Монголын тавилгын ертөнцийг шинэ түвшинд гаргаж тавьсан компани бол яахын аргагүй Ганброс. Ах дүү нарын эхлүүлсэн гэр бүлийн бизнес өнөөдөр баруун европын тавилгын үйлдвэрлэл, менежмент, ноу хауг тэр чигээр нь нутагшуулж чаджээ.
Тохь тух, зэрэг зиндааг илтгэх, чанартай чамин тавилгуудыг урладаг “Ганброс” компанийн захирал А.Одончимэгийг Ярилцлагын танхимдаа өнөөдөр урьсан юм. Эгэл атлаа, хамтач, хичээнгүй, бахдам амжилтын түүхийг хүргэж байна.
“Нягтлан бодох бүртгэл” бол миний амьдралын үнэ цэнэ
“Гэр бүлийн хүмүүжил, аав ээжийн минь
сургааль миний зам мөрийг гэрэлтүүлж өгсөн“
-Монголын тавилгын ертөнцөд оршин тогтнож, хөгжлийн шинэ хуудас нээж чадсан “Ганброс” компанийг уншигчдад танилцуулах гэж байгаадаа баяртай байна. Энэ бизнес хэрхэн эхэлсэн бэ?
-Би санхүүч мэргэжилтэй, нягтлан бодох бүртгэлийн анги төгссөн. Энэ мэргэжлийг сонгоход аав, ээж хоёр маань их нөлөөлсөн л дөө. Учир нь хоёулаа тооны багш хүмүүс, одоо дал гарсан сайхан буурлууд бий. Ганцхан намайг ч биш, манай ах дүү, ач гуч, зээ гээд бүгд, тооны хүмүүс болсон. Манай гэр бүл тоог их эрхэмлэдэг. Бид багаасаа, гэр бүлээрээ тооцож судалдаг арга ухаанд суралцаж, амьдралдаа мөрдлөг болгож ирсэн. Гэр бүлийн хүмүүжил, аав ээжийн минь сургааль миний зам мөрийг гэрэлтүүлж өгсөн болов уу гэж боддог. Ер нь бол хүмүүжил талаас нь ээж минь их анхаарч, зааж сургаж ирсэн бол аав минь биднийг оюун ухаан талаас нь хөгжүүлж, суурийг нь тавьж өгсөн байдаг.
Бид энэ бизнесийг эхлүүлэхдээ зах зээлийн тооцоо судалгааг маш сайн хийсэн. Тэр судалгаанаас харахад, Монголд модны үйлдвэр, мод хомс, энэ төрлийн бүтээгдэхүүний эрэлт их байгаа нь ажиглагдсан юм. Тэр үед монголчууд хуучнаар ЗХУ руу их явцгаана. Тэндээс л ах нар нээх зузаан ном авчирч, мод боловсруулах, хатаах, тавилга хэрхэн хийх зэргийг судалж, 2004 онд хоёрхон тоног төхөөрөмжтэйгээр үйлдвэрээ нээж байлаа. Тэр цагаас хойш олон жил өнгөрчээ. Өнөөдөр манай компани 40 гаруй ажилтантай, захиалгаар бүх л төрлийн тавилга үйлдвэрлэж байна.
-Ганброс гэдэг нэрийг яагаад сонгох болов?
-Ах дүү нарын нэр орсон үг л дээ. 2008 онд би энэ бизнесийг ахаасаа хүлээж авсан. Тэр үед олон хүн, “Эмэгтэй хүнд ахадсан зүйл биш үү?” гэж хэлж байж билээ. Миний хувьд юмнаас айгаад, шантраад байдаггүй. Хийе, бүтээе, чадна л гэж бодсон бол санасандаа хүрдэг зантай. Багадаа баахан эрэгтэй хүүхдүүдийн дунд өссөн болохоор тэгдэг ч байж магадгүй юм. Их эршүүд зантай охин байлаа. Эмэгтэй хүүхдийн тоглоом гэж бараг мэдэхгүй. Ах нартайгаа нийлээд хокей, бокс тоглоно. Хүнд хэлэх үг байвал хэлж л орхино. Тэр цагаас хойш арваад жил өнгөрчээ. Ямар ч байсан бизнесээ аваад явж байна. Энэ амжилтын ард ганцхан би байхгүй л дээ. Миний хань байна. Өмгөөлөгч мэргэжилтэй хүн байсан боловч мэргэжлээ бүрэн орхисон. Одоо тавилгын бизнест орж ирээд арваад жил болж байна. Дизайн, технологи талаас нь зөвлөгөө өгнө, үйлдвэрлэлийн хүнд хэцүү ачааг үүрч явна.
