Төрийн эргэлзээтэй шийдвэр ба түүнийг дагасан алагчлал

УИХ, ЗГ ард түмэнд хэрэгтэй,
хэрэггүй олон л хууль, тогтоомж, шийдвэр, захирамжууд гаргасаар байна. Гэвч
эдгээр гарч буй шийдвэр тогтоолууд бүгд заавал ч үгүй асуудал дагуулах нь
хачирхалтай. Энгийнээр хэлбэл гарсан шийдвэр бүр нь ардаа \”эргэлзээ” дагуулж
байх нигуртай ч юм шиг.

Хүүхэд бүрт ямар ч \”алагчлал”
байхгүйгээр 20 мянган төгрөгийг олгоно гэсэн шийдвэр гарсан. Гэтэл \”өнөөдөр” ч
гар дээрээ 20 мянган төгрөгөө аваагүй хүүхдүүд олон байна. Учрыг нь
тодруулахаар \”17-оос хойш бүлэгт буюу амжиргааны түвшин дээгүүр гэдэг ангилалд
багтсан” гэх тайлбарыг өгч байгаа юм. \”… энэ бүлэг болон амжиргааны
түвшингөөр ялгаварлахыг Төрийн гурван өндөрлөг уулзаж байгаад цуцалсан шүү дээ”
гэхээр \”Өмнө нь 1-17 дугаар бүлэгт багтсан хүүхдүүдэд мөнгө өгөхөөр төсвөө
баталсан. Үүнээс болоод 17-оос хойшхи бүлгийн хүүхдүүдийн мөнгө төсөвт
суугаагүй. Одоо санхүүжилт нь орж ирэхээр 17-оос хойшхи бүлгийн хүүхдүүдийн
мөнгийг олгоод явна” гэж дүүргийн Халамж үйлчилгээний хэлтсийн мэргэжилтэн
тайлбарлаж байна. Эндээс \”алагчлал”-ыг Төрийн гурван өндөрлөг цуцалж чадаагүй
юм байна гэх энгийн ойлголтыг өгч байгаа биз. За тэгээд санхүүжилт нь орж ирвэл
\”баян” гэх ангилалын хүүхдүүдэд нь мөнгөө авах байлгүй. Гэртээ LDC зурагттай,
хөргөгчтэй, индүүтэй айл хэзээ нь явагдсан нь мэдэгдэхгүй өрхийн судалгаагаар \”баян”
гэх ангилалд бичигдсэн байгаа нь асуудалтай. Бүр албаар, санаатайгаар хэсэг
хүүхдүүдийг халамжаас хасчээ гэж бодогдоодбайгаа юм.

 

Тэгвэл дараагийн нэг алагчлал \”том
хүмүүс” дээр ажиглагдах боллоо. Юу вэ гэвэл. Засгийн газар хуралдаж, \”Түрээсийн
орон сууц” гэх хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхээр болов. Гэхдээ мөн л эцсийн байдлаар
иргэддээ тодорхой мэдээ мэдээлэл өгсөнгүй. Харин бүрхэг мэдээлэлтэй хөтөлбөрийг
сонгуульд нэр дэвшихээр санаархаж буй албан тушаалтнууд ашиглан өөрийгөө
сурталчилж, олон нийтийг төөрөгдүүлж эхэллээ. Уг нь түрээсийн орон сууц
хөтөлбөрт хамрагдсан иргэд 5-10 жилийн дараа тухайн орон сууцаа өөрийн болгох
боломжтой тухай салбарын сайд нь мэдэгдэж байсан. Гэтэл ТОК-аас \”ташаа мэдээлэл”
хэмээн үгүйсгэв. Ингээд л иргэд \”насаараа хүний байр түрээслэх юм уу, өөрийн
болгож болох юу, яах юм бол” гэсэн эргэлзээнд төөрч, будилах боллоо. Энэ хөтөлбөрт анх удаагаа орон сууцанд орж
байгаа, гэр хорооллын иргэн, сарын цалин нэг сая төгрөгөөс дээш, залуу гэр бүл
гэгчлэнгийн олон төрлийн алагчлал бас бий.

 

Тэгвэл дараагийн нэг алагчлал
нь \”Таван хувийн хүү”. Найман хувийн хүүтэй ипотекийн зээл хэрэгжиж эхэлснээр
өмнө нь банкны зээлээр орон сууц худалдан авсан иргэд маш олноор шилжиж, нуруун
дахь ачаагаа хөнгөлж байлаа. Тэгсэн саяхнаас найман хувийн хүүг тав болгож
бууруулах шийдвэрийг Засгийн газар гаргав. Бас л түүхий. Энэ хөнгөлөлттэй зээлд
анх удаагаа орон сууцанд орж байгаа сарын цалин өндөр гэгчлэнгийн олон шалгуур
үзүүлэлтүүдийг хангасан өрх хамрагдана. Харин найман хувийн хүүтэй зээлд
хамрагдчихсан иргэд шилжих боломжгүй гээд л алагчлачихаж байгаа юм. Өмнө нь 10
гаруй хувийн хүүтэй банкны зээлээс найман хувь руу шилжүүлж болж байсан хэрнээ
одоо шилжүүлэг хийх гэхээр банкнууд дампуурч, улс орон хямарчих гээд байгаа юм
гэнэ. Яг уу?

Үнэндээ дутуу дулимаг
боловсруулсан хууль тогтоомжууд өмнөх болон хойдохоо зөрчөөд элдэв асуудал
үүсчих гээд байгаа учраас л ийм их эргэлзээ, ард иргэдийг алагчилсан асуудал
үүсээд байгаа хэрэг шүү дээ. Ер нь \”чадахгүй бол чацга царайлаад явцгаа” гэж
Л.Гүндалайгийн хэлсэн үг энд л тохирох юм шиг.

А.Аюуш