1912 онд Энэтхэг дэх Английн эдлэнд төрсөн энэ эрийн намтар бол зүгээр л гайхамшиг!
Английн сөрөг тагнуулын албаны дэд дарга, КГБ-ын тагнуул, 30 жил илчлэгдээгүй (ер нь баригдаагүй), орон орны 4 эхнэрийн албан ёсны 6 хүүхэд , АНУ-ын Таймс сонины сурвалжлагч , Австрийн коммунист , Их Британын Жорж хаанаас эр зоригийн одон 🏅авч гар барин (1945 онд), Сталинаас улаан тугийн одон 🎖авч гар барьсан магадгүй дэлхийн цорын ганц иргэн байх!
Ганц хүн туулахад арай л ахдам бас бахдам хурц амьдрал дунд түүний залуу нас өнгөрчээ.
Тагнуул илрүүлэлтээр тэргүүлдэг асан Британичууд яагаад Зөвлөлтийн тагнуулч Ким Филбиг 30 жилийн турш илрүүлж чадалгүй хайв? Яг юу болов?
Харолд Адриан Рассел Филби яг үнэндээ мөнгө, алдар нэрийн төлөө ЗХУ-ын талд ажиллаагүй юм. Бүх цаг үеийн хамгийн супер тагнуулчийн тархинд социализм, зүүний үзэл, нийгмийн тэгш байдал бурханчлагдан бий болсон юм.
Барууны чинээлэг гэр бүлд өссөн ч нийгмийн тэгш бус байдал түүнд хамгийн харгис санагддаг байж.
Залуу насандаа тэрээр Европ даяар аялж, улс орон бүрийн өөр өөр нөхцөл байдал түүний социалист үзлийг улам дэвэргэж байв.
Мэдээж ЗХУ түүний далд шүтээн орон болон сэтгэлд нь хадагдаад эхлэв.
Үүний үр дүнд залуу зүүний намд элсэв. Английн коммунист залууг ЗХУ маш хурдан сонирхож эхэллээ. Мэдээж өөрийн тагнуулч болох санал тавьсан нь тодорхой.
Кимийг Испани руу The Times сонинд “сэтгүүлч”-ээр явуулсан үеэс мань эр ЗХУ-ын даалгавруудыг биелүүлж эхлэн яг тэр үетэй давхцан Британийн хамгийн том тагнуулын алба SIS (Нууц тагнуулын алба) гадаадад байгаа өөрийн залууг элсүүлэв. Филбигийн тагнуулын авъяас чадвар нь түүнийг 1941 онд сөрөг тагнуулын дэд дарга болгожээ.
1945 онд Английн төлөө онцгой гавьяа байгуулсан Ким Филби Британийн эзэнт гүрний одонгоор шагнагджээ. Их Британийн хаан IV Жорж (Одоогийн хатан хааны эцэг) өөрийн биеэр “зоригт эртэй” бахархан гар барив.
Хоёр жилийн дараа Филби, Иосиф Сталины гараас (ЗХУ-ын төлөө онцгой гавьяа байгуулсан үед л өөрийн биеэр зүүж өгдөг) Улаан тугийн одонг хүлээн авав.
Зөвлөлтийн агент Их Британийн сөрөг тагнуулынхныг 30 шахам жил удирдсан байдаг!
Бага зэрэг цаг хугацаа, чимх аз дутаагүй бол тэр Британийн тагнуулын байгууллагыг тэр чигт нь (SIS) удирдах байв.
Ким Филби Их Британийн яг төвд Зөвлөлтийн тагнуулын хүчирхэг сүлжээг байгуулж, ЗХУ-ыг хамгийн өндөр түвшний тагнуулын мэдээллээр хангаж байв.
Үнэндээ Ким Филби өөртэйгөө л тэмцдэг байв. Мэдээж хэн нэгнийг сэжиглэж “өөрийгөө” барих даалгаварыг өөрийн байгууллагад өөрөө өгнө, шаардана, шахна, бүр барина.
