АТГ-аас өнгөрсөн долдугаар сард хийсэн ажлаа тайлагнаж мэдээлэл хийлээ. Хурлын эхэнд АТГ-ын Урьдчилан сэргийлэх, соён гэгээрүүлэх хэлтсийн дарга, эрхэлсэн комиссар Т.Баярхүү “2018 оны эхний хагас жилийн байдлаар Олон нийтийн төвийн 43 удаагийн сургалтаар 3463, мөн холбогдох байгууллагын хүсэлтээр 1302 төрийн албан хаагчид авлигаас урьдчилан сэргийлэх сургалт зохион байгуулж явууллаа.
“Авлигаас урьдчилан сэргийлэх сургалт”-ын хоёрдугаар улирлын үйл ажиллагаанд дүгнэлт хийхэд Сангийн яамны холбогдох албан тушаалтнууд бүрэн хамрагдсан бол Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам, Сонгинохайрхан дүүргийн Засаг даргын Тамгын газар тус бүр 44 хувь, Мал эмнэлэг үржлийн газар 33 хувь, Архивын ерөнхий газар 25 хувийн ирцтэй хамрагдсан. Нийт сургалтын ирц 72,3 хувьтай байна. Албан тушаалын ангиллын хувьд авч үзэхэд төрийн байгууллагуудын хэмжээнд авлигын аливаа эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх чиг үүрэг бүхий дотоод хяналт, аудит, төсөв санхүү хариуцсан ажилтнуудын ирц, идэвх, оролцоо сул байгаа дүн мэдээлэл гарсан.
Авлигын эсрэг хуулийн дагуу эрүүл мэндийн байгууллагын үйл ажиллагаанд тандалт ажиглалт хийж байгаа ба одоогоор Эх нялхсын эрүүл мэндийн төв, Гэмтэл согогийн үндэсний төв, Нэгдүгээр төв эмнэлэг, Шастины нэрэмжит III эмнэлэг, II амаржих газарт тус тус ажиллаад байна. Мөн Чингэлтэй дүүргийн Эрүүл мэндийн төвд иргэний хяналтын зөвлөлийн гишүүдийн хамтаар ажиллалаа.
Тус Эрүүл мэндийн төв нь 2017-2018 онд ажил, сургуульд орох, жолооны үнэмлэх авах, гадаадад явах болон гадаадын иргэдийн урьдчилан сэргийлэх, шинээр гэр бүл болох, эрүүл мэндийн цагаан дэвтрийн урьдчилан сэргийлэх шинжилгээ, рентген флюр, эмчийн үзлэг, шүдний зураг, оюутан цэргийн үзлэгт нийт 6819 хүнийг хамруулсан бөгөөд тэдгээрээс нийт 22.1 сая төгрөгийг төсөвт төвлөрүүлэн ажиллаж байгаа боловч ямар нэмэлт тусламж үйлчилгээ үзүүлж байгаа нь тодорхойгүй, бүртгэл, судалгаа байхгүй байна.
Энэ нь аливаа төлбөртэй үйлчилгээг иргэдэд үзүүлэхдээ хөрөнгө завших боломжтой нөхцөлийг бүрдүүлсэн гэж үзэж болохоор байна. Тухайлбал, Хаан банкны албан хаагчид тус төвөөр дамжуулан урьдчилан сэргийлэх үзлэг хийлгэсэн байх бөгөөд Хаан банкнаас үзлэгийн 13.000.000 төгрөг шилжүүлэх ёстой байтал шилжүүлээгүй, нийт хэдэн хүн үзсэн эсэх нь тодорхойгүй, тус мөнгөний төрийн санд төвлөрүүлэх ёстой 75 хувь нь төвлөрөөгүй байв. Мөн Эрүүл мэндийн төв болон бусад эрүүл мэндийн байгууллагуудын худалдан авах ажиллагаа, тендер сонгон шалгаруулалттай танилцаж, илрүүлсэн зөрчлүүдийг арилгуулахаар ажиллаж байна ” гэлээ.
Яллагдагч нар АТГ-ын удирдлагатай уулзах эрхтэй
Хэвлэлийн хурлын дараа АТГ-ын дарга нар сэтгүүлчдийн сонирхсон асуултад хариуллаа.
-АТГ Ерөнхий сайдаар ажиллаж байсан хоёр ч хүнийг баривчлаад, эргээд суллачихлаа. Үүний өмнө АТГ-ын дарга С.Баярыг дуудаж өрөөндөө уулзаж, цай хоолоор дайлсан асуудал олон нийтэд ил болсон. Энэ хүмүүсийн холбогдсон хэрэг ямар шатандаа явна вэ. Үнэхээр АТГ энэ хүмүүсийг хэлмэгдүүлсэн асуудал байгаа юм уу?
-Монгол улсын Ерөнхий сайдаар ажиллаж байсан хоёр хүнийг мөрдөн шалгах ажиллагаа үргэлжилж байна. Тусгаарлан шалгаж байх явцад хийгдэх ёстой мөрдөн шалгах ажиллагаа хийгдсэн. Одоогоор тэднийг хязгаарлалт тогтоон шалгаж байгаа. Хязгаарлалтын хүрээнд тодорхой хүмүүс болон хилээр нэвтрэхийг хориглосон. Одоо дуудаж мэдүүлэг авах үйл явц үргэлжлээд шалгалтын ажиллагаа хийгдэж байна. АТГ-ын дарга Авлигатай тэмцэх тухай хуулийн 27.3-т зааснаар хэрэг бүртгэлтийн материалтай танилцах эрхтэй байдаг. Эрхийнхээ дагуу, яллагдагчийн хүсэлтийн дагуу С.Баярыг АТГ-ын дарга С.Баярыг прокурорын хяналт доор хүлээн авч уулзсан. Үүнд хууль зөрчсөн зүйл байхгүй. Яллагдагч нар АТГ-ын удирдлагатай уулзах эрхтэй. Үүнд тухайн хүний ямар ажил албан тушаал хашиж байсан нь хамаарахгүй.
