Хөвчийн элсэн цөл ӨМӨЗО-ны Ордос хотын хойд хэсэгт байдаг бөгөөд 18600 км.кв талбайгаараа Хятадын 7 дугаарт бичигддэг цөл юм. Харин өнөөдөр хиймэл дагуулын авсан зургаас харахад элсэн цөл ногоон өнгөөр хучигдсан харагдана. Засгийн газар, аж ахуйн нэгж, иргэдийн хамтарсан хүчин зүтгэлээр өнөөгийн Хөвчийн элсийг ногооруулж, улмаар олсон эдийн засгийн ашиг орлого нь малчид тариаланчдын амьдралыг өөдлөн дэвжих замаар замнуулж байна.
Үзүүр хязгаар нь үл харагдах Хөвчийн элсэнд амьд амьтны бараа харагддаггүй байсан үе саяхан. 30 жилийн өмнө гэхэд хүмүүс “Хөвчийн элсэнд орсон хүн үхэхгүй ч гэсэн дутуу амьтай гарч ирнэ” гэцгээдэг байжээ. Тэр үед малчид, тариаланчдын жилийн орлого 400 юань ч хүрэхгүй байсан аж. Намхан мөртлөө хуучин байшинд ам бүл олуулаа амьдарч, хавартаа элсэн шуурга шуурч, гэр байшинг нь элс шороо дарж, хаалгаа онгойлгож ч чадахгүй байв. Элсэн цөлөөр аялах цорын ганц унаа бол тэмээ. 100 километрийн замыг туулан хот орж ажил хэрэг хөөцөлдөх хүмүүс тэмээгээр ирж очиход 6-7 хоног явдаг байжээ.
Харин одоо бол хөвчийн элсний гүнд 7 хоногийн хугацаанд дроноор авсан зургийг харахад Хөвчийн элс ногоон өнгөөр хучигдаж, зурсан зураас мэт авто зам үзүүр хязгааргүй үргэлжилнэ. Харин энд аж төрөн амьдарч буй малчин тариачдын амьдрал буцлан байна.
Өөрчлөлт улам идэвхжиж, Хятадын хүчин чармайлтаар хөвчийн элсний экологийн сэргэлт болон бүтээн байгуулалт улам сайжирч байна. Малчин, тариаланчид өвс мод тарьж байсан бол экологийн сэргээлт, эрчимжсэн фермерийн аж үйлдвэр болон аялал жуулчлалын салбарыг эрчимтэй хөгжүүлэх болов. Одоогоор Дуут багийн малчин өрх бүрийн жилийн дундаж орлого 120 мянган юаньд хүрлээ. Тухайлбал, 40 настай Сэрэнбав бол тус багийн гишүүн. Тэднийх өөрийн гэсэн жуулчны бааз, бэлчээр нутагтайн дээр үхэр хонины фермертэй юм байна. Тэрээр “Манай орлого голцуу жуулчны бааз, усны аж ахуй зэргээс ордог. Нийт цэвэр орлого бараг 114-115 мянган юаньд хүрдэг” гэв.
Хэдэн арван жилийн турш Хятад улс болон орон нутгийн засаг захиргаанаас хөвчийн экологийн бүтээн байгуулалтыг голлон удирдсаар ирсэн юм. Шинэ зуунаас хойш, ялангуяа 2012 онд болсон Хятадын Коммунист Намын 18-р их хурлаас хойш Хятад улс экологийн бүтээн байгуулалтын стратегийг идэвхтэй хэрэгжүүлж, хөвчийн элс оршдог Ордос хот ч тасралтгүй бодлогоор дэмжиж, ойжуулах, малжихыг хориглох, малчдын шинэ тосгоныг бүтээн байгуулах, экологийн аялал жуулчлалыг бий болгох зэргээр малчид тариаланчдыг дайчлан, хувьцаа эзэмших, түрээслэх, хөдөлмөр эрхлэх зэрэг олон арга хэлбэрээр экологийн бүтээн байгуулалтад оролцохыг уриалсан байна.
2011-2015 оны хугацаанд, Засгийн газар болон нийгмийн олон салбараас Ордосын экологийн нөхөн сэргээлт болон бүтээн байгуулалтад нийт 19 тэрбум 100 сая юанийн хөрөнгө оруулалт хийжээ. Энэ нь шинэ Хятад улс байгуулагдсанаас 2011 он хүртэлх хугацаан дахь бүх хотын экологийн бүтээн байгуулалтын ерөнхий хөрөнгө оруулалтын 50 хувьтай тэнцэх болно. Үүнийг малчин тариаланчдыг ядуугаас ангижран хөрөнгөжих боломжийг авчирсан байна.
2017 онд хөвчийн элсийг ойжуулан зассан амжилттай ажиллагаа НҮБ-ын тунхагт бичигдэж, дэлхийн цөлжилтөөс хамгаалах үлгэр жишээ болов. НҮБ-ын Хүрээлэн буй орчны хөтөлбөрийн гүйцэтгэх захирал Эрик Солхейм хэлэхдээ “Хөвчийн энэ жишээний хувьд, элсэн цөл нь тулгараад буй асуудал биш, харин тэр нь боломж юм. Орон нутгийнхны амьдрал ахуйг сайжруулахын сацуу эдийн засгийг хөгжүүлэх асуудлыг хооронд нь уялдуулсан иймэрхүү үлгэр жишээгээр дэлхий дахин дахь цөлжилтийг ойжуулан сэргээсэн энэ туршлагыг хэрэгжүүлэх шаардлагатай байна” гэжээ.
