Богд хааны ордон музей нь Монголын сүүлчийн хаан VIII Богд Жавзандамба хутагтын Ногоон ордонд байрлах музейн цолцолбор бөгөөд Монгол Улсын хамгийн баялаг сан хөмрөг бүхий музейд тооцогддог юм. Гэсэн ч удаа дараагийн тогтоол шийдвэрээр музейн эзэмшил газраас хувийн аж, ахуйн нэгжүүдэд шилжүүлж, Богд хааны ордон олон жил үргэлжилж байна.Өнөөдрийг хүртэл нэг талдаа шийдэгдээгүй. Өнгөрсөн долоо хоногт дээрх түүх соёлын өв болсон ордон музейн эзэмшлийн газарт АПУ-гийнхан иргэдийг зугаатай тавтай тухтай зусуулахын тулд хөлбөмбөгийн асар барих ажлыг эхлүүлсэн. Харин музейн удирдлагууд, ажилтнууд дээрх ажлыг эсэргүүцэж салбарын сайд болон мэргэжлийн хяналтын байгууллагад өнгөрсөн долоо хоногт хандсан бөгөөд энэ долоо хоногт хариу авах аж.
Холбогдох газрууд хүсэлт гаргасан ч өнөөдрийг хүртэл ямар нэгэн шийдвэрт хүрээгүй байна
Ингээд музейн Бүртгэл мэдээллийн санч Ц.Гүнчин-Ишээс зарим зүйлийг тодрууллаа.
-Газрын маргаан хэзээнээс эхэлсэн бэ?
-Богд хааны ордон музейн 5.8 га газрыг хамгаалалтын бүс тогтоох тухай Засгийн газрын тогтоол 2001 онд гарсан байдаг. Үүний дараа 2008 онд Хан-Уул дүүргийн Засаг дарга байсан Загджав гэж хүн захирамж гаргаад “Ван трейд” гэх компанид хойд бүсийн газрыг эзэмшүүлсэн байдаг. Таван жилийн хугацаатай эзэмшүүлээд 2012 онд дууссаныг Нийслэлийн Засаг даргын захирамжаар 17 жилийн хугацаатай сунгасан байдаг. Ингэж л газрын маргаан үүссэн.
-Энэ асуудлын хүрээнд холбогдох газарт хандаж байсан уу?
-Нийслэлийн Засаг дарга, БСШУЯ, мэргэжлийн хяналтын газар, Газрын алба, Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газар гэх мэт маш олон газар хандаж, удаа дараа хүсэлт гаргасан ч өнөөдрийг хүртэл ямар нэгэн шийдвэрт хүрээгүй байна. Нийслэлээс огт хариу өгдөггүй. Мэргэжлийн хяналтаас удаа дараа хүсэлт тавьсаны дагуу шалгаж үзээд хамгаалалтын бүсийг хэвээр хадгалж, дотор нь үүссэн газрын маргаан асуудлыг шийдвэрлэж өгнө үү гэж Нийслэлийн Засаг даргад хүсэлт хүргүүлэхээр мөн л хариу байхгүй. Ер нь бол Засгийн газрын тогтоол дээр хамгаалалтын бүсэд ямар нэгэн барилга байгууламж барихыг хориглосон байгаа юм. Хамгийн зовлонтой асуудал нь өнөөдрийг хүртэл газрын маргаан шийдэгдэхгүй байгаад гол учир байна.
-“Ван трейд” компанийхантай уулзсан уу?
-Уулзаагүй. Тус компаниас зун хөлбөмбөг үзүүлэх асар барих гэж байгаа хэмээн энэ газар шорооны ажлыг эхлүүлсэн. Барилгын ажил эхлэнгүүт нь очиж уулзахад “АПУ-гаас захиалсан юм” гэхээс өөр зүйл хэлээгүй. Маш хүчтэй техник ашиглаж байгаа учраас барилгад чичиргээ өгч байна. Асар баригдлаа гэж бодоход мэдээж архи согтууруулах ундаагаар үйлчлэхээр согтуу хүмүүс музейн хашаа руу шээхээс өгсүүлээд их зүйл гарна.
Богдын ордон музейн газарт хамгаалалтын бүс тогтоосноос хойш дээрх шийдвэрийн хэрэгжилт туйлын хангалтгүй байгаа
Мөн энэ асуудлаар музейн удирдлагууд болон иргэд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга болон Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газарт өргөдөл, гомдол гаргасан байна. Энэ дагуу Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга өнөөдөр Богд хааны ордон музейн газрын маргаантай байгаа хэсэгт очиж, музейн удирдлагуудтай уулзлаа. Энэ үеэр Богд хааны ордон музейн захирал О.Мэндсайхан Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад танилцуулахдаа“Засгийн газар 2001 онд Богдын ордон музейн газрын хамгаалалтын бүсийг 5.7 га газар гэж тогтоосон. Ногоон ордонг энэ хэмжээгээр нь л хамгаалах ёстой байдаг. Харин хамгаалах чиг үүрэг нь Соёлын өвийг хамгаалах тухай хуульд зааснаар төрийн захиргааны байгууллага буюу соёл урлаг хариуцсан агентлаг байдаг. Нөгөө талаар Мэргэжлийн хяналтын газар мөн хамгаалах ёстой. Бид энэ дагуу нь яам, агентлагуудад хандсан ч одоогоор ямар нэг хариу ирээгүй байгаа.
Богдын ордон музейн газарт хамгаалалтын бүс тогтоосноос хойш дээрх шийдвэрийн хэрэгжилт туйлын хангалтгүй байгаа. Ингэснээр түүх, соёлын дурсгалт зүйлд сөрөг нөлөө үзүүлэхүйц үйлдлүүд гарч байна. Сүүлийн үед гэхэд автозамын өргөтөл хийх гэж байгаа гээд Богдын ордон музейн газрын хамгаалалтын бүсээс авч, автозам барих удаа дараагийн сануулга манайд ирсэн. Уг нь энэ орчинд газар олголт хийх ёсгүй. Гэвч, өнөөдрийн байдлаар 2.3 га газрыг хувийн аж ахуйн нэгжүүдэд өгчихөөд байгаа. Тиймээс хамгаалалтын бүсийг нарийвчлан тогтоож, хамгаалалтыг цаашид үргэлжлүүлэхэд эрх зүйн орчинг нь сайжруулах, түүх соёлын дурсгалт газрыг хамгаалах чиглэлийн эрхзүйн орчинг ч гэсэн сайжруулах хүсэлттэй байгаа” гэжээ.
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Богдын музейн газрын удирдлагууд уулзаж, асар бариулж байгаа “Ван трейд” компанийн үйл ажиллагааг зогсоосон байна.
Өнөөдрийн байдлаар Богд хааны ордон музейн газраас:
1. Нийслэлийн Засаг даргын 2012 оны А/492 дугаар захирамжаар 15993 м2 газрыг “Вантрейд” ХХК-д
2. Нийслэлийн Засаг даргын 2010 оны 415 дугаар захирамжаар 5512 м2 газрыг “Номуун гэрэл” төвд
3. “Интернэйшнл медикал центр” ХХК-д Нийслэлийн Засаг даргын 2011 оны 539 дугаар захирамжаар 1319 м2 газрыг, мөн 2010 оны 415 дугаар захирамжаар 1365 м2 газрыг олгосон байна.
