Б.Баярдаваа: Мөнгөний бодлогын хүүг 12 хувьд хэвээр хадгална

 

 

Гадаад эдийн засгийн орчинд эерэг
өөрчлөлтүүд гарч, экспортын бүтээгдэхүүний үнэ харьцангуй өндөр төвшинд
хадгалагдан уул уурхайн салбарт хөрөнгө оруулалт нэмэгдэж байгаа нь эдийн
засгийг идэвхжүүлж байна. Зах зээлд
оролцогчдын итгэл сэргэж, эдийн засагт ийнхүү нааштай хандлага гарч байгаа ч цаашдын
төлөв нь экспортын үнэ, хэмжээнээс ихээхэн хамаарахаар байна.

 

Мөнгөний бодлогын төлөвийг хэвээр хадгалах энэхүү шийдвэр нь инфляцийг
дунд хугацаанд зорилтот түвшний орчимд тогтворжуулах, улмаар макро эдийн
засгийн дунд, урт хугацааны тогтвортой байдлыг хангах зорилттой нийцэж байгаа”
хэмээн мэдээлсэн юм. Түүний дараа тэрээр сэтгүүлчдийн сонирхсон асуултад
хариуллаа.

 

-Бодлогын хүүгээ тогтвортой хадгалахад нөлөөлж байгаа хүчин зүйлийг
нэрлэж болох уу. Экспортын хэмжээ, өөрчлөлт байна уу?

-Мөнгөний бодлогын хүүг хэвээр
хадгалах хэд хэдэн үндэслэл байна. Эдийн засагт гарсан өөрчлөлтийн талаар Мөнгөний
бодлогын зөвлөлөөр хэлэлцлээ. Эдийн засгийн идэвхжилт өмнөх улирлын адил цаашид
сайжирч байна гэсэн хэлэлцүүлэг явагдсан. Эдийн засгийн өсөлт улирлаас улиралд
сайжирч байна. Инфляци өнгөрсөн оны
гуравдугаар улирлын төгсгөл, дөрөвдүгээр улирлын эхэнд суурь төвшинд сэргэж
эхэлсэн. Ялангуяа 8-р сарын байдлаар Улаанбаатар хотын хэмжээнд 5.4 хувьд
хүрсэн байна. Тухайлбал, хүнсний ногооны үнийн өсөлт, гурил, гурилын
бүтээгдэхүүний үнийн өсөлт нөлөөлсөн.

 

Хоёрдугарт, гадаад эдийн засгийн орчин
таатай нөлөөлж байна. Экспортын үнээр дамжин гадаад худалдааны нөхцөл сайжирсан. Хоёрдугаарт нь,
манай улсын худалдааны гадаад эргэлт, түнш сайн байлаа. Тухайлбал, ОХУ-ын эдийн
засаг өмнөх улиралд анх удаа эерэг буюу
0.5 хувьтай гарч байсан бол энэ улирал
2.5 хувьтай гарсан. Хятадын эдийн засгийн өсөлт хоёр улирал дараалан 6.9
хувьтай гарсан. Дээрээс нь манай экспортын гол нэрийн барааны үнийн өсөлтийг
дагаад экспортын хэмжээ нэлээд нэмэгдсэн. Энд хамгийн том жин дарж байгаа зүйл
нь нүүрсний экспорт. Оны эхний хагас жилийн байдлаар нийтдээ 1.2 тэрбум ам.долларын эксплот
хийсэн. Оны эхний нийт экспортын хэмжээнээс давуу үзүүлэлт гарч байна. Энэ нь
уул уурхайн салбарт гарч байгаа эерэг үзүүлэлт нь эргээд дотоодын эдийн засагт
нөлөөлөхдөө худалдаа, тээвэр, уул уурхайн салбар тэр дундаа зэс, худалдааны
эдийн засаг сайжирч байгаатай холбогдож байна.

 

Эдийн засгийн хэрэглээ талаас нь
харах юм бол хөрөнгө оруулалтын төвшин нэлээн хэмжээгээр нэмэгдсэн. Дагаад
худалдаа, уул уурхайн салбар дээр ажил эрхлэлт нэмэгдэж байгаа нь энэ улиралд
хүүгийн орлогын төвшин нэмэгдэж гарч ирэхэд нөлөөллөө. Санхүүгийн зах зээлд
нөлөөлөхдөө цаашдаа банкны харилцах хадгаламжийн хүүг нэмэгдүүлсэн. Энэ нь
эргээд зээлийн эх үүсвэр болж ашиглагдаж байна. Шинээр олгосон зээлийн өсөлт
худалдаа, уул уурхайн салбарт харагдаж байгаа. Санхүүгийн зах зээл дээр төгрөгт
итгэх итгэл сайжирч, эх үүсвэрийн өртөг буурсан. Хадгаламжийн хүү аажмаар буурч
байгаагаас гадна Засгийн газрын үнэт цаасны хүү буюу эрсдэлгүй өгөөж 5-7 нэгж буурсан. Энэ нь улсын төсөвт эерэгээр
нөлөөлж байгаа.

 

Шатахууны үнийг долоон сард өсөх
байх гэсэн хүлээлт байсан. Сургалтын
төлбөр өсөх байх гэж харж байсан. Махны
үнийн өсөлт арай жаахан өндөр байх болов уу гэсэн төсөөлөл байсан. Гүйцэтгэлийг
нь харахаар инфляци жаахан буурах төсөөлөл байна. Бодлогын хүүг хэвээр
хадгалсан дараагийн нэг үндэслэл бол өмнө нь гаргасан бодлогын шийдвэрийг
харзнах шаардлага байна. Хэдийгээр хадгаламжийн хүү буурч байгаа боловч зээлийн
хүү тогтвортой байгаа. Шинээр байгуулагдах Засгийн газрын бодлогын хүү ямар
байх вэ гэсэн хүлээлт байна. Тиймээс энэ удаа бодлогын хүүг хэвээр хадгалахаар
шийдвэрлэлээ.

 

-Олон улсын валютын сангийн ажлын хэсэг хөтөлбөрөө хэрхэн үнэлж байгаа
бол?

-Олон улсын валютын сангийн ажлын
хэсэг хөтөлбөрийнхөө үнэлгээг хоёрдугаар улирлын байдлаар зорилтот үзүүлэлтүүд,
хийх ёстой ажлууд цаг хугацаандаа хийгдсэн гэсэн дүгнэлт гаргасан. Энэ ажлын
хэсэг эргээд Олон улсын валютын санд эргээд ажлаа танилцуулах ёстой.
Танилцуулах хурал энэ сарын 25-нд болох байсан ч Засгийн газар огцорсонтой
холбоотойгоор хойшилсон. Шинэ Засгийн газартай уулзаж ОУВС-тай тохирсон
бодлогын арга хэмжээнүүд цаашдаа тогтвортой хэрэгжих үү гэдэг дээр тодруулан
ярьж, дараагийн асуудлаа хэлэлцүүлнэ гэсэн шийдэлд хүрсэн.