![\"\"](http://undesten.mn/uploads/posts/2016-06/1466905259_korea.jpg "\\"\\"")
Солонгос улсад Дэлхийн аварга шалгаруулах хөл бөмбөгийн
тэмцээн болсноор 1353 хүрээд байсан долларын ханшийг 1100 болтол буулгасан нь
гадаадынхан бид нарт мөн ч их тус болсныг тэмдэглэх хэрэгтэй.
7 сарын 10-нд буух ёстой цалин хугацаандаа буудаггүй. Лхагва
бид хоёр тэр өдөр ажилдаа гаралгүй, Туулынд очиж Наадамдсан… Туулынх руу
явахдаа Лхагва оймсны үйлдвэрээр орж, найздаа Туулынд очлоо гэж хэлсэн юм.
Удалгүй Туулынд Лхагвын найз ирсэн. Тэр залуу бол Туул бид
хоёр анх оймсны үйлдвэрт очихдоо орсон айлын гэрийн эзэн юм.
Тэр залуу ажлаа хаяад ирсэн тул удалгүй араас нь эхнэр ирнэ
гэдгийг Туул, Лхагва, тэр гурав сайн мэдэх тул Туулынд ууж болохгүй гээд бид
дөрөв уул руу гарлаа.
Тэнд ууцгааж байхад, тэр гурав ийш тийшээ хялам,
хяламхийн сууцгаасан. Би тэд нарын занг мэдэхгүй учир дуугүй л сууж байлаа.
Үнэхээр хэсэг хугацааны дараа эхнэр нь бид нарыг хайж явааг
алсаас хараад, бид нар том модны араар орж, нуугдаж өдөржин тэндээ ууцгаасан.
Туул халаад, манай үйлдвэрийн эзэнтэй утасаар яриад, Лхагва
бид хоёрыг Сөүл явсан тул орой ажилд гарахгүй гэж худлаа хэлсэн.Түүнээс хойш
манай үйлдвэрийн цалин нэг, нэг хоногоор хойшлогдож буудаг болсон.
Учрыг нь асуулгавал цалин тавигдсанаас хойш сар болоод өгч
байна гэж хариулсан. Солонгосчуудын ухаан гэж…
Хоёр Монгол эмэгтэй маань оройн ээлжинд, мөн цавуутай орчинд
ажиллахгүй гээд ажлаасаа гарсан. Үнэхээр ч Лхагва тэр гурвын хамар битүү цагаан
цавуу болсон яваа харагддаг.
Би анх удаа тавилгын үйлдвэрээс халууны амралтаар 30.000
вон, ургацын баяраар 50.000 вон, цагаан сараар 100.000 воны урамшуулал авч
билээ.
Хайрцагны үйлдвэр урамшуулал өгдөггүй. Нэг жил ажиллавал 13
дахь сарын цалин өгнө гэдэг байв. Халууны амралтаар манай үйлдвэр гурав хоног
амарсан.
Амралтаараа би хуушуур, порошки, хоол, цай хийж гэртээ
өнжсөн. Лхагва нутгийнхантайгаа оймсны үйлдвэрээр шоудаад л…хааяа, хааяа
найзуудаа дагуулан гэртээ ирж хооллодог юм.
Би жаахан уйдахаараа дугуйгаа унаад Туулынд очиж, жаахан
сууж байгаад ирдэг юм. Би сүүлийн өдрөө оймсны үйлдвэрийнхэнтэй шоудаж сайн
танилцсан.
Түүнээс хойш оймсны үйлдвэрийнхэн дээр их очдог болсон. Би
оймсны үйлдвэрийн Монголчуудаас оймс авч, эхнэр, хүүдээ их явуулдаг байлаа.
Пусанд болсон Азийн тоглолтонд Момголын таеквондогийн
тамирчнаар ирээд, харласан Туулын хамаатны дүү гээд залуу манай үйлдвэрт ажилд
орсон. Манай үйлдвэр вакуум өрөөнд их үнэртэй будгаар зарим бүтээгдэхүүнээ
буддаг байлаа. Тэнд шинээр орсон нөгөө тамирчин Монгол залуу ажиллах болсон.
