Сайдад нэр дэвшигчдийг дэмжихгүй байх дөрвөн шалтгаан

Хагархай засагтай
төрийн ажил цааш явахгүй гэдэг нь ойлгомжтой. Тиймээс ч нэн яаралтай Засгийн
газраа бүрдүүлэх шаардлага тулгараад байна. Засаг төр унагах, огцруулах нь
эргээд улс орны нийгэм, эдийн засагт ямар хор хөнөөлтэй вэ гэдгийг Монголчууд
сайн мэддэг болсон. Энэ утгаараа сонгуульт жил дуустал дахин Засаг, төр
огцруулах, халаа сэлгээ хийх ажил битгий давтагдаасай билээ хэмээн залбирах болж.

Гэхдээ Засгийн
газраа түргэн төвхнүүлэхийн тулд хэнийг ч хамаагүй сайдад томилж болмооргүй
байна. Тиймээс ч иргэд олон нийтийн зүгээс сайдад нэр дэвшээд буй зургаан
гишүүнийг дэмжихгүй гэдгээ илэрхийлсээр байгаа билээ. Мөн тэднийг сайдаар
дэмжиж болохгүй хэд хэдэн шалтгааныг ч дэвшүүлжээ.

Нэгдүгээрт, \”Давхар
дээл” буюу албан тушаалын давхцал

УИХ-ын чуулганы
нэгдсэн хуралдаанаар Засгийн газрын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах буюу Засгийн
газрын гишүүний үүргийг давхар хашдаг гишүүдийг \”дан дээлтэй” болгох төслийг
хэлэлцсэн баталсан байдаг. Энэ хууль зарчмын зөрүүтэй байсан ч 2014 оны
долдугаар сарын 1-ний өдрөөс эхлэн хэрэгжиж эхлэхээр батлагдсан юм.

Өөрөөр хэлбэл
Ерөнхий сайдаас бусад нь давхар албан тушаал хаших ёсгүй гэдгийг хуульчлан
батлав. Уг нь Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж Засгийн газрын тухай хуульд
өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг өргөн мэдүүлэхдээ хуулийг 2016 оны
долдугаар сарын 1-нээс мөрдөж эхэлнэ хэмээн зааж өгсөн ч УИХ-ын чуулган маргаан
дагуулж, хугацааг нь 2014 оны долдугаар сарын 1 болгож наашлуулсан байдаг.

Энэ үеэр нийгэм,
ард иргэд сайд, гишүүн гэсэн албыг салгах ёстой гэсэн шаардлага тавьж байна.
Тиймээс цаг үеэ дагах ёстой. Буруу зүйлийг дахин хоёр жилээр хойшлуулж
болохгүй. 2014 оны долдугаар сарын 1-нээс хуулийг хэрэгжүүлж эхлэх нь зүйтэй
гэсэн байр суурийг илэрхийлэх гишүүд олон байв. Тэдгээр гишүүд дунд саяхан
сайдын суудлаасаа буусан болоод одоо нэр дэвшээд буй УИХ-ын гишүүд ч байсан юм.

Тодруулбал, УИХ-ын
гишүүн Д.Оюунхорол /БОНХАЖ-ын сайд асан/, УИХ-ын гишүүн Д.Эрдэнэбат/Аж
үйлдвэрийн сайд/, УИХ-ын гишүүн Р.Бурмаа/Хүнс, хөдөө аж ахуйн сайд/ нар
Ерөнхийлөгчийн өргөн барьсан хуулийн төслийг хамгийн ихээр дэмжиж байв. Гэвч
тэд давхар дээл өмссөн. Уг нь тэднийг хуулийг дэмжиж байсан шигээ давхар дээлээ
тайлж, УИХ-ын гишүүнээсээ татгалзах болов уу гэж олон нийт харж байсан ч тийм
зүйл болоогүй.

Тэгвэл одоо нэр
дэвшээд буй гишүүдээс Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн өргөн барьсан хуулийн төслийн
талаар байр сууриа хэрхэн илэрхийлж байсныг эргэн саная.