Шинэ цагийн хэрэглэгчид энгийн, авсаархан хэрнээ хүний хэрэглээг бүхэлд нь хангах хийцийг сонгож байна
“Барууны тавилга бол чанартай хорших
дизайны сонгодог шийдэл юм”
-Ганбросын үйлдвэрлэсэн тавилгууд дотоодын зах зээл дээр нэр хүндтэй орж ирсэн. Хүлээн зөвшөөрөгдөнө гэдэг хэцүү. Нууц нь юунд байв?
-2004 онд тавилгаа зах зээлд танилцуулж байлаа. Нилээд өртөг өндөртэй байсан. Мөнгө олох нь гол биш байсан. Чанар, чансаа гэдэг ойлголтыг суулгаж өгөх зорилготой байсан. Өнөө маргааш гэхээсээ илүүтэй ирээдүйн баталгааг бий болгохыг зорьсон. Хэрвээ мөнгө л олж баяжихыг хүссэн бол энэ түүхийг туулж ирэх шаардлагагүй байлаа. Бид ч оршин тогтнохгүй байсан байх. Чанар гэдэг бол ээжийн минь хүмүүжил л дээ. Хүнд хэрэгтэй зүйлийг чин сэтгэлээсээ л хийгээрэй гэж хэлдэг. Энэ бол бидний зарчим. Өнөөдөр “Ганброс-Чанар” гэдэг нэр хүнд, бидний нэрийн хуудас болж байна. Чанар болон дизайн гэдэг ойлголт холбоотой байх ёстой. Сүүлийн арваад жилд дизайн гэдэг ойлголтыг түлхүү баримтлан явж ирлээ. Европт ямар загварын чиг хандлага явж байна гэдгийг маш сайн анхаарч эхэлсэн. Дизайн, чанар хоёр нийлээд жинхэнэ барууны тавилга гарч эхэлсэн дээ.
-Ер нь Монголын тавилгын зах зээл хэрхэн хөгжиж, ямар чиг хандлага ноёлж байна вэ?
-Сүүлийн жилүүдэд дэлхий нийтээрээ даяаршиж, бидний амьдралын хэв маяг ч гэсэн өөрчлөгдөж байна. Монгол хүн аливаад хувьсан зохицохдоо түргэн. Манай компани 2004 онд байгуулагдаж байхдаа хэрэглэгчдийн сэтгэл зүйг өөрсдөө судлаад энэ бүтээгдэхүүнийг ингэж хийвэл хүмүүс худалдаж авна гэж шийддэг байсан бол одоо эсрэгээрээ. Хэрэглэгчид маань мэдрэмжтэй, хэрэгцээ шаардлагаа мэддэг болсон. Тэгэхээр зах зээл өөрөө биднийг хурдаа нэмэхийг шаардаж байна.
Тавилгын хийц, сонголтыг харвал хүний хэрэгцээ, шаардлага хангах талаасаа хөгжихийн зэрэгцээ авсаархан энгийн чиг хандлагыг тунхаглаж байна. Мөн эргономик гэж маш их яригдаж байна. Энэ нь хүний биеийн өндөр, жинд тааруулахаас гадна эрүүл мэнд хэрэгцээндээ тохируулан тавилгаа захиалж байна л даа. Өөрөөр хэлбэл, амьдралын чухал хэрэгцээ өөрөө шаардлага, хэм хэмжээ болон хөгжиж байна. Дээхэн үед модон шкафыг хувцас л хийдэг том авдар гэж ойлгож, авч хэрэглэж байсан бол одоо бүх хэрэгцээг хангах ёстойгоос гадна эдэлгээ даах чадвар, дизайн, сэтгэл ханамж гээд олон талаас нь харж, үзэж, тооцож байж сонгож байна.
Италид тавилгын маш том үзэсгэлэн худалдаа болдог. Үүнд оролцохоор дэлхийн 300-400 үйлдвэрлэгч компаниуд 2-3 жилийн өмнө захиалгаа өгч оролцдог. Энд л тавилгын хөгжлийн чиг хандлага, шинэ технолгийн дэвшил танилцуулагдаж явдаг.
Судалгаан дээр суурилсан сэтгэл зүй гэдэг бол тэр бизнесийн амин судас нь юм
“Хэрэгцээ шаардлага гэдэг, зах зээлийн эрэлт нь юм.
Ингэсэнээр нийлүүлэлтийг хийх боломж нээгддэг”
-Тавилгын зах зээл дээр Ганброс өөрөө нэрийн хуудас болон оршин тогтнож байгаагийн нууц юу юм бол. Маш сонирхолтой санагдаж байна.
