Монголын Үндэсний бөхийн холбооны талцал өнөөдрийг хүртэл шийдвэрлэгдээгүй. Энэ хоёр хуваагдсан МҮБХ-ны асуудал хэзээ бүрэн шийдэгдэх тодорхой бус. Тэд энэ маргааны шийдвэрлэх боломж байгаа гэж хэлж байгаа боловч нэг нэгнийгээ үгүйсгэсэн мэдээллийг өдөр бүр хийж байна .Тухайлбал, энэ сарын 1-ны өдөр Дархан аварга Х.Баянмөнх тэргүүн хүмүүс мэдээлэл хийсэн. Тэд “Иргэдийн дунд бөхийн хоёр холбоо байгаа юм шиг ойлголт байна. Уг нь бол хууль ёсны холбоо болон төрийн бус байгууллагын дүрэм зөрчиж байгуулсан холбоо нэртэй хүмүүс байгаа юм. Ингэж талцсан байдал удаан үргэлжилж байгаа учраас Ерөнхийлөгч үүрэг өгч хуулиа дээдэлж, бөхийн холбооны дүрмээ баримтлаад эв найрыг ол гэсэн. Ингээд Л.Чинбат тэргүүтэй холбооноос хоёр, нөгөө холбооноос хоёр хүний төлөөлөл оруулж, МҮБХ-ны хурлыг зохион байгуулах комисс байгуулсан. Харимсалтай нь энэ комиссын ажил гацчихлаа. Учир нь комиссынхон 19 аймгийн төлөөлөлтэй хамт хуралдаад дийлэнхийн саналаар 2002 оны цэцдийн зөвлөлийг хуралдуулах шийдвэр гаргасан. Гэтэл 2002 оны цэцдийн зөвлөлийн 15 гишүүн нас барж, нөхөж гишүүдийг сонгоогүй. Миний хувьд тэр зөвлөлийг чадамжаа алдсан гэж үзэж байгаа ч олонхын саналаар хүч түрэн шийдвэр гаргаж, тавдугаар сарын 3-нд Цэцдийн зөвлөлийг хуралдуулах гэж байна. Бидний зүгээс хуулиа дагая, дүрмээ баримталъя л гэсэн байр суурьтай байгаа ч Б.Бат-Эрдэнэ хууль ёсны холбоог шүүхэд өгчихсөн. Шүүхдэж байгаа хоёр байгууллага эв нэгдэлтэй хурал хийх боломж байхгүй. Мөн МҮБХ-ны эзэмшилд Монгол бөхийн өргөө гэсэн нэртэй байшин алга. байна” гэдгийг мэдэгдсэн.
Тэгвэл өчигдөр Бөхийн холбооны Р.Нямдорж, Д.Данзан болон Улсын заан Д.Мягмар нарын хүмүүс мэдээлэл хийсэн. Р.Нямдорж “1990 оны хоёрдугаар сард Улсын заан Давааням МҮБХ-г байгуулах санаачилга гаргаад миний бие Данзан, Мягмар, Даваасамбуу, Давааням нарын таван хүн зуун төгрөг нийлүүлж уг байгууллагын анхны санхүүжилтийг гаргаад тамга тэмдгээ хийлгэж байсан. Энэ утгаараа биднийг МҮБХ-г үүсгэн байгуулагчид гэж үздэг. Би тус холбоог 28 жил тэргүүлэн ажиллалаа. Энэ хугацаанд Монгол бөхийн түүхэнд байгаагүй 60 шинэ ажлыг бид хийсэн “ гэдгээ мэдэгдсэн.
Эдгээр хүмүүс яагаад МҮБХ-ны тэргүүний төлөө ингэж амь тавин зүтгээд байгаа нь олны анхаарлыг их татаж байна. Мөн Монгол бөхийн өргөөг ашигтай болохоор булаацалдаж байна гэж ярих хүмүүс цөөнгүй байна. Уг нь бөхийн өргөөг Улсын төсвөөс 800 сая төгрөг гаргаж, иргэдийн хандиваар 600 сая төгрөг цуглан, нийт 1.4 тэрбум төгрөгөөр баригдсан. Энэ олон нийтийн хандиваар баригдсан учраас Монгол бөхийн өргөөг төрийн өмч болгох хэрэгтэй гэх ч хүмүүс олон байна. Ерөнхийлөгч гэсэн МҮБХ-ны удирдлагуудтай уулзахдаа энэ асуудлыг тавьсан. Одоо энэ асуудлаа шийдвэрлэж бөхийн өргөөг Төрийн өмчид болгоё.