-Яллагдагч С.Баяр гэх хүн ямар хүсэлт тавьж уулзсан юм бэ?
-Шалгуулж буй хэрэгтэйгээ холбоотойгоор тодорхой асуудлуудыг нэмж шалгуулах хүсэлтийг анхаарч өгөөч гэж хүсэлт тавьсан. Яллагдагч нар эрхийнхээ дагуу хүсэлтүүд гаргадаг. Хариу тайлбар өгдөг. Хууль бус шаардлага тавьсан, мөрдөн байцаалтад нөлөөлсөн асуудал байхгүй. Г.Энхжаргал дарга яллагдагч нартай хүсэлтийнх нь дагуу уулзаж байсан тохиолдлууд байгаа.
-АТГ-ын даргыг Ерөнхий сайд дуудаж, уулзаж зэмлэсэн. Үүнээс болж ерөнхий сайдын хамаарал бүхий этгээд, тодруулбал Ерөнхий сайдын туслахаар ажиллаж байсан Н.Энхбаатарыг АТГ-аас шалгаад эхэллээ. АТГ ажлаа улстөрийн аясаар явуулж байна гэх шүүмжлэл, хардлага нийгэмд байна?
-АТГ-аас шалгаж байгаа хэрэгтэй холбоотой мэдээлэл өгөх хориотой. Н.Энхбаатар гэдэг хүнийг өмнө нь хийж байсан ажилтай нь холбоотойгоор шалгаагүй. АТГ-т шалгагдаж байгаа хэргүүд ямар нэг нам, улстөрийн захиалгаар, санаа зорилгогүй. Үндэслэл бүхий мэдээ мэдээллийг хамгийн гол нь прокурорын байгууллагын хяналт дор, шүүгчийн зөвшөөрлөөр хяналт шалгалт явуулдаг. Н.Энхбаатар гэдэг хүнд холбогдох хэргийг дөнгөж шалгаж эхэлж байна.
Прокуророос нь зөвшөөрөөд “60 тэрбум”-ын нээлттэй сонсгол хийвэл бид энэ талаар тодорхой ярьж тайлбарлахад бэлэн
-АТГ-т итгэх олон нийтийн итгэл алдраад байна. Тухайлбал, “60 тэрбум”-ын хэрэгт холбогдуулж яагаад хэнийг ч шалгахгүй байгаа юм бэ. УИХ-ын 25 гишүүн УИХ-ын дарга М.Энхболдод бичиг өгсөн. Үүнтэй холбоотойгоор АТГ-аас Л.Оюун-Эрдэнэ гишүүнийг буруутгасан байна билээ. Үүнд тайлбар өгөхгүй юу?
-“60 тэрбум”-ын хэргээр нээлттэй сонсгол явуулах хүртэл нөхцөл үүсээд явж байгаа. Би өмнө нь энэ талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл хэд хэдэн удаа өгсөн. Прокурорын байгууллагаас ч энэ хэргийг яагаад хэрэгсэхгүй болгосон талаар тайлбарууд өгснийг та бүхэн мэдэж байгаа. Нэгэнт прокуророос хэрэгсэхгүй болгосон хэргийг барьж аваад мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулах эрх бидэнд байхгүй. Прокуророос нь зөвшөөрөөд “60 тэрбум”-ын нээлттэй сонсгол хийвэл бид энэ талаар тодорхой ярьж тайлбарлахад бэлэн.
-Томоохон хэргүүд яагаад замхраад байгаа юм бэ. Ард түмэн үнэхээр итгэл алдарч байна?
-Томоохон хэргүүд замхарч, шийдэгдэхгүй байна гэх шүүмжлэлийг бид хүлээн зөвшөөрнө. Хууль эрх зүйн орчин өөрчлөгдөөд, 2017 оны долдугаар сарын 1-нээс шинэ хуулийн зохицуулалтад орсон. Авлига албан тушаалын хэрэг алга урвуулахын хооронд хурдан шалгагдаад шийдэгддэггүй. Хэргийн шийдвэрлэлтийн асуудлыг прокурор цугларсан нотлох баримтын хэмжээнд хянаж шалгаж, шүүх прокурор эцсийн шийдвэр гаргадаг гэдгийг та бүхэн ойлгох хэрэгтэй.
-“60 тэрбум”-ын хэргийг та бүхэн шалгаад ямар саналтайгаар прокурорт шилжүүлсэн бэ?
-Энэ хэргийг хуучин хуулийн дагуу шалгаад, Эрүүгийн хэрэг үүсгэхээс татгалзах саналтай прокурорт хүргүүлж байсан. Учир нь нотлох баримт нь эх хувиараа байх ёстой гэдэг шаардлага хангаагүй учраас бид эрүүгийн хэргэг үүсгэхээс татгалзсан. Түүнээс биш “60 тэрбум”-ын гэх хэрэг огт болоогүй гэж үзээгүй.
