчид Канад Улсын БХЯ-нд хүрэлцэн ирлээ. Энд Нэгдсэн штабын бүсийн стратегийн төлөвлөлтийн газрын захирал, Тэнгисийн цэргийн ахмад Жон Алсон хүлээн авч Канадын Зэвсэгт хүчний үйл ажиллагааны талаар танилцуулга хийсэн юм. Тэрээр тус улсын Зэвсэгт хүчин Эзэн хааны тэнгисийн цэрэг, Хуурай замын цэрэг, Эзэн хааны агаарын цэргийн хүчин, Тусгай ажиллагааны хүчний командлалаас бүрдэж, эгнээндээ 67.000 байнгын бүрэлдэхүүн, 26.700 нөөц хүчин, 5.018 рейнжер, 23.500 энгийн албан хаагчтай гэж танилцууллаа. Канадын Зэвсэгт хүчний тэргүүлэх зорилтыг улс орноо болон Хойд Америкийг батлан хамгаалах, олон улсын энх тайван, аюулгүй байдлыг бэхжүүлэхэд хувь нэмрээ оруулах гэж тодорхойлжээ. Эдгээр тэргүүлэх зорилтын хүрээнд дотоодын болон тивийн хамгаалалтын өдөр тутмын ажиллагаа, Канадад болдог олимп зэрэг томоохон олон улсын үйл явдлыг дэмжих, терроризмын эсрэг сөрөг тусгай ажиллагаа, гамшиг, ослын үед иргэдийг хамгаалах, олон улсын ажиллагаануудад оролцох, олон улсын хямралт байдлын үед богино хугацаагаар цэргээ илгээх гэсэн 6 үүргийг хэрэгжүүлдэг ажээ.

Канадын консерватив нам засгийн эрхэнд гарахдаа дээрх зорилтуудыг дэвшүүлсэн нь өдгөө 10 жил хэлбэрэлтгүй хэрэгжиж ирснийг ахмад Жон Алсон онцлож байсан. Тус улсын Зэвсэгт хүчний хувьд жилийн ихэнх хугацаанд цас мөсөөр хучаатай байдаг хойд бүсдээ авран туслах ажиллагаа цөөнгүй явуулдаг онцлогтой аж. Үүнд рейнжер нь Канад Улсад дайчилгааны нөөцөд хамаарагдаж, хил, орон нутгийн хамгаалалтанд иргэд сайн дураар дэмжлэг үзүүлдэг онцлог алба юм.

Түүнчлэн тус улсын Зэвсэгт хүчний 1600 гаруй цэргийн алба хаагч хилийн чанадад 19 улс оронд үүрэг гүйцэтгэж байгаа. НАТО-гийн зорилт, үйл ажиллагаа цаг үеийн сорилттой уялдан хувьсан өөрчлөгдөж байгаа тул зүүн Европын орнуудтай хэрхэн хамтарч ажиллах асуудалд анхаарал хандуулж байгаа гэж танилцуулгын төгсгөлд нэмж өгүүлнэ лээ.

Гаднаас ирэх аюулыг хэрхэн тодорхойлж байгаа талаарх хошууч генерал З.Болдбаатарын асуултад тэрээр технологитой холбоотой болон терроризмын аюул гэж үзэж, энэ чиглэлд хүчин чармайлтаа хандуулж ажилладаг гэж хариулав.

Монголын Батлан хамгаалахын төлөөлөгчдийн дараагийн уулзалт Канадын БХЯ-ны Олон улсын аюулгүй байдлын бодлогын газрын Ерөнхий захирал, дэд адмирал Скотт Бишол, Цэргийн сургалт, хамтын ажиллагааны газрын захирал, ТЦ-ийн ахмад Р.Кларк нартай байлаа. Уулзалтын эхэнд хошууч генерал З.Болдбаатар цэргийн боловсон хүчнийг сургаж бэлтгэхэд Канадын БХЯ байнга туслаж дэмжиж ирсэнд талархал илэрхийлэв. Дэд адмирал Скотт Бишол Монгол Улсад жил бүр болдог Khan Quest сургууль бүс нутгийн хэмжээний томоохон сургууль болж өргөжиж, түүнд Канадын цэргийн алба хаагчдыг урьж оролцуулдагт сэтгэгдэл өндөр байгаа гэж тэмдэглэв.

Уулзалтын үеэр монголын цэргийн алба хаагчдыг Канадын цэргийн коллежуудад суралцуулах, хоёр улсын ЭСА-ны сургалтын төвүүдийн хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх, Монгол улсын Үндэсний аюулгүй байдлыг хангах тусгайлсан чиг үүрэг бүхий байгууллагуудын удирдах бүрэлдэхүүнийг аюулгүй байдлын менежментийн чиглэлийн сургалтад хамруулах зэрэг асуудлаар санал солилцлоо.

