Монголын хөрөнгийн бирж дээр “Жендэрийн тэгш байдлын төлөө хонх цохих” ёслол боллоо. Уг ёслолыг Олон улсын эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалах өдрийг тохиолдуулан дэлхийн 59 орны Хөрөнгийн бирж, НҮБ-ын Глобал компакт зэрэг байгууллагуудтай хамтарч нэгэн зэрэг зохион байгуулдаг юм. Монгол дахь өнөөдрийн үйл ажиллагаанд Монголын хөрөнгийн бирж, Монголын Үндэсний Худалдаа Аж Үйлдвэрийн Танхим, Компанийн засаглалын хөгжлийн төв болон Дэлхийн банкны болойн НҮБ-ын Монгол дахь төлөөлөгчийн газар, Эмэгтэйчүүдийн зөвлөл, холбоодын төлөөлөл оролцлоо. Түүнчлэн Хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй компаниудын эмэгтэй удирдлагууд, бизнесийн байгууллагыг манлайлж буй эмэгтэй удирдлагуудын төлөөллүүд хүрэлцэн ирсэн байна. Энэхүү үйл ажиллагааг Олон улсын санхүүгийн корпорацийн санаачлагаар өнгөрсөн жилээс Монгол Улсад зохион байгуулж эхэлжээ.
Энэ ёслолын ач холбогдол нь жендерийн тэгш бус байдлыг арилгаснаар, эмэгтэйчүүдийг бизнест идэвхтэй оролцуулснаар тогтвортой хөгжилд нэмэр болох юм гэдгийг олон нийтэд хүргэх явдал юм. Үүнд хувийн хэвшлүүд чухал үүрэгтэй бөгөөд энэ байдлыг хангахын тулд эмэгтэйчүүдийг өөрийн бололцоогоо бүрэн дүүрэн дайчлах бололцоог хангалттай олгох шаардлагатай юм гэдгийг төлөөлөгчид энэ үеэр хэлж байлаа.
Дэлхийн банк нь Монгол Улсад жендерийн эрх тэгш байдлын талаарх судалгааг хийсэн аж. Эмэгтэй бизнес эрхлэгчид болон хууль эрх зүйн тогтолцооны судалгаанаас харахад Монгол Улс эмэгтэйчүүдийн эсрэг хориг арга хэмжээ авах тал дээр харьцангуй гайгүй гэж дүгнэжээ. Гэвч зарим нэг асуудал байгаа бөгөөд тухайлбал, эмэгтэйчүүдийн хөдөлмөр эрхлэлт буюу хөдөлмөрийн нас, мөн тэтгэврийн насны зөрүүтэй асуудал байна гэлээ.
Мөн ЖДҮ-ийн хувьд манай эмэгтэйчүүдэд санхүүжилтийг харьцангуй бага өгдөг байна. Уг нь эмэгтэйчүүдийн эргэн төлөлтийн эрсдэл бага гэх боловч ийм судалгаа гарсныг энэ үеэр дуулгалаа.
Дэлхийн банкны зүгээс хэдэн 7 хоногийн дараа хөдөлмөрийн зах зээл дээрх эрэгтэйчүүд, эмэгтэйчүүдийн бас нэгэн судалгааг дуусгах юм байна. Зарим улсын туршлагаас харахад хүүхэд, ахмадыг харах үйлчилгээг төрийн оролцоотойгоор нэвтрүүлсэн байдаг. Ийм байдлаар асуудлыг шийдвэрлэвэл манай орны зах зээл дэх эмэгтэйчүүдийн оролцоо нэмэгдэх боломж бүрдэх боломжтой.
Өнөөдрийн хонх цохих үйл ажиллагаа нь мөн тухайн компанийн гүйцэтгэх удирдлагын түвшинд эмэгтэйчүүдийн манлайллыг бий болгох, тэдний эрх тэгш байдлыг нь хангахад чухал ач холбогдолтой болж байгаа юм байна. Энэ мэтчилэн Монголын хөдөлмөрийн зах зээлд оролцох эмэгтэйчүүдийн оролцооны талаар төлөөлөгчид байр сууриа илэрхийлж үг хэллээ.
Нэмж мэдээлэхэд, 1996 онд хийсэн судалгаагаар Хөрөнгийн бирж дээрх хамгийн том компаниудын 10 хувь нь эмэгтэй гүйцэтгэх захиралтай байсан бол өнөөдөр 6 хувь болж буурчээ.
Цан цохих үйл ажиллагааг Монголын хөрөнгийн бирж хоёр дахь жилдээ ийнхүү зохион байгууллаа.
Я.Хулан