Манай үйлдвэрийн дарга намайг хааяа тэнд ажилла! гэхээр нь
би уушигны хагалгаа хийлгэсэн учир тийм үнэртэй газар ажиллах боломжгүй гээд би
огт ажилдаггүй байсан.
Үйлдвэрийн эзний дүү гэж хазгар Солонгос, гадаад ажилчдад их
дээрэлхүү. Монголчуудыг бол хараахаас өөр яачиж чадахгүй.
Би түүнтэй их хэрэлддэг байсан. Тэр дөрвөн Бангладешийг бол
үнэндээ дээрэлэхнэ дээ…Хоол идэж байгаад үлдэгдлээ тэд нарын толгой дээр шууд
асгах нь энүүхэнд шүү!
Намайг Хазгартай хэрэлдэхээр Бангладешүүд цохи! гээд
алсаас дохиод байдаг юм. Тавилгын үйлдвэрт их л болгоомжтой ажиллахгүй бол гар,
хуруугаа гэмтээх нь элбэг.
Машиныхаа унтраах кнопыг дарсан байхад, машин ажиллаж байх
үе байдаг юм. Би машинаа зогсож уу, үгүй юү гэж заавал тонгойж хардаг юм.
Манай үйлдвэрийн нэг Бангладеш машин ажиллаж байх үед нь
зогссон гэж бодоод, хуруугаа гэмтээж, мухар болж билээ.
Би давсаган дээрээ гарсан хатигийг батга гэж бодоод
шахсанаас болж, шөнөжин халуурч, маргааш өглөө нь ажлаасаа буугаад,
үйлдвэрээсээ 300.000 вон зээлээд, эмнэлэг явж, эмчлүүлсэн.
Тэгэхэд эмч миний \”Боов”-ыг хараад, мэс засал хийгээд, Том
өгье гээд шалаад байж билээ. Солонгосчууд залуучуудаа цэрэгт очиход нь мэс
засал хийдэг болсон гэж тэр эмч ярьж байсан.
Би оймсны үйлдвэрт ажиллаж, байгаад Монгол яваад, ирсэн
Цээмаа гэдэг үеийнхээ хүүхэнтэй танилцсан.
Би 2003 оны 4 сарын 15-наас Тавилгын үйлдвэрээсээ гарч,
Кёнги аймгийн Кванг жү хотын самушилаас /ажил олгог/ анх удаа арбайтанд гарсан
юм.
Өглөө 06.00 гэхэд, ажил олгогчийн албан өрөөнд ирээд, ажилд
гарвал 18.00 гэж бууж ирээд, 70.000 воноосоо 10%-ийг нь ажил олгогчдоо өгөөд,
63.000 воныг бэлэнээр авдаг юм.
Цээмаа мөн оймсны үйлдвэрээсээ гараад, надтай хамт арбайт
хийсэн. Тэр үед эмэгтэйчүүд ажил олгогчдоо сарын эхэнд 50.000 вон урьдчилан
хураалгаад, өдрийнхөө мөнгөнөөс шимтгэл төлдөггүй байсан.
Эмэгтэйчүүд өдрийн 35.000 воныг авдаг байсан. Бид хоёр
байргүй байсан тул хамгийн хямдхан хоногийн 13.000 воны үнэтэй гудас, хөнжил,
телевизээс өөр зүйлгүй, өрөөнд хонодог байв.
Тэгж долоон хоноод, тэндээсээ ойрхон автобусаар явах газарт
сарын 100.000 воноор байр хөлслөсөн. Арбайтанд гарч байхдаа олон ажил хийж
үзсэн.
Монголчуудыг голцуу барилгын хүнд ажилд болон Солонгосчуудын
явахгүй гэсэн ажилд явуулдаг байлаа. Нэг удаа оршуулгын газар очиж ажилласан.
Шинээр тавьсан замыг шүүрдэх, бороо их ордгоос зарим шарил
руу ус их ордгийг багасгах, зорилгоор шуудуу татах ажил хийсэн.
Үргэлжлэл бий
Ц.Эрдэнэбат