Монголын төлөөлөгчдийн 3 дахь уулзалт Канадын Гадаад хэрэг, худалдаа, хөгжлийн яаманд боллоо. Тус яамны Зүүн Өмнөд Азийн асуудал эрхэлсэн дэд сайдын үүрэг гүйцэтгэгч П.Макартур манай төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзав. БХЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга, хошууч генерал З.Болдбаатар Монгол Улсыг Европын аюулгүй байдал, хамтын ажиллагааны байгууллагын гишүүн болоход тус улс дэмжиж ирсэнд талархал илэрхийллээ. П.Макартур Канад улс ардчиллын замаар тууштай хөгжиж байгаа Монгол Улстай бүх талын хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх сонирхолтой байдаг гэж дурдаад, ирэх сард Монгол Улсад зохион байгуулах хоёр орны харилцаа, хамтын ажиллагааны дугуй ширээний ярилцлагын үеэр батлан хамгаалах салбар хооронд хамтран ажиллах олон санал санаачлага хөндөгдөнө гэдэгт итгэлтэй байгаа гэж ярилаа.

Дараа нь Канад Улсын Батлан хамгаалахын дэд сайд ноён Билл Жонс Монголын төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзлаа. Ноён Б.Жонс Монгол Улсын Батлан хамгаалахын дэд сайд А.Баттөртэй Сөүлд уулзаж ярилцаж байснаа дурдаад, Монгол Улсын батлан хамгаалахын өндөр хэмжээний анхны төлөөлөгчид зочилж байгаад талархал илэрхийлэв. Хошууч генерал З.Болдбаатар хоёр орны батлан хамгаалах салбарын хамтын ажиллагаа хөгжөөд 10 гаруйхан жил болсон ч үр дүнд сэтгэл хангалуун байгаагаа дурдаад энэ хугацаанд монголын 70 гаруй цэргийн алба хаагч Канад улсад суралцаж төгсөөд Зэвсэгт хүчинд амжилттай ажиллаж байна. Тухайлбал, Франц хэлний сургалтад хамрагдсан офицерууд Франц улсын цэргийн эмнэлэг, командын сургуулиудад сурч байгаа. Канадад цэргийн коллеж төгссөн хурандаа Б.Баатар Зэвсэгт хүчний сургалтын нэгдсэн төвийн дарга, ЗХЖШ-ын БСТГ-т ахлах мэргэжилтнээр ажиллаж, одоо Өмнөд Судан улс дахь НҮБ-ын ЭСА-д оролцож буй Монголын цэргийн багийн захирагчаар үүрэг гүйцэтгэж байна гэж танилцууллаа.

Хоёр тал хамтын ажиллагааны хүрсэн түвшинд сэтгэл хангалуун байгаагаа илэрхийлж, цаашид цэргийн сургалт, хамтын ажиллагааны хөтөлбөрийг үргэлжлүүлэх, суралцагчдын тоог нэмэгдүүлэх асуудлаар санал солилцов.

Мөн өдрийн үдээс хойш монголын төлөөлөгчид Канадын Стратегийн нэгдсэн штабын газрын захирал, хошууч генерал Чарльз Ламартай уулзав. Түүний удирдсан газар Засгийн газар, БХЯ-наас бодлого тодорхойлогдсоны дараа төлөвлөлтийн асуудлыг хариуцан гүйцэтгэдэг ажээ. Хошууч генерал З.Болдбаатар Канадын ЭСА-ны сургалтын төвд ажиллагааны албан тушаалтнуудыг бэлтгэх, гадаад хэлний чиглэлээр суралцагсдын тоог нэмэгдүүлэх сонирхолтой байгаагаа илэрхийлэв. Саналыг ажил хэрэг болгох талаар чармайлт тавьж ажиллах болно. Манайд явагдаж буй сонгуулийн үр дүн, ямар нам, улс төрийн хүчин ялахаас төлөвлөлтийн олон асуудал шалтгаалдаг гэдгийг онцлож байлаа.

Есдүгээр сарын 17-нд Монгол Улсын батлан хамгаалахын төлөөлөгчдийг Нью-Йорк хотын Олон улсын нисэх онгоцны буудалд НҮБ дахь Монгол Улсын суурин төлөөлөгчийн газрын цэргийн зөвлөх, хурандаа И.Батболд угтан авч НҮБ-ын байр руу хөдөллөө. НҮБ-ын төв байранд Энхийг сахиулах ажиллагааны газрын орлогч дарга Эдмон Мулет, цэргийн зөвлөхийн орлогч, хошууч генерал Ж.Форстер нар хошууч генерал З.Болдбаатар тэргүүтэй төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзлаа. Ноён Э.Мулет ярианыхаа эхэнд Өмнөд Суданд танай цэргүүд маш сайн үүрэг гүйцэтгэж байгаа гэж онцлоод Монгол Улсаас БХЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга тэргүүтэй төлөөлөгчид НҮБ-д айлчилж байгаад баяртай байгаагаа илэрхийлэв.

