-ЭВТЭЙ ТӨР ЭДИЙН ЗАСГИЙН ТУЛГУУР-
Засгийн газар ОУВС-тай хөтөлбөр тохирсны дараа Сангийн сайд Б.Чойжилсүрэн \”Эдийн засагт ногоон гэрэл аслаа” гэж мэдэгдсэн билээ. Тэрээр эдийн засаг тогтворжиж, улмаар өсөлт гарах боломж бүрдсэн гэдгийг замын хөдөлгөөний урагш явахыг зөвшөөрдөг ногоон гэрлээр зүйрлэсэн хэрэг. Үнэхээр ч Сангийн сайдын хэлсэнчлэн ОУВС-тай хамтарч \”Өргөтгөсөн санхүүжилтийн хөтөлбөр” хэрэгжүүлэхээр болсны дараахнаас Монголын эдийн засагт сэргэлт илт мэдрэгдэж, эерэг өөрчлөлтүүд үзэгдэх боллоо. Хүн бүрийн нүдэн дээрх энгийн жишээ бол ам.долларын ханш ОУВС-тай хөтөлбөр тохирсноос хойш 30 төгрөгөөр унаж, үндэсний мөнгөн тэмдэгтийн ханш эсрэгээрээ чангарсан сайн мэдээ байна. Иймээс ч \”Эдийн засагт ногоон гэрэл ассан уу” гэх асуултад эдийн засагчид \”Тийм” гэсэн хариултыг дуу нэгтэй өгч байна. Тухайлбал, Санхүү, эдийн засгийн их сургуулийн багш, профессор Ж.Дэлгэрсайхан энэ талаар хэлэхдээ \”Засгийн газрын зүгээс эдийн засагт ногоон гэрэл аслаа гэж мэдэгдсэн.
Өнөөгийн нөхцөл байдалд ногоон гэрэл ассан гэж үзэж болно. Учир нь бид ОУВС-гийн хөтөлбөргүйгээр цааш явахад маш хүндрэлтэй болсон байсан. Монгол Улсын төсвийн алдагдал, өрийн дарамт, дотоодын нийт бүтээгдэхүүний өсөлт саарсан зэрэг нөхцөл байдлууд нь эдийн засаг маш их хүндэрснийг илтгэж байсан. Үүнээс гадна төсвийн орлого буурсан, чанаргүй зээлийн хэмжээ нэмэгдсэн гээд Монгол Улсын эдийн засгийн ерөнхий үзүүлэлтүүд буурсан зэрэг асуудлыг бид бие даан даван туулах боломж байхгүй байсан. Тиймээс ОУВС-гийн \”Өргөтгөсөн санхүүжилтийн хөтөлбөр” буюу өмнө нь хамрагдаж байгаагүй өөр хөтөлбөрт хамрагдаж байгаагаараа онцлог. Хүндрэлийг даван туулах, эдийн засгийг өсгөх талаар ярих боломж нээгдсэн, боломж нээгдлээ гэдэг утгаар нь харвал эдийн засагт ногоон гэрэл аслаа гэж дүгнэж болно” гэж хэвлэлд өгсөн ярилцлагадаа онцолжээ. Гэхдээ түүний хэлсэн шиг, монголчуудын хүсч буй шиг энэ ногоон гэрэл хэр удаан асах бол!? Мууг ёрлож байгаа юм биш, гэхдээ л эдийн засгийн өсөлтийн ногоон гэрэл зогсонги шараар солигдож, бүр улаан болж таг зогсох магадлал ч байна. Харин аль гэрлийг сонгох нь монголчууд бидний өөрсдийн асуудал болоод байна. Өөрөөр хэлбэл, иргэд бид Ерөнхийлөгчийн сонгуулиар хэнийг сонгохоос эдийн засагт \”Ногоон”, \”Шар”, \”Улаан” гэрлийн аль нь асч, дөрвөн жил солигдохгүй үргэлжлэх вэ гэдэг нь шийдэгдэх юм.
Ногоон гэрэл – М.Энхболд
Дөнгөж асаагаад байгаа ногоон гэрлээ сольчихолгүй удаан барих нь монголчуудад ашигтай нь ойлгомжтой. Учир нь, эдийн засгийн өсөлтийг иргэн бүрийн үүдээр оруулах боломжийг энэ гэрэл л бидэнд олгоно. Том төслүүд хөдөлж, эдийн засаг сэргэж, төгрөгийн ханш чангарч, мөнгөн урсгал өсөхийн хэрээр айл өрх бүрийн орлого нэмэгдэнэ. Өөрөөр хэлбэл, иргэн баян бол улс баян гэдэг. Үүн шиг улс нь баян бол иргэн нь ч баян болно. Гадаадын хөрөнгө оруулалт нэмэгдэж, том төслүүд хөдөлж, улсын төсвийн орлого нэмэгдсэнээр төсвөөс цалин авдаг багш, эмч, цагдаа гээд төрийн албаныхны цалин, орлого бүхэлдээ нэмэгдэх боломж бүрдэнэ. Тэднээр дамжаад жижиг худалдаа, үйлчилгээ эрхлэгчдийн бизнес тэлнэ. Айл өрх бүрийн амьжиргаа дээшилнэ. Ийм гинжин урвалыг сольчихолгүй авч үлдэх боломж шинэ Ерөнхийлөгчөөс шууд хамаарах нь гарцаагүй. УИХ, Засгийн газартайгаа хамтарч ажиллах чадвартай, тэдэнтэйгээ ойлголцож чадах хүн л төр тэргүүлсэн тохиолдолд ногоон гэрэл ногооноороо солигдолгүй үлдэнэ. Өөрөөр хэлбэл, УИХ-д 65 суудалтай, Засгийн газрыг дангаар байгуулсан МАН-ынхан хэн хэнээс илүүтэй өөрийн намаас нэр дэвшсэн Ерөнхийлөгчтэй л ойлголцож ажиллах нь гарцаагүй билээ.
