НӨАТ-ын буцаан олголтын хоёр хувийг таван хувьд хүргэх тухай асуудлыг судлах ажлын хэсэг байгуулагдаад удаагүй байна. Гэтэл НДШ болон ХХОАТ-ыг 50 хувиар бууруулах тухай иргэдийн санал 100 мянгад хүрч, УИХ энэ тухайд мөн хэлэлцэх болж байна. Одоогийн байдлаар дээрх хоёр асуудлыг тус тусад нь бус нэг хувилбар болгон нэгтгэж, УИХ-д хэлэлцүүлэх шийдэлд хүрэв.
Үүнтэй холбоотойгоор ажлын хэсгээс НӨАТ-ын буцаан олголтыг нэмэгдүүлэхэд шаардагдах санхүүжилтээр Нийгмийн даатгалын шимтгэлийн хувь хэмжээг бууруулах тухай санал дэвшүүлээд байна. Буцаан олголтыг таван хувь болгон нэмэгдүүлэхэд ойролцоогоор 615 тэрбум төгрөг шаардлагатай аж. Энэ мөнгөөр нийгмийн даатгалын шимтгэлийг дунджаар 3.5 хувиар бууруулах боломжтой гэсэн судалгаа гарчээ.
Г.Тэмүүлэн Төсвийн байнгын хорооны дарга, ажлын хэсгийн ахлагч:
НДШ-ийг нэг хувь бууруулахад 194000 төгрөг шаардагдана. Түүнчлэн орлогын албан татварыг нэг хувиар бууруулахад 170 тэрбум төгрөг хэрэгтэй болно. Буцаан олголтыг таван хувь болгон нэмэгдүүлэхэд ойролцоогоор 615 тэрбум төгрөг шаардлагатай гэсэн судалгаа гарсан. Энэ хэмжээний мөнгөөр Нийгмийн даатгалын шимтгэлийг гурван хувь, ХХОАТ-ыг 3.5 хувиар бууруулах боломжтой гэж харж байна. Эл асуудлыг сайтар судалж, дүн шинжилгээнд суурилсан бодлогыг гаргах ёстой. Эргээд бидний гаргасан шийдвэр импорт, хэрэглээ, инфляцийг өдөөхгүй байх тал дээр зайлшгүй анхаарах нь чухал.
НДШ болон хувь хүний орлогын албан татварыг 50 хувиар бууруулах асуудалд Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд Х.Булгантуяа дараах байр суурийг илэрхийллээ. Тэрээр “Энэ асуудлыг хэрхэн шийдвэрлэх нь УИХ-ын бүрэн эрхийн асуудал. Гэхдээ улсын төсвөөс татаас л авна гэсэн үг. Татвараас орж ирж байгаа орлогыг дээрх асуудалд зарцуулна гэсэн үг. Мэдээж хэрэг НДШ-ыг бууруулах юм бол ААН, хувь хүнд давуу байдал үүсэж болох талтай. Гэвч татварын хэмжээг бууруулах нь ирээдүйд авах тэтгэврийн хэмжээг бууруулна гэж ойлгож болно.
Харин Сангийн сайд Б.Жавхлан НДШ болон ХХОАТ-ыг бууруулах тухай асуудалд ямар нэгэн өөрчлөлт оруулахыг эрс эсэргүүцсэн байр суурьтай байна. Эдийн засгийн нөхцөл байдал, төсвийн тогтвортой байдал зэргийг тооцож үзсэн ч тэр тохиромжтой цаг үе нь биш хэмээн тэрээр үзэж байгаа юм. Мөн иргэдийн саналыг авах зарчим нь зөв ч гэлээ цаашид Нийтийн өргөдөл гомдлын системд ямар асуудлаар иргэдээс санал авах эсэхэд хүрээ хязгаар тогтоох ёстой хэмээв.
Сангийн сайд Б.Жавхлан:
“Нийгмийн даатгалын шимтгэл, ХХОАТ-ын хувь хэмжээг бууруулах нь байж болохгүй асуудал гэж миний зүгээс үзэж байна. Ялангуяа улсын эдийн засгийн нөхцөл байдлын тогтвортой байдлыг авч явдаг татварын тогтолцоогоор тоглож болохгүй. Өнөөдрийн бид бүхний төлж байгаа шимтгэл, тэтгэвэр тэтгэмж тавихад зарцуулагдаж байгаа. Тэгэхээр энэ шимтгэлийг бууруулчихвал татвар төлөгчдийн мөнгөнөөс л тэтгэвэр тавих болно. Өөрөөр хэлбэл татвар төлөгчдийн ачаалал нэмэгдэнэ л гэсэн үг.
Түүнчлэн УИХ-ын гурван Байнгын хороо хуралдаж, энэ долоо хоногт чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцэх асуудлуудад санал дүгнэлтээ гаргах юм. Төсвийн байнгын хорооны хуралдаанаар 2024 оны төсөв болон НӨАТ-ын буцаан олголтыг таван хувьд хүргэх асуудлыг судлах ажлын хэсгийн санал дүгнэлтийг хэлэлцэнэ.