-Ганбросын ажилчид, үйлдвэрийн болон борлуулалтын гэсэн үндсэн хоёр хэсэгт хуваагддаг. Борлуулалт, үйлдвэрлэлийг судалгааны ажлаас салгаж болохгүй. Дэлхийн тавилгын хөгжлийн чиг хандлагыг харвал тавилгаар Итали тэргүүлж байна. Манайх 10 гаруй хүнтэй судалгааны баг ажиллуулдаг. Ингэснээр Италид байгаа бүх л тавилгыг “Ганброс”-оос олж харах зах зээлийг бэлдэхээс гадна тэдэнд танилцуулахад гол зорилго оршдог гэх үү дээ.
Ерөөсөө л хэрэглэгчээ судлах ёстой. Ганброс бизнесээ эхлээд 15 жил болж байна. Бид одоо хэрэглэгчээ хараад л юу хүсч байгааг нь мэддэг болсон. Нилээд их гял цял болсон хүнд даруухан зүйл ерөөсөө санал болгож болохгүй. Хэрэглэгч гараад л явчихна. Тийм учраас хэрэглэгчийг борлуулагч шууд л хэрэгтэй зүйл дээр нь дагуулаад очдог байх ёстой. Одоо ч бараг алдахгүй дээ. Цаанаа нэг дизайн гэхээсээ илүүтэй тав тухыг эрхэмлдэг хэрэглэгчид байна. Тийм ч хүнийг мэднэ. Гэхдээ мэддэг гээд шууд хийдэг бизнес биш юм. Та ямар мэргэжилтэй вэ? Таны хобби юу вэ? гээд чиглэлээ тогтооно. Зарим хэрэглэгч миний мэргэжил, сонирхол чамд ямар хамаатай юм бэ гэх нь бий. Танд яг тохирсон зураг гаргаж өгөх гээд судлаж байна гэж хэлдэг. Тухайлбал, биеийн тамирын багш байлаа гэхэд тамирын хувцас хэрэглэлээ хаана хийх вэ? Үүргэвчээ, бөмбөгөө, цанын гутлаа хийх зай гаргах уу? Анд явах дуртай бол бууг нь хаана байрлуулах вэ? гэх зэргээр асууж тодруулдаг. Тэгэхээр мэргэжил, сонирхол, гэр бүлийн хүмүүсийн сонирхол гээд маш олон зүйлээс хамаарч хүний хэрэгцээ бүрэн хангагдана. Тэгж гаргасан зураг хэзээ ч өөрчлөгддөггүй. Хэрэглэгч сэтгэл хангалуун үлддэг. Эхэндээ бол дургүйцээд тавилга зурахад юун их юм асууж, шалгаадаг юм бэ гэнэ. Захиалга дууссаны дараа үнэхээр хэрэгтэй шаардлагатай байж гэдгийг мэддэг.
-Аливаа амжилтанд хүрэх зам бүхэн дардан байдаггүй. Ганброс хэрэглэгчдийн хувьд шилдэг нь болохын төлөө ажилласан өнгөрсөн хугацаанд тохиолдож байсан сургамжтай явдлаасаа хуваалцаач?
-Нэг захиалга санаанаас хэзээ ч гардаггүй юм. Олон жилийн өмнө хоёр охинтой нэг хэрэглэгч манайд хандсан. Хувцасны өрөө зураад хийгээд өгөөч, та нар мэргэжлийн хүмүүс учраас би оролцохгүй гэсэн. Бид ч яахав хоёр охинд ганган дэгжин гэгчийн нил ягаан өнгөтэй хувцасны өрөө хийж өгсөн. Гэтэл таван жилийн дараа маш ууртай эргэж ирсэн. Мэргэжлийн гээд бүх зүйлд найдаж байсан. Гэтэл миний уур хүрээд байна гэсээр л. Учир нь тэр үед наймтай, аравтай охид нь том болчихсон, нөгөө ягаан өнгөнөөс ичээд найзуудаа гэртээ оруулах дургүй байна гэж. Нөгөө талаар жижиг хэмжээгээр хийсэн хувцасны өлгүүр, тавилгууд багадаад, хувцаснууд нь томдоод газар нугалараад унжчихсан. Бүх юм нь таарахаа больчихсан байсан. Эндээс юу хэлэх гээд байна вэ гэхээр захиалга, санал авахын зэрэгцээ цаашдын хэрэгцээ шаардлага хандлагыг тооцох нь чухал юм гэдгийг ойлгож авсан л даа. Мөн нэг гэр бүлийн хүмүүсийн хүсэл сонирхол маш чухал. Амьдралын хэмнэлийг алдагдуулахгүй байх сонголтыг хийхэд нь туслах хэрэгтэй. Ингээд бодохоор хэрэглээг ойлгож мэдэхийн тулд сэтгэл зүй маш чухал юм.
Үнэ цэнэтэй бүх л сонголтыг бүсгүйчүүд хийдэг
“Хэрэглэгчид юу хүснэ, бид түүнийг нь биелүүлнэ.