Хошууч генерал З.Болдбаатар Монгол Улсын Батлан хамгаалах бодлогын баримт бичиг шинэчлэгдэж, цаашид ЭСА-г шинэ хэлбэрээр хөгжүүлэх, НҮБ-ын ЭСАГ-т офицеруудаа ажиллуулах зорилт тавьж байгаа талаар дурдаад, Судан Улс дахь Монголын эмнэлгийн багийг Өмнөд Суданд шилжүүлэх санал тавьж, энхийг сахиулагчдын зэвсэглэл, техникийн хангалтуудыг тодотгож гэрээ хэлэлцээрүүдийг сэргээх, Таван толгойн ЭСА-ны сургалтын нэгдсэн төвийг бүс нутгийн хэмжээний сургалтын төв болгон хөгжүүлэх нь чухал байгааг онцлов.

Хошууч генерал Ж.Форстер долоо хоногийн өмнө Өмнөд Суданд очиж Монгол цэргийн багийн үүрэг гүйцэтгэлтэй танилцсан. Цэргийн баг стандартын түвшинд үүргээ сайн гүйцэтгэж байгааг онцлож байлаа. Тэрээр UNMISS ажиллагааны Хойд бүсийн командлагч, бригадын генерал Д.Баярсайханыг чадварлаг, хүчтэй удирдагч байна лээ гэсэн сэтгэгдлээ хуваалцаж монголын анхны офицер болох дэд хурандаа Г.Болор ЭСАГ-ын төв аппарадын бүрэлдэхүүнд орж сайн ажиллаж байгааг тэмдэглэж байв.
Үдээс хойш НҮБ-ын Ажиллагааны хангалтын газрын дарга Атул Харетэй хийсэн уулзалтын үеэр Монголын цэргийн багт ашиглагдаж байгаа зэвсэглэл, техникийг шинэчлэх, гэрээнд өөрчлөлт оруулах, НҮБ-аас ЭСА-ны хангалтын ангиуд шинээр байгуулж байгаад хамтран ажиллах талаар санал солилцлоо.

Үүгээр манай төлөөлөгчдийн НҮБ-д хийсэн ажлын айлчлал өндөрлөж 9 дүгээр сарын 18-ны өглөө галт тэргээр Вашингтон ДС хот руу хөдлөв. Төлөөлөгчдийг Монгол Улсаас АНУ-д суугаа ЭСЯ-ны Батлан хамгаалахын атташе, хурандаа Х.Болдбат угтан авч ЭСЯ руу хөдөллөө.

Хошууч генерал З.Болдбаатар тэргүүтэй төлөөлөгчдийг Пентагонд АНУ-ын БХЯ-ны Зүүн Азийн асуудал эрхэлсэн Туслах НБД-ын орлогч Абе Денмарк хүлээн авч уулзлаа. Хошууч генерал З.Болдбаатар монголын батлан хамгаалахын төлөөлөгчдийг БХЯ-д хүлээн авч байгаад талархал илэрхийлэв. Ноён А.Денмарк монголчууд, тэр дундаа цэргийн алба хаагчидтай олон жил хамтран ажиллаж байгаадаа сэтгэл хангалуун байгаагаа онцлон дурдаж байлаа.

Монгол Улсын БХЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга Khan Quest ЭСА-ны олон улсын сургуулийг бүс нутгийн хэмжээний нэр хүндтэй сургууль болоход дэмжиж, хамтарч ажиллаж ирсэнд АНУ-ын талд талархал илэрхийлэв. Бид ЭСА-ны чиглэлээр зохион байгуулж ирсэн хамтарсан сургууль байгалийн гамшгийг бууруулах чиглэлд өргөжин хөгжиж байна гэж тэмдэглэлээ. Талууд хамтын ажиллагааны хүрсэн түвшинг өндөр үнэлээд цаашдын хамтын ажиллагааг дараагийн жил болох зөвлөлдөх уулзалтаар хөндөн ярилцахаар тохиролцов.