УИХ-ын гишүүн Г.Баярсайхан: \”Давхар дээл”-ийг нэн даруй тайлаад явах нь зүйтэй.
УИХ-ын гишүүн хүн, Засгийн газрын сайдаар ажиллах нь чуулганы хуралдаандаа суудаггүй,
хурал тасалдаг, өгсөн үүрэг даалгаварт хойрог ханддаг. Тиймээс одооноос хуулийг
хэрэгжүүлээд явах ёстой” гэж байр сууриа илэрхийлж байв.

Харин УИХ-ын гишүүн М.Зоригт \”Засгийн газрын
гишүүд тэр аяараа шахуу УИХ-ын гишүүн болчихоор Засгийн газрын гишүүдийн УИХ-даа
нөлөөлөх нөлөөлөл нь маш өндөр болчихоод байна. Тэгэхээр Засгийн газар нь
хуралдаад байна уу, УИХ нь хуралдаад байна уу гэдэг нь ялгагдахаа болчихож
байна. УИХ нь Засгийн газрыг шахаж, түлхэж ташуурдаж ажиллах үүрэгтэй. Хууль
батлагдсанаар энэ боломж бүрдэнэ” гэсэн
тайлбарыг өгч байж. Намынхаа эсрэг кноп дарж давхар дээлтэй сайд нарыг унагахад
МАН-д дэм болсон дөрвөн гишүүний нэг нь М.Зоригт байсан юм.

УИХ-ын гишүүн З.Баянсэлэнгэ \”Давхар дээл тайлах хуулийн төслийг манай бүлэг дэмжиж
байгаа. Харин хугацаа нь ямар байх вэ гэдэг дээр санал зөрөлдсөн. Би хувьдаа
эрх мэдлийн хуваарилалтыг салгахыг дэмжиж байгаа. Гэхдээ цагийн хувьд шахуу хугацаанд
хэрэгжүүлмээргүй байна” гэсэн байр суурийг илэрхийлж. З.Баянсэлэнгэ гишүүний
хувьд дээрх хуулийг 2016 оны долдугаар сарын 1-нээс хэрэгжүүлэх нь зүйтэй гэсэн
саналтай гишүүдийн нэг байсан юм.

УИХ-ын гишүүн, УИХ-ын дэд дарга Н.Батцэрэгийн хувьд давхар дээлтэй сайд нар огцрох үеэр Зам тээвэр
барилга хот байгуулалтын сайдад нэр нь дэвшиж байлаа. Гэвч Монгол Улсын Ерөнхийлөгч
түүнийг дэмжих боломжгүй гэдгээ илэрхийлсэн. Учир нь мөн л давхар дээлтэй
холбоотой. Тэрээр ҮХАА-н сайдад Ш.Түвдэндорж гишүүнийг дэвшүүлэх үеэр давхар
дээлтэй сайд байхын эсрэг байгаа гэдгээ мэдэгдэж байж. Гэвч хоёр ч удаа сайдад
нэр дэвшээд байгаа юм.

УИХ-ын гишүүн Ц.Оюунбаатарын хувьд давхар дээлийг тайлах хуулийг 2014 оны долдугаар
сарын 1-нээс эхлэх ёстой гэж байр сууриа илэрхийлж байсан гишүүдийн нэг. Тэрээр
энэ тухайгаа \”Хуулийг мөрдөхийн тулд гаргадаг
болохоос биш хадгалах, харах гэж баталдаггүй юм. Хууль гарсан ч гэсэн одоогийн
Засгийн газрынхан нь ажиллаг. Харин хоёр жилийн дараах УИХ, Засгийн газрын үед
энэ хуулиа хэрэгжүүлье гэж таарахгүй. Үүнтэй эвлэрч болохгүй” гэж тайлбарлаж байж.

Ер
нь сайдад дэвшээд буй эдгээр зургаан гишүүн бүгд л давхар албан тушаал хашихыг
эсэргүүцэж саналаа илэрхийлж. Хэрвээ тэднийг сайдаар томилохыг УИХ олонхийн
саналаар дэмжвэл тэдэн дунд УИХ-ын гишүүн Х.Баттулга шиг зориг гаргаад УИХ-ын
гишүүн аль эсвэл сайдын суудлаасаа татгалзах хүн байх болов уу.

