В.Путин Ц.Элбэгдоржтой уулзахгүй

 

ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путин Монголд болох АСЕМ-ын уулзалтад оролцохгүй. Харин түүний оронд ОХУ-ын Ерөнхий сайд Дмитрий Медведев Улаанбаатарт ирж,
Ази-Европын уулзалт /АСЕМ/-д оролцоно. ОХУ-ын Ерөнхий сайд Д.Медведев тэргүүтэй хйод хөршийн Засгийн газрын зочид төлөөлөгчид долдугаар сард манай оронд айлчлах юм.

Энэ айлчлал Дмитрий Медведевийн
хувьд манай оронд ирж буй гурав дахь тохиолдол болох аж. Д.Медведев анх
Ерөнхийлөгчийн тамгын газрын дэд даргын хувиар В.Путиныг дагалдан 2000 онд
Монгол Улсад ирж байжээ. Харин хоёр дахь удаадаа тэрбээр 2009 онд ОХУ-ын
Ерөнхийлөгчийн хувиар Монгол Улсад айлчилж байсан юм.

Тухайн үед ОХУ-ын Ерөнхийлөгч
Д.Медведев Гадаад хэргийн сайд Сү.Батболдын урилгаар Монгол Улсад айлчилж байсан
бөгөөд энэ үйл явдал Орос-Монгол Улсуудын харилцааг шинэ шатанд гаргасан томоохон үйл явдал байв. Д.Медведев айлчлалынхаа
үеэр Халх голын хамтарсан ялалтын 70 жилийн ойн арга хэмжээнд
оролцож, Төрийн шагнал гардуулж, Төр засгийн удирдлагуудтай уулзсан
юм.

Ингэж Орос-Монгол Улсуудын хоорондох харилцаа, хамтын ажиллагааг Ерөнхийлөгчийн
айлчлалаар хэлэлцдэг, дээд төвшинд онцгойлон авч үздэг болж бүх салбарт хоёр
орны хамтын ажиллагааг бэхжүүлж, стратегийн түншлэлээ хөгжүүлэх тунхаглалд талууд гарын үсэг зураад байсан юм. Гэсэн ч ОХУ-тай хамтран Хойд
Солонгосын цөмийн хөтөлбөрөө зогсоохыг шаардаж, тус улсад тогтоосон хориг арга
хэмжээг олон улсыг дэмжиж ажиллахыг уриалж байсан Монгол Улс тун удалгүй ОХУ-аас нүүр буруулж, олон улс болон
бүс нутгийн асуудалд хандах байр сууриа эрс өөрчилсөн юм.

Орос, Хятадтай
сөргөлдөгч АНУ, Хойд Солонгос, Япон зэрэг орнуудтай харилцаагаа зузаатгаж эхэлсэн. Үүний шийтгэл болгож ОХУ, Хятад Улсууд манай орныг Торгоны зам зэрэг бүс нутгийн
томоохон төслүүдээс \”жийж” эхэлсэн. Ингэхдээ В.Путин Монголд итгэл алдарсан уу гэлтэй Монголыг Хятадын Ерөнхийлөгч Си Жиньпинд даатгаж, түүний аяыг харах болов. Энэ нь гурван орны уулзалтаас тодорхой харагддаг. В.Путин үл оролцож, Си Жиньпин манай Ерөнхийлөгчийг бараалгаж, Торгоны зам хэмээн том бодож байсан мөрөөдлийг нь үгүй хийсэн.

Улмаар Монгол Улсад хятадуудыг олноор нь оруулж, ажиллаж амьдрах нөхцөлийг нь хангахыг Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид \”тулгасан\”. Ингээд саявтархан \”Хөх үнэмлэх” хэмээх өнгөлөн далдлалтын дор Монгол Улсад хятадуудыг олноор нь оруулах хуулийн
төслийг Ерөнхийлөгчийн зүгээс нэлээд хүчтэй зүтгүүлсэн ч дэмжлэг авч чадалгүй саатаад байна.

Курилын арлын асуудлаас болоод ОХУ-тай тун тааруу харилцаатай байгаа Япон Улстай Монгол Улс ихэд сүжирч, Японыг Хойд
Солонгос Улстай холбох гүүр нь болж, Хойд Солонгосын талд барьцаалагдсан Япон хүмүүсийг суллуулах, цаашлаад Азид нэгд тооцогдож байсан цэргийн бодлогоо эргүүлэн олж авахын тулд Хойд Солонгосоос зэр зэвсэг худалдан авах ажилд Монгол Улсыг тусалж байгаа гэдэг. 