Нэг л мэдэхэд ийм чиг, хандлага тогтчихсон.“
-Тэгэхээр Ганбросын бизнесийн нууцыг хэрэглэгчдийн сэтгэл зүй дээр тулгуурлан оршин тогтнож байна гэж ойлголоо?
-Энэ чинь л “Ганброс”ын ажилчдын урлаг юм. Ер нь худалдан авалт, борлуулалт, захиалга өгөхөд эмэгтэйчүүд, бүсгүйчүүд санаачлагыг гартаа авдаг. Хүүхнүүд загвар дизайнаа өөрсдөө гаргадаг. Санал бодлоо солилцдог.
Үйлчлүүлэгчийн дуртай, таалагддаг зүйлийг олж харах хэрэгтэй. Донжийг нь олох ёстой. Бид ажилчдаа төрөл бүрийн сургалтад маш их хамруулдаг. Үйлчилгээний соёл хэм хэмжээг хэрхэн барьж ажиллах вэ гэдгийг арван жилийн турш сонсож байна. Орж ирсэн хүнд мөнгө чухал биш тавилгын давуу талыг л танилцуулдаг. Тэгэхээр энэ чинь зүгээр л тавилга зарна гээд зарчихдаг ажил биш юм. Маш том соёл, үйлчилгээ, мэргэжлийн хэм хэмжээ бүх зүйл зохицож байж шийдэгддэг хамт олны ажил.
-“Зайсанскуэр” таны бизнесийг өргөжүүлэн, хөгжихөд бодитоор нөлөөлдөг үү?
-Мэдээж энд миний гол хэрэглэгчид байна. Би тэдэнд ойр байхыг хүсч энд байрладаг. Гол борлуулалтыг хийх ярилцлагыг би өөрөө хийдэг. Үйлчлүүлэгч бүртэй тэгш харьцдаг. Тэр үед би захирал биш, худалдааны зөвлөх болж хувирдаг. Өнөөдрийн хүмүүс бараа гэхээсээ илүүтэй мартахааргүй үйлчилгээг хүсч байна. Германчууд технологио ярьдаг бол Италичууд загвар дизайнаараа гайхуулдаг. Улс орон болгонд өөр өөрийн онцлог, өв уламжлал, соёлтой шүү дээ.
Ирэх 50 жилийн төлөв байдлыг урьдчилан таамаглаж мэдэхгүйгээр, бизнесийг хөгжүүлэх боломжгүй
“Тоо баримт өөрөө үг, үсэг, өгүүлбэр
болохоос гадна бизнесийн хурд
хүчийг хэмжих гол хэрэгсэл юм”
-Монголын тавилгын зах зээлийг мэдрэхийн тулд бие даасан олон судалгаа хийж байна уу?
-Бизнесийг төлөвлөгөөтэй явуулахын тулд бизнес план зураглалыг маш сайн гаргах ёстой. Тухайлбал хүмүүс шинэ байранд орохдоо, эсвэл байрандаа бүрэн засвар хийсэн үедээ тавилгаа бүхэлд нь сольдог. Бид энэ төрлийн суурь судалгааг аваад мэдээллийн бааз үүсгэж байна. Энэ бол маш сайн судалгаа.
Мөн дотоодоос гадна гадаад зах зээлийг судалж байна. Хятад улс өнөөдөр Бээжингийн хүн ам хэтэрхий их болсноос ачааллаа даахгүйд хүрээд байгааг харгалзан үзэж хүн амыг нүүлгэн гаргах бодлого баримталж байна. Ойролцоох хотуудад хүүгүй зээл, түрээс багатай орон сууц, ажлын байраар хангах бодлого барьж байгаагийн зэрэгцээ үйлдвэрлэгч биш хөрөнгө оруулагч хот болгон зарлаад байна.
Эргэлт, шинэчлэлт хийхийн тулд тэнд бүх юмны үнийг автоматаар 2-3 дахин өсгөсөн. Бээжингээр зугаалж дэлгүүр хэсч амраад ирдэг байсан бол одоо өөр болж байна л даа.
Өндөр үнэ, өртөгийг нь даагаад амьдарч чадна гэвэл Бээжинд үлдэнэ. Чадахгүй бол нүүхээс өөр арга байхгүй. Энэ үйл явц дор хаяхад 50 жил үргэлжлэхээр байна. Энэ бол бас л зоригтой шийдэл юм. Бээжинд одоо маш олон үйлдвэрүүд үүд хаалгаа барилаа. Энэ шийдэл бизнес эрхлэгчдэд ашигтай тусч байгаа. Шинэ зах зээл боломж нээгдэж байна гэж харж байна.
Бизнес талаас нь харвал Хятад улс уруу бид бүтээгдэхүүнээ экспортлох, улмаар борлуулалт нэмэгдэх ашигтай байх боломжтой.
-Цаг зав гарган ярилцсан танд баярлалаа.
