Монгол улсын гавьяат тамирчин, “Seven summit”-ын эзэн Б.Гангаамаа “К2” уулын авиралтаа эхлүүлэх гэж байна. Түүнд өнөөдөр Биеийн тамир, спортын газрын удирдлагууд төрийн далбааг гардуулан өглөө.
Пакистаны нутаг дэвсгэр, Каракарум нуруунд орших К2 оргилыг уулчид “Догшин” уул гэдэг. Догшин, сүрлэг энэ оргил Хятад, Пакистаны хилийн заагт, далайн төвшнөөс дээш 8611 метрийн өндөрт оршдог. К2 уулын авиралт дэлхийн хамгийн хүнд 10 авиралтын нэгдүгээрт бичигддэг байна. Энэ уул дэлхийн уулчдын авирахыг хүсдэг уулын нэг боловч хамгийн их эрсдэлтэй гэдгийг олон улсын шинжээчид тогтоосон.
Ингээд К2” уулын авиралтаа эхлүүлэх гэж байгаа МУГТ Б.Гангаамаатай цөөхөн хором ярилцлаа.
-“К2” уулын авиралтаа эхлүүлэх гэж байгаа. Хэзээ эх орноосоо мордох гэж байна даа?
-Дэлхийн хоёр дахь ноён оргил, спорт авиралтын хаан гэгддэг 8611 метрийн өндөртэй “К2” ууланд авиралт хийхээр маргааш өглөө эх орноосоо мордох гэж байна. Бэлтгэл ажил “seven summit” хийгээд ирснийхээ дараа 2016 оноос хойш хоёр жилийн хугацаанд бэлтгэл ажлаа үргэлжлүүлэн хийлээ. Урт замыг туулж, олон хүнтэй уулзаж бэлтгэл ажлаа базаалаа. Олон хүний туслалцаа, дэмжлэгтэйгээр эх орноосоо мордох гэж байна.
Зургадугаар сарын 18-нд уул руу авирч эхэлнэ
-Та өмнө нь К2 ууланд авиралт хийж байсан уу?
-Энэ ууланд дэлхийн олон уулчид авиралт хийж байсан. Нийт 300 гаруй уулчин оргилд нь гарч чадсан байдаг юм билээ. Миний хувьд 2013 онд анхны оролдлогоо хийж байсан. Гэвч тухайн үед цасан нуранги болж олон хүн нас барсны улмаас авиралт цуцлагдаад буцаж байсан. Өнгөрсөн 2017 онд МУГТ н.Өсөхбаяр оролдлого хийгээд буцаж ирсэн удаатай. Энэ удаад Монгол хүн оролдлого хийж буй гурав дах тохиолдол болж байна. Спорт авиралтын хаан ууланд авирах гурваас дөрвөн зам байдаг. Түүний гурван замаар нь Оросууд гарч байсан. Миний авирах зам аброзын зам буюу 5Б гэх зам. Маргааш эх орноосоо хөдөлж зургадугаар сарын 18-нд уул руу авирч эхэлнэ.
-К2 ууланд авиралт хийх хугацааны хувьд ямар байгаа вэ?
-Нийт хоёр сарын хугацаатайгаар авирна. Эх орондоо наймдугаар сарын 16-нд буцаж ирэхээр төлөвлөсөн. Цаг агаар, нөхцөл байдал төлөвлөсний дагуу таатай байвал хугацаандаа багтаад ирнэ.
-Бэлтгэл сургуулилтаа хаан хийсэн вэ?
-Бэлтгэлээ ОХУ, Төвд, Монгол гэсэн гурван улсад хийсэн. Мөн Төвдөд очиж өндрийн бэлтгэл хийсэн байгаа.
К2 ууланд монгол хүн хөл тавьж, дэлхийн түүхэнд бичигдэх ёстой гэсэн зорилгыг өмнө тавьсан
-Энэ догшин хайрханд яагаад дахин авиралт хийхээр болов?