Нэг ёсондоо М.Энхболд Ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон тохиолдолд УИХ, Засгийн газартайгаа ойлголцож, МАН ядаж л 2020 оны сонгуулиа бодоод эв нэгдэлтэйгээр ажлаа нугалж, эдийн засгаа ч өсгөж чадах юм. Эсрэгээрээ Ерөнхийлөгч нь УИХ, Засгийн газартайгаа ойлголцохгүй, өөр тийшээ хараад суучихвал том төслүүд хөдлөх үү, мэдээж үгүй. Иргэдийн амьжиргаа дээшлэх үү, бас л үгүй. Харин ч УИХ, Засгийн газрын ажил Ерөнхийлөгч дээр очоод гацдаг, улмаар улсаараа хохирдог байдал л үүснэ шүү дээ. Ерөнхийлөгч, УИХ, Засгийн газар гэсэн төрийн гурван институц эвтэй байх нь эдийн засгийнхаа өсөлтийн тулгуур нь, өнгөөр яривал урагшаа явахыг зөвшөөрдөг \”Ногоон” гэрэл нь байх юм. Эдийн засагч Ж.Дэлгэрсайхан энэ талаар \”Ард түмэн нэг намд олонхи буюу том үүрэг, хариуцлага хүлээлгэсэн. Өмнөх Засгийн газрууд шиг хамтарсан нийлсэн, салсан, нэг нэгнийгээ барьцаалсан тогтворгүй Засгийн газар бүрдээгүй. Тодорхой нэг намын бүрдүүлсэн, харьцангуй тогтвортой Засгийн газар байх нь гэсэн итгэл байна. Тиймээс эдийн засгийн цогц бодлого хэрэгжүүлэх боломж нь МАН-д бий” гэсэн. Энэ боломжийг бүрдүүлэхэд, цогц бодлого хэрэгжүүлэхэд хамгийн чухал оролцоотой хүн бол мэдээж Ерөнхийлөгч байх нь гарцаагүй.
Шар гэрэл – С.Ганбаатар
Замын хөдөлгөөний дүрэм ёсоор шар гэрэл анхааруулга өгдөг. Явахыг зөвшөөрдөггүй, зогсохыг шаарддаг ийм л гэрэл. Ерөнхийлөгчид нэр дэвшиж буй гурван хүнээс энэ өнгөнд тохирох нь МАХН-ын нэр дэвшигч С.Ганбаатар. Яагаад гэвэл тэр угаасаа тогтвортой улстөрч биш. Хаашаа ч хөлбөрч байдаг занг нь УИХ-ын сонгуульд бие даан сонгогдчихоод Оюутолгой төслийг хэрхэн гацаах гэж оролдсоноор нь, улмаар Хөдөлмөрийн үндэсний намд элсч ороод хэрхэн бужигнуулснаар нь, эцэст нь МАХН-д элсч Ерөнхийлөгчид нэр дэвшиж яваагаар нь түүнийг монголчууд мэддэг болсон. Хуурамч дипломны \”хэрэг”-тэй энэ эрхэм Ерөнхийлөгч болбол эдийн засагт ирэх хамгийн том аюул нь гадаадын хөрөнгө оруулалт. Тэр гадаадын хөрөнгө оруулагчдыг үздэггүй шиг хөрөнгө оруулагчид ч түүнд таатай ханддаггүй нь бодит үнэн. Гэтэл ийм хүн Ерөнхийлөгчөөр сонгогдвол ОУВС болон хандивлагч орнууд Монголд итгэж санхүүжилт олгох уу. Арайхийн олж авсан хөрөнгө оруулагчдын итгэл дахиад л унтрах аюул ойрхон байна. Хяналт нэрийн дор хийх хэрүүл газар авч, жинхэнэ утгаараа хямрал нүүрлэнэ. Ийм хямрал Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийн хугацаагаар үргэлжилнэ гэхээр дахиад дөрвөн жил Монголын эдийн засагт ногоон гэрэл асахгүй л гэсэн үг.
