Иргэнийг нийгмийн халамжийн үйл ажиллагаанд хамруулах эсэх шийдвэрийг гаргах явцад гарч буй хүндрэл бэрхшээлийг хэлэлцэх, энэ үйл ажиллагаанд оролцогч төрийн анхан шатны нэгж болон Амьжиргаа дэмжих зөвлөлийн хамтын ажиллагааны уялдаа холбоог хангах зорилгоор Авлигатай тэмцэх газар, Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам, Хөдөлмөр халамжийн үйлчилгээний ерөнхий газраас “Амьжиргаа дэмжих зөвлөлийн үйл ажиллагаа, уялдаа холбоо” сэдэвт хэлэлцүүлгийг зохион байгууллаа.
Нийгмийн халамжийн тухай, Ахмад настны тухай, Эцэг эх, олон хүүхэдтэй өрх толгойлсон эцэг эхэд олгох тэтгэмжийн тухай хуулийн хүрээнд иргэнд үзүүлдэг 22 төрлийн нийгмийн халамжийн үйлчилгээ бий. Энэ гурван хуулийн хүрээнд үйлчилгээ авах иргэдийн асуудлыг Амьжиргааг дэмжих зөвлөл шийдвэрлэдэг.
Тухайлбал хүнсний талон олгох асуудлыг дээрх зөвлөл хэлэлцдэг байна. Гэвч энэ талоныг амьжиргааны түвшин дээгүүр айл өрх авч байгаа, зорилтот бүлэгтээ хүрдэггүй гэх шүүмжлэл бий.
“ТЭЖЭЭГЧЭЭ АЛДСАНЫ ТЭТГЭМЖИЙГ АМЬЖИРГААГ ДЭМЖИХ ЗӨВЛӨЛ ЗААВАЛ ХЭЛЭЛЦЭХ ШААРДЛАГАГҮЙ”
Баянзүрх дүүргийн Хөдөлмөр, халамжийн үйлчилгээний хэлтсийн 4 дүгээр хорооны хөдөлмөр эрхлэлт, халамжийн асуудал эрхэлсэн мэргэжилтэн С.Отгончулуун “Хүнсний эрхийн бичгийг өрхийн амьжиргааны түвшин тогтоох судалгаагаар 292,5 онооноос доош, нийгмийн халамжийн дэмжлэг туслалцаа зайлшгүй шаардлагатай өрх авдаг.
Гэхдээ энэ оноо доогуур гарчихлаа гээд шууд олгохгүй. Сум, хорооны амьжиргаа дэмжих зөвлөлөөр хэлэлцээд энэ үйлчилгээг авах ёстой айл мөн үү, үгүй юу гэдгийг тодорхойлдог.
Хөдөлмөрийн чадвартай эрүүл хүн авч байна, автомашинтай хүн хүнсний талон авдаг гэх шүүмжлэл байдаг. Энэ бол ташаа ойлголт. Гэрээсээ гарах боломжгүй хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэний хүнсний талоныг автомашинтай хэн нэгэн таньдаг хүн нь хүргэж өгсөн ч байж болно. Хүнсний талон зорилтот өрхдөө хүрч байгаа, боломжтой айл аваад байгаа зүйл үгүй.
Хүнсний талон гээд маш их мөнгө олгодог зүйл байхгүй. Сард хүүхдэд 8 мянга, насан хүрэгчид 16 мянган төгрөг олгодог. Тэгэхээр жишээ нь хоёр хүүхэдтэй өрх толгойлсон хүн байлаа гэхэд сард 32 мянган төгрөг л гэсэн үг. Үүнийг бэлэн мөнгөөр олгохгүй.
Нийт 10 төрлийн хүнсний бүтээгдэхүүн авах эрхийн бичиг өгдөг. Манай хороонд хүнсний талон авдаг 78 өрх байгаа. Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүстэй, тэдгээрийг асарч сувилдаг, ажил хийх боломжгүй хүмүүс бий” гэв.
Мөн тэрбээр “Амьжиргааг дэмжих зөвлөлийн шийдвэрт хорооны засаг дарга нөлөөлөх гэдэг. Дахиж сонгогдохын тулд нийгмийн халамжийг аль болох өгөөд бай гэдэг. Мөн зөвлөлийн гишүүд 20 мянган хүн амтай хорооны иргэдээ тэр болгон таних боломжгүй байдаг. Тиймээс идэвх сул, би мэдэхгүй юм чинь дэмжсэн ч яах вэ дээ гэх хандлага бий” гэдэг асуудлыг хэлж байлаа.
Түүнчлэн амьжиргааг дэмжих зөвлөлийн ажлыг хөнгөвчлөх үүднээс заавал хэлэлцэх шаардлагагүй, баримт материал нь тодорхой асуудлыг хасах саналыг хэлэлцүүлгийн үеэр дэвшүүлэв. Тухайлбал, эцэг эх нь нас барсан нь тодорхой байхад тэжээгчээ алдсаны тэтгэмж олгох уу, үгүй юу гэдгийг амьжиргааг дэмжих зөвлөл хэлэлцэлгүй шууд олгох хэрэгтэй гэлээ.
Нийгмийн халамжийн тухай хуулийг 2006 онд шинэчлэн баталсан. Үүнд зорилтот бүлгийн иргэнийг нийгмийн халамжийн үйл ажиллагаанд хамруулах эсэх талаар шийдвэр гаргах, халамжийн үйл ажиллагаатай холбогдсон гомдлыг хүлээн авч шийдвэрлэх үүрэг бүхий Амьжиргааг дэмжих орон тооны бус зөвлөлийг сум, хороонд байгуулж ажиллахаар хуульчилсан. Өнөөдрийн байдлаар энэ зөвлөл Улсын хэмжээнд 330 сум, 171 хороонд үйл ажиллагаа явуулж байна.
Зөвлөл долоон хүний бүрэлдэхүүнтэй. Нийгмийн ажилтан 1, төрийн байгууллагын төлөөлөл 2, ТББ-ын төлөөлөл 2, иргэний төлөөлөл 2. Сард 2-оос доошгүй удаа хуралдах ёстой ч зарим зөвлөл 7 хоногт 2 болон түүнээс дээш удаа хуралдах онцгой асуудал тулгардаг аж.
Зөвлөлийн гишүүдийн ажлын оролцоо, идэвх чармайлтыг харгалзан улиралд нэг удаа 48 мянган төгрөгийн урамшуулал олгодог байна. Энэ урамшуулалд 2020 онд 633 сая, 2021 онд 766 сая төгрөгийг халамжийн сангаас зарцуулжээ. Зөвлөлийн гишүүдийн ажлын бүтээмжийг нэмэгдүүлэхийн тулд урамшууллыг зайлшгүй нэмэгдүүлэх шаардлагатай гэдгийг хэлэлцүүлэгт оролцогчид онцоллоо.
Нийгмийн халамжийн үйлчилгээтэй холбоотой 56 орчим гомдол, мэдээлэл энэ онд Авлигатай тэмцэх газарт ирсэн байна.. Үүнд ажилчдын ёсзүй, хүнд сурталтай холбоотой гомдол зонхилжээ.
