Газрын тосны зах зээл нарийсч үйлдвэрлэгч цөөхөн улс орнууд АНУ-аас хориг тавьсан ОХУ-ын баррелийг нөхөх хүсэлтэй байна. Арабын Нэгдсэн Эмират улс энэ асуудал дээр туслахаар ирж байгаа бололтой.
АНЭУ-аас АНУ-д суух элчин сайд Юсив Аль Отайба хэвлэлд мэдээлэл өгөхдөө тус улс нь газрын тосны нийлүүлэлтээ нэмэгдүүлэхийг хүсч байгаагаа хэлээд ОПЕК буюу Газрын Тос Олборлогч Орнуудын Байгууллагын гишүүн орнуудыг мөн адил нийлүүлэлтээ нэмэгдүүлэхийг уриалах болно гэжээ.
Отайбагийн мэдэгдлийн дараа газрын тосны үнэ яг л чулуу мэт доош унах нь тэр. АНУ-ын газрын тосны үнэ 12 хувиар унаж баррел нь 109 долларт хүрэв. Брент тос буюу олон улсын зах зээлийн үнэ 13 хувь унаж 111 хүрчээ. Энэ нь хоёр жилийн хугацаанд хамгийн огцом үнэ нь унасан тохиолдол болж байна.
Хэрэв Арабын Нэгдсэн Эмират Улс хамтрагч нарыгаа уриалж чадвар ОПЕК-ийн зүгээс газрын тос нийлүүлэлтийг бага багаар нэмэгдүүлэх боломжтой болох нь. Харин Саудын Арабын удирддаг энэ байгууллагын хувьд нэг асуудал байгаа нь ОХУ тэдний холбоотон үйлдвэрлэгч улс билээ.
Өнгөрсөн лхагва гаригт ОПЕК+ мэдэгдэл гаргаж 4 сар гэхэд газрын тосны нийлүүлэлтийг өдөрт 400,000 баррелаар нэмэгдүүлнэ гэсэн ч энэ нь ОХУ-ын өдөрт нийлүүлдэг 10 сая баррелийг бодвол маш бага хувь юм. Хэдийгээр газрын тосны үнэ 2 долоо хоногийн хугацаанд 30 хувиар өссөн хэдий ч зах зээл “тогвортой байна” хэмээн мэдэгдсэн билээ.
“АНЭУ юм хийхээр боллоо. Тэд хамгийн сүүлчийн гэж хэлж болохоор найдвар байсан” гэж нэгэн мэргэжилтэн хэлжээ. “Тэд ингэж хэлсэн учир одоо Саудын Араб ч мөн адил ийм алхам хийх нь тодорхой” гэсэн байна. Байденийн Засгийн газар саяхан ОХУ-аас авч буй газрын тос, байгалийн хийнд хориг тавьсан хэдий ч Европын зүгээс АНУ-ыг бодвол Оросын нийлүүлэлтэнд илүү хамааралтай учир хориг тавиагүй байна.
Гэвч ОХУ-ын банкуудад тавьсан санхүүгийн хориг нь нөгөө талаараа “сүүдрийн хориг” болчихоод байгаа юм. Энэ нь Орос улсыг дэлхийн зах зээлд нийлүүлэх газрын тосны хэмжээнд нь нөлөөлж байна. Барууны зүгээс газрын тосны нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлэхэд Вэнэсуэль, Иран зэрэг орнуудыг оролцуулна хэмээн найдлага тавьсаар байгаа юм.
Иран улс хоригт орохоосоо өмнө өдөрт 4 сая баррел нийлүүлж байсан. Гэвч АНУ-ын зүгээс цөмийн хөтөлбөртэй нь холбоотойгоор хориг тавьсан. Үүнээс гадна АНУ, Вэнэсуэль улстай яриа хэлэлцээр хийж эхэлсэн ба тэдэнд 2019 оноос хойш хориг тавиад байсан билээ. Гэхдээ эдийн засгийн хувьд хэцүү нөхцөлд байсан Вэнэсуэль улс хоригийн өмнө ч тэр тийм ч их хэмжээний газрын тос нийлүүлээгүй байлаа.
ОПЕК-ийн зүгээ өгч буй энэ шинэ мэдээлэл нь Европчуудын хувьд боломж гарч ирж магадгүйг харуулж байна. Нэгэн мэргэжилтэн хэлэхдээ “АНЭУ-ын зүгээс Саудын Араб, Кувейт улсуудад юу хэлээд байна вэ гэхээр – Хэдүүлээ нийлүүлэлтээ нэмэгдүүлж Европчуудыг Оросоос хамааралгүй болгоё гэх утгатай дохио өгч байна” гэлээ. Энэ бол 180 градусын огцом эргэлт юм.