-Би 2013 онд авиралт хийж ирчхээд дахин оролдлого хийнэ гэж хэлж байсан. Энэхүү амлалтаа биелүүлж хоёр дахь оролдлогоо хийх гэж байна. Өнөөдрийн байдлаар К2 ууланд Монгол хүн гараагүй байгаа учраас Монгол хүн хөл тавьж, дэлхийн түүхэнд бичигдэх ёстой гэсэн зорилгыг өмнөө тавьсан. Энэ зорилгынхоо төлөө явж байгаа. К2 уулны замын хувьд бусад уултай харьцуулахад олон зам байдаггүй 4-5 нь зам байдаг. Хамгийн анх К2 ууланд хөл тавьсан хүний зам бол аброзын зам. Би аброзын замаар авиралтаа хийнэ. К2 ууланд амархан зам гэж байдаггүй. Хүнд хэцүү авиралтыг даван туулахын тулд бие болон сэтгэлзүйн бэлтгэл бүрэн хангагдсан байгаа.
-Монголоос гадна өөр ямар орны уулчид авиралт хийж байгаа вэ. Танай багийн хувьд хэдэн хүний бүрэлдэхүүнтэй явж байгаа вэ?
-Манай баг Олон улсын баг буюу 28 хүний бүрэлдэхүүнтэй явж байна. Дэлхийн бусад улс орнуудаар олон уулчин явж байгаа. Яг авиралт эхлэхэд хэчнээн хүн авиралт хийх нь тодорхой болно.
-Монголоос тантай хамт авиралт хийх уулчин байгаа. Бусад уулчиддаа хамтарч авиралт хийх санал тавьсан уу?
-Уг нь 4-лээ авиралт хийнэ гээд маш баяртай байсан. Харин гурван хүн маань явах боломжгүй болж авиралтаа цуцалсан байгаа. Уг нь бэлтгэл ажилдаа хамт гарч бүгдээрээ гэрээгээ хамт хийсэн байсан боловч тэд маань зохих шалтгаан болон санхүүгийн асуудлаас болж авиралт хийх боломжгүй болсон. Иймээс би эх орноосоо ганцаараа мордох гэж байна. Энэхүү боломжийг хангаж өгсөн “Таван богд”, “Хаан банк”, “Говь” “Уаанбаатар гурил” компанийн хамт олондоо баярлалаа. Эдгээр компаниуд ивээн тэтгэгчээр ажиллаж байгаа. Мөн Биеийн тамир спортын газар ивээн тэтгэгчээр ажиллаж байгаа. Ингээд намайг дэмжиж ажиллаж байгаа бүх хүмүүстээ маш их баярлаж байгаагаа хэлмээр байна.
-Эверестийн оргилд авиралт хийхдээ 100 гаруй сая төгрөг зарцуулж байсан гэсэн. Одоо К2 авиралт хэдий хэмжээний мөнгө зарцуулагдаж байгаа бол?
-К2 ууланд авиралт хийхэд 33 мянган доллар хэрэгтэй байгаа. 8000 метртэй, нэр хүндтэй уул учраас авиралтын зардал хямдхан байна гэж байхгүй. Авиралтын зардлыг бүрдүүлэх гэж хэрдээ их зүтгэсэн.
-2013 онд К2 ууланд авиралт хийгээд буцаж ирсэн. Одоо бол К2 уулыг ямар гэдгийг тодорхой хэмжээнд мэдэж байгаа учраас авиралтаа хэрхэн тооцоолж байна вэ?
-Өнгөрсөн 2013 онд анх явахдаа ямар ч төсөөлөлгүй, кино зураг хараад явж байсан. Мөн их айдастай, сүрдэж байсан. Харин одоо бол 2013 оноо бодвол зохих хэмжээний төсөөлөлтэй болсон учраас сэтгэл зүйн хувьд нэлээд бэлтгэлтэй явж байгаа.