Улаан гэрэл – Х.Баттулга
Улаан бол урагшлахыг хорьж, шууд зогсоодог гэрэл. Замын хөдөлгөөнд бол зогсох ёстой ч, эдийн засагт бол энэ гэрэл огт хэрэггүй. Тэр тусмаа АН засагласан дөрвөн жил ногоон байсан гэрэл шар болж, улмаар улаан астлаа уруудсаныг МАН-ынхан арайхийн буцааж байгаа үед бол бүр ч хэрэггүй. Харамсалтай нь, АН-ынхан Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигчээ тодруулахдаа эдийн засагт гарах үр нөлөөг нь бус, нам доторхи яриагаар л шийдчихлээ. Эдийн засагч Р.Амаржаргалын оронд эдийн засгийг гацаагч \”Женко” Х.Баттулгыг нэр дэвшүүлчихэв. Үүнд нь ч АН-ын олон мянган гишүүн эсэргүүцэлтэй хандаж байгаагийн нэг нь уул уурхайн эдийн засагч, Дархан-Уул аймгийн АН-ын дарга Л.Наранбаатар юм. Тэрээр өөрийн цахим хуудсаараа дамжуулан \”Би энэ удаагийн сонгуульд Халтмаагийн Баттулгыг дэмжихгүй! АН-ын шинэчлэлийн хөдөлгөөнийг үүсгэн байгуулж, тэмцэж явахдаа энэ мэт фашист, нацист, цэргийн эдийн засгийг дэмжигчийг оройдоо залж, Ерөнхийлөгчид нэр дэвшүүлнэ чинээ санасангүй! Надтай адилхан бодолтой АН-ын мянга мянган гишүүд, ардчиллыг дэмжигч иргэд бий гэдэгт эргэлзэхгүй байна. 2009 оноос хувийн хэвшлийн санхүүжилтээр бүтээн байгуулалт нь эхэлсэн Тавантолгой-Гашуун Сухайт буюу нүүрсний экспортын төмөр зам 2011 онд баригдаж дуусах байв.
Х.Баттулга Зам, тээврийн сайд болж төмөр замыг гацааснаар Монголд Улс жилд 20 сая тонн буюу таван жилийн хугацаанд 100 сая тонн нүүрс экспортлох боломжоо алдсан. 10 тэрбум ам.доллар гэсэн үг! 10 тэрбум ам.доллароор юу хийж болох вэ? Лав л гэр хорооллын 250 мянган айлыг улсаас мөнгийг нь гаргаад бүгдийг нь тохилог орон сууцанд амьдруулахад хангалттай хүрэлцэх мөнгө! Х.Баттулга бол монголчуудыг хужаагаар айлган ховсдож, бидний эрүүл, аюулгүй, утаагүй, тохилог орчинд амьдрах боломжийг хулгайлсан хулгайч юм! Тиймээс би дэмжихгүй!” гэж байр сууриа илэрхийлсэн байна лээ. Үнэхээр ч түүний анхааруулсан шиг тэр бол өнгөрсөн хугацаанд Тавантолгойг, төмөр замыг гацаасан хүн. Сайд байхдаа төмөр замыг бариагүй, УИХ-ын сул гишүүн байхдаа Тавантолгойг гацаасан хүнийг Ерөнхийлөгчөөр сонгож, Монгол төрийн жолоог атгуулбал юуг ч гацааж мэдэх юм. За яахав гээд өмнөх алдааг нь мартаад өнөөдрийн байдалд нь дүгнэлт хийхэд ч эдийн засагт асар том хохирол дагуулах магадлалтай. Наад зах нь мөнхийн хоёр хөршийнхөө нэгийг илтэд муучилдаг хүн Ерөнхийлөгчөөр сонгогдвол дэлхийн хамгийн том эдийн засагтай улсын нэг болох Хятад яах бол. Урд хөршид монголчууд визтэй зорчдог болбол, эсвэл хилээ дуртай үедээ хааж, хил гаалийн татвараа нэмж, хяналт шалгалтаа өндөрсгөвөл яах вэ. Ялангуяа урд хөршөөсөө хэрэглээнийхээ багагүй хэсгийг хангадаг улсын хувьд хүндрэл авчрах нь гарцаагүй юм. Эсрэгээрээ манай нүүрсийг авахаа больсон ч бид хэцүүднэ. Улсын төсвийн багагүй хэсгийг бүрдүүлж, эмч багш нарын цалинг тавьж байгаа экспортын гол орлого болох нүүрсний орлого тасарвал нийгмээрээ, нийтээрээ, улсаараа хохирно. Иймээс л эдийн засагт улаан гэрэл асааж огт болохгүй юм.
Ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч гурван эрхмийг замын хөдөлгөөний гурван гэрлээр төсөөлөхөд ийм байна. Эдийн засгийн өсөлтөө үргэлжлүүлэн авч явах \”НОГООН” гэрэл, эсвэл удаашруулж царцаах \”ШАР” гэрэл, таг зогсоох \”УЛААН” гэрлээс сонголт хийх эрх нь харин монголчууд бидэнд байгаа билээ.
МАН-аас нэр дэвшигч Миеэгомбын Энхболдын сонгуулийн төв штаб
