Цус, цусан бүтээгдэхүүнийг тээвэрлэж, эмнэлгүүдэд шуурхай хүргэх зориулалттай дроны анхны нислэгийг хийлээ.
Нийслэлчүүд бид зарим тохиолдолд автомашины зам дээр ТЭГ зогсолт хийдэг. Өвчтөний алтан амийг аврахаар цус, цусан бүтээгдэхүүнийг тээвэрлэн яваа машинуудад энэ нь амаргүй даваа. Тэгвэл шаардлагатай тохиолдолд цус, цусан бүтээгдэхүүнийг дроноор тээвэрлэж, эмнэлэг рүү шуурхай хүргэх боломж бүрдлээ.
Нисгэгчгүй нисэх төхөөрөмж буюу дроныг ашиглах нь цус, цусан бүтээгдэхүүнийг захиалгын дагуу тээвэрлэх зардал, хугацааг хэмнэх, хүний нөөц, ажлын ачааллыг багасгах замаар эдийн засгийн үр ашгийг нэмэх ач холбогдолтой аж.
“Карбон Композитс” компанийн монгол инженерүүд ур ухаанаа шингээж, мэргэжлийн өндөр түвшинд дроны техникийн ажлыг хариуцан хийжээ.
АНХ ХӨӨРГӨСӨН ГАЗРААС 500 МЕТРИЙН ӨНДӨРТ НИСЭХ БОЛОМЖТОЙ. ХАМГИЙН ДЭЭД ХУРД НЬ 56 КМ/ЦАГ
Карбон Композитс” компанийн инженер Б.Цэнд-Очир, Энэ дрон нь гар утасны 4G сүлжээг ашиглан нисдэг. 3-5 кг ашигтай ачааг авч, 60 минутын турш нисэх боломжтой. Суурин компьютер, нөтбүүкээс дроныг удирдах боломжтой. Дроны эх биеийн карбон хэсгүүдийг Монголд хийсэн. Харин удирдлага, мотор зэрэг цахилгаан хэрэгслүүдийг гаднаас худалдаж авч, угсарсан.
Ямар нэгэн хүнд цус нэн шаардлагатай болоход уг дроноор цусыг зөөвөрлөн ГССҮТ рүү 3-5 минутад нисэж очих юм. Цаг хугацаа хэмнэж, хүний амь аврах чухал хэрэгсэл.
Салхины хязгаарлалт 9 м/с байна. Бороотой үед цагт 1 см хур тунадастай нөхцөлд нисэх боломжтой. Моторын хэсэг нь усны хамгаалалттай. Хүйтний үед батарейн дээр нь батарей халаагуур нэмж залгаад ажиллуулах боломжтой. Уг дрон 15 кг орчим жинтэй, өөр дээр нь 4,5 м2 талбай бүхий шүхрийг суурилуулсан. Дрон унах тохиолдолд шүхэр автоматаар дэлгэгдэх юм. Шаардлагатай тохиолдолд гар аргаар, механик байдлаар шүхрийг дэлгэх боломжтой. Анх хөөргөсөн газраас 500 метрийн өндөрт нисэх боломжтой. Хамгийн дээд хурд нь 15 м/с буюу 56 км цагийн хурдтай нисэх боломжтой.
ЦССҮТ-ӨӨС 20 КМ ДОТОРХ БҮХ ЭМНЭЛГҮҮДЭД ЦУС, ЦУСАН БҮТЭЭГДЭХҮҮНИЙГ ЯМАР Ч СААДГҮЙ ХҮРГЭНЭ
Төслийг хэрэгжүүлэгч “Нарлаг Улаанбаатар Ротари” клубийн 2020-2021 оны нарийн бичиг Б.Очир, Яаралтай хэрэгцээтэй байгаа цус, цусан бүтээгдэхүүнийг шуурхай бөгөөд аюулгүй тээвэрлэн хүргэх боломж бүрдлээ. Уг дрон нь маш их нарийвчилсан судалгааны үндсэн дээр бий болсон даацын тээврийн дрон юм. ЦССҮТ-өөс 20 км доторх бүх эмнэлгүүдэд цус, цусан бүтээгдэхүүнийг ямар ч саадгүй хүргэнэ.
Энэ төслийг “Тамир Ротари” клуб, “Улаанбаатар Ротари” клуб, “JCI Capital” байгууллагуудын дэмжлэгтэйгээр хамтран хэрэгжүүлсэн. Төслийг хэрэгжүүлэхдээ сургалтуудыг зохион байгуулж, мэргэжилтнүүдийг бэлтгэж байна.
ХЭВИЙН ҮЕД ӨДӨРТ 100-150 ХҮН ЦУСАА БЭЛЭГЛЭДЭГ БАЙСАН. ХӨЛ ХОРИОНЫ ҮЕД ӨДӨРТ 50-60 ДОНОР ЦУСАА БЭЛЭГЛЭЖ БАЙНА
ЦССҮТ-ийн Донор зохион байгуулалтын тасгийн эрхлэгч Ч.Тунгалаг, Хатуу хөл хорио тогтоосонтой холбоотойгоор цусаа өгөх иргэдийн тоо буурч байна. Хэвийн үед өдөрт 100-150 хүн цусаа бэлэглэдэг байсан. Хөл хорионы үед өдөрт 50-60 донор цусаа бэлэглэж байна. Баянзүрх, Сүхбаатар гэсэн цус цуглуулах 2 төв ажиллаж байна. Хөл хорио тогтоосон ч эмнэлгээс ирж буй цус, цусан бүтээгдэхүүний захиалга буурахгүй байгаа. Манайх 30 гаруй төрлийн цусан бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг гэлээ.
2013 онд буюу ЭМСХХ-5 төсөл хэрэгжиж эхлэхээс өмнө манай улсын нийт донорын тоо 20 мянга байжээ.
2016 онд 32 мянга гаруй донор цусаа бэлэглэж, 2020 онд энэ тоо 35600 болсон байна. Доноруудын эгнээ ингэж өргөжсөн тул одоо ЦССҮТ, цусны салбар төвүүд донорын эрэлд гарах шаардлагагүй болсон. Мөн нийт доноруудын 65 хувь нь байнгын донорууд буюу тогтмол хугацаанд цусаа өгдөг донорууд байгааг мэргэжилтнүүд онцлов. Нийт доноруудын дунд байнгын доноруудын эзлэх хувь нэмэгдэх нь цус, цусан бүтээгдэхүүний чанар, аюулгүй байдлыг хангах, тасралтгүй нөөц бүрдүүлэхэд чухал ач холбогдолтой юм.