Пентагонд хийсэн уулзалтын дараа төлөөлөгчид АНУ-ын Үндэсний Батлан хамгаалахын их сургуульд зочиллоо. Төлөөлөгчдийг тэргүүн дэд захирал Ванда Л. Несбитт профессор багш нарынхаа хамт угтан авч сургуулийнхаа үйл ажиллагааг танилцуулав. Тэдний дунд АНУ-аас Монгол Улсад сууж байсан Онц бөгөөд бүрэн эрхт Элчин сайд хатагтай Пайпэр Энн Уинд Кэмбэлл байлцлаа. Тэрээр БХИС-д багшилдаг ажээ. Тус сургуульд хурандаа Д.Ариунболд суралцаж байна. Өмнө нь тус сургуулийг хошууч генерал Я.Чойжамц, хурандаа Ч.Ерөөлцэнгэл, Д.Ганхуяг, Д.Энхбаатар нар суралцаж төгсчээ.

Хошууч генерал З.Болдбаатар АНУ-ын Үндэсний БХИС Монгол Улсын Зэвсэгт хүчний удирдах бүрэлдэхүүнийг бэлтгэхэд хувь нэмэр оруулж байгаад талархал илэрхийлээд тус сургуулийн төгсөгчид үр бүтээлтэй, сайн ажиллаж байгааг дуулгахад таатай байна гэж хэллээ.

Үндэсний БХИС төгсөгчдийн 65 хувь нь цэргийн, бусад нь гадаад харилцаа болон иргэний мэргэжлээр ажилладаг ажээ. Тус сургууль Олон улсын аюулгүй байдлын коллеж, Үндэсний аюулгүй байдал, стратегийн нөөцийн Эйзенховерын сургууль, Мэдээллийн менежментийн коллеж, Нэгдсэн хүчний штабын коллеж, Үндэсний Дайны коллеж гэсэн бүрэлдэхүүний 5 сургуультай. АНУ-ын Зэвсэгт хүчний Нэгдсэн штабуудын хорооны даргын харьяанд үйл ажиллагаа явуулдаг онцлогтой аж.

Талууд монголын суралцагсдын тоог нэмэгдүүлэх, тэр дундаа энгийн алба хаагчдыг суралцуулах, хоёр орны цэргийн эрдэмтэн судлаачдын хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх боломжийн талаар санал солилцлоо.

Мөн өдрийн үдээс хойш төлөөлөгчид АНУ-ын Төрийн Департаментэд зочилж, улс төр-цэргийн асуудал эрхэлсэн товчооны удирдах албан тушаалтнуудтай уулзалт хийлээ. Төрийн нарийн бичгийн дарга АНУ-ын Төрийн Департамент хоёр орны батлан хамгаалах салбарын харилцаа, хамтын ажиллагаанд ач холбогдол өгч ажиллаж ирсэнд талархаж байгаагаа илэрхийлэв. Тэрээр Khan Quest сургуулийн нэр хүнд өсч, оролцогсдын тоо жил бүр нэмэгдэж байгаа нь бидний хамтын ажиллагааны үр дүн гэж онцлон тэмдэглэв.

Америкийн тал ярилцлагын явцад Засгийн газраасаа хэрэгжүүлж буй Даян дэлхийн энхийн санаачилга хөтөлбөрийн хүрээнд Монгол Улсын Зэвсэгт хүчний энхийг сахиулах чадавхийг нэмэгдүүлэх чиглэлд дэмжлэг үзүүлж ажиллахаа илэрхийлж байлаа.

Үүгээр Монгол Улсын БХЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга, хошууч генерал З.Болдбаатар тэргүүтэй төлөөлөгчдийн АНУ-д хийсэн айлчлал амжилттай өндөрлөлөө. Айлчлалын хүрээнд Монгол Улсын АНУ, Канад Улстай хөгжүүлж буй хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, батлан хамгаалах салбарын боловсон хүчин бэлтгэх чиглэлээр хүрсэн түвшингээ ахиулахад энэ удаагийн айлчлал түлхэц өгсөн нь дамжиггүй. Дээрхи орнуудад уулзаж учирсан албаны хүмүүс Монгол Улсын Зэвсэгт хүчний энхийг сахиулах ажиллагаанд гаргаж буй амжилт, манай цэргийн алба хаагчдын мэргэжлийн ур чадвар, албандаа үнэнч чанар, тэсвэр хатуужлыг өндөр үнэлж буйг сонсоход чихэнд чимэгтэй байсныг эцэст нь тэмдэглэе. Монгол цэргүүдийн маань нэр хүнд батлан хамгаалахаар зогсохгүй бусад салбарын хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхэд ихээхэн тус дөхөм үзүүлдэг гэж Элчин сайд нар ам нэгтэй өгүүлж байлаа.

Аяныхаа богцонд үлдсэн аян замын сонинг дараагийн дугаарт уншигчиддаа хүргэе.

Хурандаа Г.НЯМДОРЖ