Санаж байгаа бол, Монгол Улсад цөмийн хаягдал булах тухай дуулиан анх Японоос дэгдсэн юм. Тухайн үед хий дэмий шуугиснаас бус энэ дуулиан яагаад гарсан, хаанаас эхлэлтэйг нь хүмүүс тэр бүр ойлгоогүй.
Японы \”Майничи\” сонин дээр анх гарсан мэдээллээс болж Монгол Улс тэр чигээрээ шуугьж, цөмийн
хаягдал булах сонирхолтой хэсэг бүлэг хүмүүсийн нөлөөллөөс болж байр сууриа
тодорхой болгож чадахгүй хугацаа алдсан. Энэ зуур Германы Канцлер Ангела Меркель Монгол Улсад анх
удаагаа айлчилж, их хурлын гишүүдэд нөлөөлөх гэж хурлынх нь тахимд тэдэнтэй уулзаж улмаар айлчлалынхаа гол зорилгыг асуусан нь \”Танайх цөмийн хаягдал булна гэл үү” байв.

Мэдээж тэр хоосон буцсан. Буцахдаа Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг Германд
айлчлахыг урьсан, тэгээд очиход нь тоогоогүй. Тухайн үед цөмийн хаягдлыг Монгол Улсад булахгүй хэмээн
эсэргүүцэж байсан улстөрчид цацраг идэвхт бодисыг эх орондоо булшлахгүй гэдгийг тодорхой зааж өгөөгүйгээс өдгөө
Монгол Улс эх нутагтаа цөмийн хаягдал булшлах дээрээ тулчихаад байна. Үүнд
Ерөнхийлөгч болон Ерөнхийлөгчийн Үндэсний аюулгүй байдлын бодлогын зөвлөх нар ихээхэн холбоотой байж болохыг эх сурвалжууд өгүүлдэг. Эх сурвалжууд тэмдэглэснээр, \”Зөвлөх нь Ерөнхийлөгчийн заавраар үндэсний аюулгүй байдлын үзэл баримтлалыг шинэчлэн боловсруулах нэрийн доор цөмийн хаягдлыг Монгол улсаар дамжуулан
өнгөрүүлэх, тээвэрлэх, хадгалах, булшлахыг хориглосон чухал заалтуудыг авч хаяж, цөмийн хаягдлыг
хаягдал түлш, хог хаягдал гэх мэт зөөллөсөн, өнгөлөн далдалсан үгээр орлуулж, ашигласан түлшний
болоод цацраг идэвхтэй хаягдлыг Монгол улсад булшлах
ажиллагаанд далдуур, хамгийн идэвхтэй хөөцөлдсөн
аж. Ингэж идэвхтэй хөөцөлдсөний үр дүнд Монгол Улсад цөмийн хаягдал булах
асуудал амжилттай бүтэж, Цөмийг хаягдлыг
Монгол улсад булшлах олон улсын конвенцид Монгол Улс нэгдэн орсон юм\” гэсэн байна.

 

Товчхондоо, таван жилийн өмнө Японы \”Майничи” сонинд гарч байсан зүйл Монгол Улсад зугуухан барьцаа ахиулсаар байжээ. Тухайн үед Японы хэвлэлд \”Тошиба” корпораци АНУ-аар дамжуулан Монголд цөмийн хаягдлын агуулах барих
гэж байгаа гэсэн юм. \”Тошиба” корпораци АНУ-ын Засгийн газрын өндөр албан тушаалтныг лоббидож, улмаар АНУ Монгол Улсыг буландаж байгаад цөмийн хаягдал хадгалах сав барих тухай өгүүлжээ. Ерөнхийдөө, 2009 оноос хойш Монгол Улсын гадаад
бодлого алдагдаж, учир зүйгүй болж эцэс сүүлд нь \”ичсэн хүн хүн ална” гэгчээр Төвийг сахих бодлого гэгч хэний ч өөдөөс хараад
өөрийнхөө эрх ашгийг хэлэх зориггүй \”доожоогүй бацаан\” шиг бодлоготой орон болж
хувирсан юм. Ингэж Монгол Улс өөрийн гэсэн эрх ашиг гэгч зүйлгүй, бусад улс
Монгол Улсыг эрх ашиг гэгч зүйлийг ойшоож үзэх шаардлагагүй, аливаа асуудалд дандаа
бөөрөнхийлж оролцсон ажиглагч орон болж, XXI дүгээр зууны хамгийн ашиггүй гадаад бодлого Төвийг сахих бодлоготой орон болов.

Төгс