Британийн эрх баригчдын үнэмлэхүй итгэл дээр тэр зүгээр л наадаж байв.
Дайны дөрвөн жилийн турш мань тагнуулч 900 гаруй маш нууц баримт бичгийг ЗХУ руу шилжүүлж чадсан байдаг.
Тэрээр бас Англид нууцаар нэвтэрсэн Зөвлөлтийн тагнуулуудаас сэжиг төрүүлэхгүйн тулд жижиг жараахайнуудыг илчлэн барьж байж.
Ким Филби алдарт “Кэмбрижийн тав”-ыг зохион байгуулж, Британичууд түүнийг нь илчлэх гэж олон жил шар махтайгаа хатсан.
Маш олон хамтарсан тагнуулууд нь Оросод илчлэгдэх үеэс биесээ сэжиглэж эхэлсэн Их Британи, Филбиг Вашингтон руу илгээснээр түүнд ямар их итгэж байсны илрэл байв.
Тэнд тэрээр гол зорилго нь Орос тагнуулын акул буюу өөрийгөө илрүүлэх зугаатай даалгавартай очсон гэдэг.
Даалгавраа амжилттай гүйцэтгэвэл түүнд Их Британи дахь тагнуулын албаны (Ми-6) даргын албан тушаалыг амласан байсан юм.
Хажуугаар нь Британийн тагнуулын агентлагууд өөрсдийнхөө дунд “том хархыг” идэвхтэй хайж байв.
1955 онд Зөвлөлтийн талд тагнуул хийж байсан тагнуулч Доналд Маклин, Гай Бургесс нар гэнэт илчлэгдэж, эдгээр акентуудыг мэдэж байсан 3 хүн буюу анх удаа Филбиг сэжиглэж эхэллээ.
Мань эрийг Вашингтоноос эргүүлэн татсан бөгөөд дараа нь байцаалт авсан байна. 
Кинонд гардаг Жэймс Бондоос ялгаатай нь (мань эр гараасаа илүү толгойгоо сайн ажиллуулдаг байсан) Ким Филби гайхалтай аналитик чадвартай байв. Байцаалтууд хаашаа ч хөтөлж чадсангүй, мухардав.
Зөвлөлтийн агент Британийн тагнуулынхныг чадварлаг будлиулж чаджээ.
Жишээлбэл, эгзэгтэй нөхцөл байдалд тэрээр өөрийн шийдвэрийг АНУ-ын ТТГ-ын дээд удирдлагын зөвшөөрлөөр давхар гүйцэтгэсэн гэж зүтгээд тэр нь ч давхар нотлогдож байсан гэдэг. Өөрөөр хэлбэл мань эр өөрийгөө холбоотон болох Тагнуулын төв газрын гүйцэтгэх ажлыг хийж байлаа гээд ойлгуулчихсан гэдэг.
Үүний дараа Британийн сөрөг тагнуул Филбиг нууцаар мөрдөж эхлэв.
Ямарч тагнуулчийн хувьд энэ бол карьерын төгсгөл юм.
Дэд даргын ажлаа өгсөн хэдий ч тэрээр дахин найман жилийн турш Британийн тагнуулын энгийн даалгавруудыг гүйцэтгэсээр байлаа.
1963 онд түүнийг гүйцэтгэх ажлаар Бейрут руу илгээж, яг энэ мөчийг хүлээж байсан мань эр тэндээсээ ор сураггүй алга болжээ.
КГБ бүх цаг үеийн хамгийн шилдэг тагнуулчаа суйлж авсан хэрэг. Тэр 1988 онд Москва хотын аль нэгэн дүүргийн тохилог гэртээ (мэдээж маш нууц) 76 настайдаа таалал болжээ.
КГБ түүний нэрээр марк гаргаж барууны “найзуудаа” даапаалахаа яаж мартах вэ…
Орчуулсан Г.Сэржхорол
