Аюулгүй байдал судлалын хүрээлэн, Монголын олон улс судлалын Алтан аргамж холбоо хамтран “Аюулгүй байдал судлал Монголд” эрдэм шинжилгээний хурал зохион байгуулав. Уг хурлаар Монгол Улс дахь аюулгүй байдал судлалын хөгжлийн өнөөгийн төлөв байдлыг хэлэлцсэн юм.
Энэ үеэр Монгол Улс үндэсний аюулгүй байдлаа эдийн засгийн аргаар хангах ёстой гэдгийг Хүмүүнлэгийн ухааны их сургуулийн доктор Д.Уламбаяр онцолсон юм.
“Хөрш орнуудын геополитикийн сөргөлдөөн нь Монгол Улсын хувьд шинэ сорилт болж байна”
Тэрбээр “Монгол Улс өнөөгийн үндэсний аюулгүй байдлаа улс төр, дипломатын аргаар хангах чиг шугам баримталдаг. Үүнд Монгол Улс үндэсний аюулгүй байдлаа эдийн засгийн аргаар хангах асуудал маш чухал юм. Ингэхдээ шинэ сэргэлтийн бодлого, уул уурхайн хөгжил, боомтын сэргэлт, эрчим хүчний сэргэлтийг эрчимжүүлэх үндсэн дээр эдийн засгийнхаа аюулгүй байдлыг бэхжүүлэх нь ач холбогдолтой.
Үүний тулд тухайлбал, манай гурав дахь хөрш, стратегийн түнш Энэтхэг улсаас хөнгөлөлттэй зээлээр барих Дорноговь аймгийн Алтанширээ суманд газрын тос боловсруулах үйлдвэр 2025 онд ашиглалтад орно. Энэ ашиглалтад орсноор Монгол Улсын эдийн засгийн аюулгүй байдал маш ихээр бэхэжнэ. Үгүй бол үндсэндээ бид түлш, эрчим хүч, шатахуунаараа хойд хөрш орноосоо хамааралтай байна.
Судлаач хүний хувьд, олон улсын байдал буюу Монгол Улсын хоёр хөрш болон гуравдагч хөрш орнуудад маш том геополитикийн сөргөлдөөн явагдаж байгаа нь Монгол Улсын хувьд шинээр гарч ирэх сорилт болж байна.
Гадаад бодлого, үндэсний аюулгүй байдлын үзэл баримтлал дээр Монгол Улс нь хоёр хөрш оронтойгоор тэнцвэртэй харьцах, гурав дахь хөршийн бодлогыг хэрэгжүүлнэ гэсэн байдаг. Үүн дээр бид хоёр хөрштэйгөө тэнцвэртэй харьцахын зэрэгцээ гурван хөршийн хамтын ажиллагаа, гурав дахь хөршийн бодлогын хооронд эрх ашгийн тэнцвэр нь цоо шинээр гарч ирж байгаа хүчин зүйл.
Өөрөөр хэлбэл, манай улс олон улсын харилцаанд хүчний тэнцвэр барина гэж байхгүй. Энэ бол зөвхөн их гүрнүүдийн л бодлого. Харин Монгол Улсын хувьд эрх ашгийн тэнцвэрийг л зохистой хэмжээнд барьж, тэнцвэрийг хүчээ болгоно гэдэг нь чухал.
Өнөөдөр олон улсын харилцаанд тодорхойгүй зүйлс маш их нэмэгдэж байна. Геополитикийн орчин эрс доройтож байна гэх дүгнэлтүүд дэлхийн хэмжээнд гарч ирж байна.
Тухайлбал, манай хамгийн ойр хөрш хоёр БНСУ-ын байдал маш хурцадмал орж ирж байна. Гэтэл БНСУ-д манай улсын 50,000 гаруй иргэн ажиллаж амьдарч байна. Тус улсад ажилладаг иргэд жилд 200 сая орчим долларын шилжүүлэг хийж байгаа. Энэ нь үнэндээ манай эдийн засагт маш их тус нэмэр болдог. Харин хоёр Солонгосын асуудал улам хурцадвал Монгол Улсад шууд нөлөөлөх магадлал өндөр” хэмээн ярилаа.
Мөн дэлхийн цаг уурын өөрчлөлт Монголд хамгийн том эрсдэл дагуулж байгааг онцолж байв. Цаг уурын өөрчлөлтөөс үүдсэн газар хөдлөлт, байгалийн гамшгийн эрсдэлийг манай улс бүс нутгийнхаа орнуудтай хамтын ажиллагааг хөгжүүлсний үндсэн дээр бууруулах хэрэгтэйг хэллээ. Тэр дундаа цөлжилттэй тэмцэж, ногоон байгууламжаа хөгжүүлэхэд бүс нутгийн орнуудтай хамтран ажиллавал ахиц дэвшил гарна гэдгийг онцоллоо.
