Цагдаагийн байгууллагаас гаргасан статистик мэдээллээр зуны саруудад зам тээврийн осол нэмэгдэх хандлагатай байдаг. 2018 он гарсаар улсын хэмжээнд 163 хүний амь нас хохирсон байна. Ослын 76 хувь нь орон нутгийн замд бүртгэгдсэн. Орон нутгийн замд гарч буй осол нь дийлэнхдээ жолооч аюулгүй байдлыг хангаагүйгээс үүдэлтэй гардаг. Иймээс Монгол Улсын гэмт хэргээс зохицуулах зөвлөл, Гэмтэл согог судлалын үндэсний төв, Авто тээврийн үндэсний төв, цагдаагийн байгууллага зэрэг мэргэжлийн байгууллагууд хамтарч “Орон нутгийн зам-Хөдөлгөөний соёл 2018” аяныг зохион байгуулж байна. Тус аян нь зургадугаар сарын 20-ноос эхэлж, ирэх аравдугаар сарын 1-н хүртэл үргэлжлэнэ. Энэхүү аян болон орон нутагт гарч байгаа зам тээврийн ослын талаар ЗЦА-ны Урьдчилан сэргийлэх хэлтсийн мэргэжилтэн, цагдаагийн ахлах дэслэгч М.Мөнхгэрэлтэй ярилцлаа.
-Өнгөрсөн долоон хоног зам тээврийн томоохон осол гарч хүний амь нас хохирсон. Энэ талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөхгүй юу?
-Өнгөрсөн долоон хоногт таван хүний амь нас хохирч, хоёр хүн гэмтэл авсан осол гарсан. Мөн өнгөрсөн амралтын хоёр өдрийн нөхцөл байдлыг үзэхэд бас таван хүний амь нас хохирсон ноцтой зам тээврийн ослууд бүртгэгдсэн. Орон нутагт гарч байгаа ослын хохирол маш их байдаг. Зам тээврийн осол юунаас болж их гарч байна вэ гэхээр хурд хэтрүүлэх, согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох, хэт ядарсан үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодох, анхаарал болгоомжгүй замын хөдөлгөөнд оролцож байгаа холбоотой байдаг. Мөн зам тээврийн осол жолоочийн буруутай үйлдлээс болж гарч байгаа хэдий ч замын нөхцөл байдлаас шалтгаалж гарч байна.
-Зам тээврийн ослоос болж хүний амь нас эрсдэх тохиолдол нэлээд их гарч байна. Он гарсаар зам тээврийн ослын улмаас хэчнээн хүний амь нас хохирсон бол. Нарийн тоо судалгаа байгаа юу?
-Улсын хэмжээд 163 хүний амь нас зам тээврийн ослын улмаас болж хохирсон байгаа. Үүний 76 хувь нь орон нутагт бүртгэгдсэн. Хэдийгээр хүний амь нас хохирсон хэрэг буурсан боловч зарим аймгуудад 10-90 хүртэлх хувиар өсөлттэй байгаа. Тухайлбал, Говь-Алтай, Дундговь, Хэнтий,Увс , Завхан зэрэг аймгуудад өсөлттэй үзүүлэлттэй гарсан. Иймээс бид зам тээврийн ослыг буруулах үүднээс “Орон нутгийн зам-Хөдөлгөөний соёл 2018” аяныг зохион байгуулж байгаа.
-Зарим аймгуудын хувьд зам тээврийн осол өсөлттэй гарсан гэж байна. Дархан, Сэлэнгэ чиглэлийн замд зам тээврийн осол нэлээд гардаг. Энэ жилийн хувьд ямар байна вэ. Буурсан үзүүлэлт байгаа юу?
-Зам тээврийн осол орон нутгийн төв магистраал замуудад гардаг. Өөрөөр хэлбэл дамжин өнгөрөх замуудад анхаарал болгоомжгүй дүрэм зөрчсөн байдлаас болж зам тээврийн осол гарч байна. Дархан, Эрдэнэт, Сэлэнгэ, Архангай, Өвөрхангай чиглэлийн замуудад зам тээврийн осол их бүртгэгдэг.
