Үндсэн хуулийн цэц С.Баярцогтод “үйлчилж\”, УИХ-ын халдашгүй эрхэд халдав

$\"\"$

УИХ-ын гишүүн О.Баасанхүү ЗГХЭГ-ын дарга С.Баярцогтыг огцруулах тогтоолын төслийг есдүгээр сарын 7-ны өдөр УИХ-ын даргад өргөн барьсан. Гэтэл үүнээс ердөө хоёр хоногийн дараа буюу есдүгээр сарын 9-ний өдөр Үндсэн хуулийн цэцийн дунд суудлын хуралдаан болж, О.Баасанхүүгийн өргөн барьсан тогтоолтой холбоотой асуудлыг хэлэлцэв.

Маш шуурхай байгаа биз. Яг үнэндээ Үндсэн хуулийн цэц асуудлыг ийм хурдан авч хэлэлцдэг билүү. Эсвэл С.Баярцогтыг огцруулах эсэх асуудал яригдаж байгаа учраас ийм хурдан хэлэлцэв үү. Ер нь манай хууль, шүүхийн байгууллагууд ийм хурдтай ажиллаад байвал маш олон хэргүүд \”хэзээ, юу боллоо …\” гэж мартагдахгүй амар байхгүй юу.

Гэвч хуулийн хугацаа, хэргийн нотлох баримттай танилцах гээд л цаг урсаж өгдгийг бид ямар мэдэхгүй биш дээ. Харин С.Баярцогтыг Засгийн газрын гишүүнээс огцруулах асуудалд бол арай өөр түвшинд хандсан нь ажиглагдаж байна. Бүр \”маш хурдтайгаар ажиллажээ\” гэж дүгнэж болохоор.

О.Баасанхүү гишүүн есдүгээр сарын 7-нд тогтоолын төсөл өргөн барьсан бол хоёр хоногийн дараа л уг тогтоолын төслийг хүчингүй, хууль зөрчсөн болгочихлоо шүү дээ. Гайхамшигтай юм.

$\"\"$

Тодруулбал, ҮХЦ-ээс \”Улсын Их Хурлын гишүүн хууль санаачлах, аливаа асуудлаар санал гаргах эрхтэй боловч Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Гучин есдүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт \”Монгол Улсын Ерөнхий сайд Засгийн газрын бүтэц, бүрэлдэхүүн, түүнд өөрчлөлт оруулах саналаа Ерөнхийлөгчтэй зөвшилцөн Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлнэ” гэж заасан тул Засгийн газрын гишүүнийг огцруулах саналыг өргөн барих асуудал Ерөнхий сайдын эрх хэмжээнийх байхаар зохицуулсан нь мөн Дөчин нэгдүгээр зүйлийн 1 дэх хэсгийн \”Ерөнхий сайд Засгийн газрыг удирдаж, төрийн хууль биелүүлэх ажлыг Улсын Их Хурлын өмнө хариуцна” , Дөчин гуравдугаар зүйлийн 2 дахь хэсгийн \”Ерөнхий сайд, эсхүл Засгийн газрын гишүүдийн тэн хагас нь нэгэн зэрэг огцорвол Засгийн газар бүрэлдэхүүнээрээ огцорно” гэж заасан нь Засгийн газар хамтын хариуцлага хүлээдэг, танхимын зарчмаар ажиллах ёстойг нотолж байна.Гэтэл Засгийн газрын гишүүнийг огцруулах асуудлыг Ерөнхий сайд өргөн мэдүүлэхгүйгээр, Улсын Их Хурлын гишүүний саналаар Улсын Их Хурлаар хэлэлцэн шийдвэрлэж байгаа нь танхимын зарчмаар ажиллах Үндсэн хуулийн үзэл баримтлалыг алдагдуулж байна” гэж Үндсэн хуулийн цэцийн өнөөдрийн хуралдаанаас үзжээ.

Энгийнээр тайлбарлавал УИХ-ынгишүүн Засгийн газрын гишүүнийг огцруулах тогтоолын төслийг өргөн барьж болохгүй гэж үзсэн байгаа юм. Тэгвэл өнгөрөгч хугацаанд Засгийн газар болоод, Засгийн газрын гишүүд, сайд нарыг огцруулах тогтоолын төслийг хэн өргөн барьсан болчихов.

Хамгийн ойрын жишээ, Н.Алтанхуягийн Засгийн газрыг огцруулах тогтоолын төслийг МАН-ын гишүүд өргөн барьсан санагдах юм. Мөн МАН-аас томилогдсон зургаан сайдыг огцруулах асуудлыг УИХ дахь АН-ын бүлгээс өргөн бариагүй билүү. Тэгэхээр эдгээр бүх тогтоолын төслүүд хүчингүй гэсэн үг болж таарч байна. Зөв үү.

Ямартай ч УИХ-ын гишүүн, Өргөдлийн байнгын хорооны дарга О.Баасанхүү Үндсэн хуулийн Цэцийн дунд суудлын хуралдаанаас гарсан дээрх шийдвэртэй санал нийлэхгүй гэдгээ өчигдөр /2015.09.10/ сэтгүүлчдэд мэдээллээ.

$\"\"$

Тэрээр мэдээлэлдээ \”ҮХЦ маш хариуцлагагүй шийдвэр гаргалаа. Монгол Улсын Төсвийн тухай хуулийн 70 дугаар зүйл, 42 дугаар зүйлийн 7, 6-г зөрчсөн бол томилсон байгууллага нь шууд огцруулах үндэслэл болно гэж заасан байдаг. Энгийнээр УИХ нь УИХ-ын гишүүний санаачлагаар Засгийн газрын гишүүнийг огцруулах үндэслэлийг Төсвийн тухай хуулиар тодорхой заагаад өгчихсөн байна. Зөвхөн УИХ-ын 7.1.12-д шийдэж өгсөн юм биш. Хэрэв УИХ, ҮХЦ-ийн гаргасан шийдвэрийг хүлээн авах бол Төсвийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах шаардлагатай болж байна. Цэцийн шийдвэрээр төсвийн ерөнхийлөн захирагч УИХ хяналт тавих боломжгүй болж байна гэсэн үг. Үндсэн хуулийн цэцийн гишүүд ийм шийдвэр гаргахдаа УИХ-ынбүрэн эрхэд халдаад зогсохгүй, хяналт тавих эрхэд халдсанд харамсч байна. Нөгөө талаас харахад Үндсэн хуулийн цэц улс төржиж энэ асуудалруу орж ирж байгаа нь орд газрыг олигархууд авахын тул Цэц нь хүртэл оролцлоо гэдэг хардлагыг төрүүлж байна” гэж мэдэгдлээ.

Үнэхээр Үндсэн хуулийн цэц улстөрждөг, нэг намд \”үйлчилж\” шийдвэр гаргадаг болсон бол харамсалтай. Хууль хэнд үйлчлээд байна вэ.

Амар

$\"\"$