Хүний нулимсанд түрэмгий занг зөөлрүүлж, бууруулах үйлчилгээтэй бодис агуулагддагийг хэсэг эрдэмтэд тогтоожээ.
Тухайлбал эмэгтэй хүний нулимс эрчүүдийн эзэрхэг түрэмгий ааш авирыг 40 гаруй хувиар бууруулдгийг туршилтаар тогтоосон байна.
“Түрэмгий зан чанар буурсан нь бидний хувьд гайхмаар нээлт байлаа. Гэхдээ зөвхөн эмэгтэй хүнийх бус, бүх нулимс ийм үйлчилгээтэй гэж үзэж байна” гэж Израил улсын Вейзманы шинжлэх ухааны хүрээлэнгийн нейробиологийн профессор Ноам Собел ярьжээ.
Аугаа эрдэмтэн Чарльз Дарвин 1872 оны “Хүн ба амьтны сэтгэл хөдлөлийн илрэл” номдоо нулимсыг “ямар ч зорилгогүй” гэсэн анхны таамгийг дэвшүүлсэн байдаг.
Гэвч үүнээс хойш 150 жилийн хугацаанд эрдэмтэд нулимсыг эмзэг байдал, арчаагүй байдлын илэрхийлэл, нүднээс бактери цэвэрлэх үүрэгтэй гэх мэтээр олон янзаар тайлбарлаж байжээ.
Зарим амьтдын хувьд түрэмгийллээс өөрийгөө хамгаалахын тулд нулимс гаргадаг нь тогтоогдож байсан юм.
Харин энэ удаагийн судалгаагаар Собелын багийнхан уйтгар гунигтай кино үзээд уйлсан эмэгтэйчүүдийн нулимсыг цуглуулжээ.
Ингэхдээ туршилтад орох хүмүүст хүйс заагаагүй ч урилгыг хүлээн авсан хүмүүс нь бараг бүгд эмэгтэйчүүд байсан байна.
Тэднээс зөвхөн зургааг нь уйланхай буюу дундаж хүнээс илүү их нулимс гаргадаг шалтгаанаар сонгожээ.
Үүний дараа туршилтад оролцсон 31 эрэгтэйг хоёр хуваагаад нэг хэсгийнх нь уруулын дээд талд эмэгтэйчүүдээс цуглуулсан нулимсыг, нөгөө хэсэгт ердийн давсны уусмал түрхээд түрэмгий зан үйлийг өдөөх зорилготой компьютер тоглоом тоглуулсан байна.
Ингэхэд нулимс үнэрлэсэн эрчүүдийн түрэмгий зан ааш давсны уусмал үнэрлэсэн эрчүүдийнхээс 43.7 хувиар багассан байжээ.
Туршилтын үр дүнг Plos Biology сэтгүүлд нийтэлсэн байна.
Улмаар туршилтад оролцогчдын тархийг шинжлэхэд нулимс үнэрлэгчдийн тархины үнэр мэдэрдэг болон түрэмгий зан чанарыг тодорхойлдог хэсгүүдийн хоорондын үйл ажиллагаа илүү их идэвхэжсэн байжээ.
Собелын багийнхан нулимсны энэ чадвар насанд хүрэгчдийн нийгмийн харилцаанд төдийлөн нөлөө үзүүлдэггүй гэж дүгнэсэн байна. Харин бага насны хүүхэд өөрийгөө бусдын түрэмгийллээс хамгаалах зорилготой эволюцын үр дүнд бий болсон гэх таамгийг дэвшүүлжээ.
“Хүүхдүүд надад түрэмгий хандахаа боль гэж хэлж чадахгүй. Тэдний харилцах чадвар маш их хязгаарлагдмал, бас сул дорой байдаг. Тиймээс өөрт нь чиглэсэн түрэмгийллийг бууруулах зорилгоор уйлдаг болсон байж болзошгүй юм” гэж Собел тайлбарласан байна.
Түүний багийнхан одоо нулимсны энэ чадварыг агуулдаг бодисыг судалж илрүүлэх зорилготой байгаа гэнэ. Тэгвэл хүмүүсийн түрэмгий зан чанарыг бууруулах үйлчилгээтэй эм бий болгох ирээдүйтэй гэж үзэж байна.
Эх сурвалж: The Guardian