-Орон нутгийн замд автомашины осол гэхээс илүүтэй мотоциклын осол нэлээдгүй гардаг. Энэ талаар?
-Орон нутаг зам тээврийн ослын дийлэнх мөргөлдөх, онхолдох зэрэг осол гардаг. Автомашины ослоос илүүтэй мотоциклтой осол нэлээдгүй гарч байгаа. Он гарсаар таван сарын байдлаар мотоциклтой холбоотой ослын улмаас 33 хүний амь нас хохирсон. Орон нутгийн иргэд мотоциклын зөв хэрэглээ байхгүй, урьдчилан сэргийлэх ямар нэгэн арга хэмжээ авч хамгаалах хэрэгсэл хэрэглэдэггүй учраас энэ төрлийн осол нэлээдгүй гарч байна.
–Орон нутгийн зам гарч байгаа ослын хэдэн хувийг мотоциклтой осол эзэлж байна вэ?
-Мотоциклтой осол 0.1 орчим хувийг эзэлж байгаа.
Жолооч нар хамгаалах бүсийг тогтмол хэрэглэх, бага насны хүүхдээ зөв зохистой тээвэрлэх хэрэгтэй
-Замын цагдаагийн байгууллагаас зам тээврийн ослыг буруулах зорилгоор олон арга хэмжээ авч байгаа. Үр дүн хэр гарч байна вэ?
-Урьдчилан сэргийлэх ажилд ганц цагдаагийн байгууллагын ажил биш. Урьдчилан сэргийлэх ажил ямар байдлаар үр дүнд хүрэх вэ гэвэл иргэдийн оролцооноос шалтгаалж үр дүнд хүрнэ. Тухайлбал, жолооч нар хамгаалах бүсийг тогтмол хэрэглэх, бага насны хүүхдээ зөв зохистой тээвэрлэж явах гэх мэт зүйлийг ядаж хэрэгжүүлэх хэрэгтэй.Мөн жолоочоос гадна тухайн тээврийн хэрэгслээр зорчиж байгаа зорчигч өөрсдийнхөө аюулгүй байдлыг хангаж явах шаардлагатай.
-Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох тохиолдол хэр байна вэ?
-Сүүлийн өдрүүдэд согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох тохиолдол эрс нэмэгдсэн. Өмнө нь цагдаагийн байгууллага 30-40 орчим согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох зөрчил бүртгэгдэг байсан. Харин энэ сар гарснаас хойш 50-60 болж нэмэгдсэн байгаа.
-Юунаас болж өсч байна вэ?
-Амралт аялал зугаалгын улирал эхэлж байгаатай холбоотой. Мөн задгай талбайд олон төрлийн арга хэмжээ зохион байгуулагдаж байгаа учраас гудамж талбайд архи согтууруулах ундаагаар үйлчилж байгаа байгууллагуудын тоо нэмэгдсэн учраас энэ төрлийн гэмт хэрэг нэмэгдэж байгаа. Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох зөрчил шөнийн 11 цагаас өглөөний 06:00 цагийн хооронд эрс нэмэгдэг.
-Нийслэлийн хувьд зам тээврийн осол хэр гарч байна вэ?
-Энэ оны эхний таван сарын байдлаар улсын хэмжээд 111 мянга гаруй зам тээврийн шинжтэй ослын дуудлага мэдээллийг шалгасан байгаа. Нийслэлийн хэмжээнд осол их бүртгэгдэж байгаа хэдий ч амь насаа алдах, хүнд гэмтэл бэртэл авах нь харьцангуй бага. Харин өртөж байгаа иргэдийн дийлэнх нь явган зорчигч нар өртөж байна. Эхний таван сарын байдлаар нийслэлд тээврийн хэрэгсэл хөдөлгөөний аюулгүй байдал ашиглалтын журмын эсрэг гэмт хэрэг 245 гэмт хэрэг бүртгэгдсэн байгаа. Энэ нь өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 21.5 хувиар буурсан.