Хоёрдугаарт,Нийгэм, эдийн засаг хүндэрсэн энэ үед

мэргэжлийн Засгийн газар байгуулах нь чухал

УИХ-ын
гишүүн, одоо сайдад нэр дэвшээд буй Ц.Оюунбаатар \”Өнөөгийн Засгийн газар харъяа агентлагтаа хүртэл мэргэжлийн
дарга томилж чадахгүй л байна. Хаа хамаагүй мэргэжлийн бус хүнийг аваачаад
тавьчихна. Хууль нь завхарч, эдийн засаг унаж, ард түмний амьдрал доройтож
байгааг хараад сууж чадахгүй нь. Ийм
завхарсан тогтолцоог хүлээн зөвшөөрөөд сууж чадахгүй” гэсэн байр суурийг илэрхийлж байж.

Тэгвэл
өнөөдөр нэр дэвшээд буй эдгээр гишүүд томилогдон очих салбарынхаа талаар хэр
мэдлэгтэй вэ.

Шадар
сайдад нэр дэвшээд буй Ц.Оюунбаатарын хувьд хуульч, эдийн засагч мэргэжилтэй.
2000-2004 онд УИХ-ын гишүүн, 2008-2010 онд Татварын ерөнхий газрын даргаар
ажиллаж байсан. 2012-2014 онд УИХ-ын Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын
хорооны даргаар ажиллаж байсан туршлагатай.

Харин Сангийн
сайдад нэр дэвшээд буй Б.Болорын хувьд эдийн засагч мэргэжилтэй. Мөн Төсвийн
байнгын хорооны даргаар ажиллаж байгаа. 2008-2012 онд Гадаад харилцааны дэд
сайдаар ажиллаж байсан туршлагатай.

БОНХАЖ-ын сайдад
нэр дэвшээд буй Н.Батцэрэгийн хувьд металлург
инженер, эдийн
засагч мэргэжилтэй. 1996-2000 онд УИХ-ын гишүүн, 2007-2008 онд Сангийн дэд
сайдаар ажиллаж байсан туршлагатай.

Зам
тээврийн сайдад нэр дэвшигч М.Зоригт инженер, эдийн засагч мэргэжилтэй.
2004-2008 онд УИХ-ын гишүүнээр сонгогдон
ажиллаж байсан туршлагатай.

Хөдөлмөрийн
сайдад нэр дэвшигч Г.Баярсайханы хувьд хүний их эмч мэргэжилтэй. 2008-2012 онд
УИХ-ын гишүүнээр сонгогдсон. 2012-2014 онд Байгаль орчин, хүнс хөдөө, аж хуйн
байнгын хорооны даргаар ажиллаж байсан туршлагатай.

Барилга
хот байгуулалтын сайдад нэр дэвшигч З.Баянсэлэнгийн хувьд бага эмч, эрхзүйч
мэргэжилтэй. Чингэлтэй дүүргийн 17 дугаар хорооны Засаг даргаар ажиллаж байсан
туршлагатай. Нийгмийн бодлого, боловсрол, соёл шинжлэх ухааны байнгын хорооны
даргаар ажиллаж байсан. Одоо УИХ дахь \”Шударга ёс” эвслийн бүлгийн дэд даргаар
ажилладаг.

Эндээс
харахад дээрх нэр дэвшээд буй хүмүүс салбартаа хэр мэргэшсэн хүмүүс вэ гэдэг нь
тодорхой харагдаж байгаа байх.

Гуравдугаарт,Муу нэр хусавч арилахгүй

Муу нэр
хусавч арилахгүй. Оймсонд хавчуулагдсан, намын даргадаа тал зассан, ажлын
цагаар эротик зураг түмэнд түгээсэн, чуулганы үеэр candy crush тоглож байсан, өөрөө \”салаавч” гаргачихаад гишүүний ёс зүй ярьдаг, төрийн
ордонд танхайрдаг гээд эдгээр нэр дэвшигч гишүүдэд \”муу нэр” бий. Энэ муу нэр
нь сайд болох хүнийг хойш нь чангаана уу гэхээс урагш түлхэхгүй нь ойлгомжтой.

                                               Дөрөвдүгээрт, Ерөнхийлөгч тэднийг дэмжихгүй  

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч
Ц.Элбэгдорж УИХ-ын гишүүн Засгийн газарт давхар ажиллахыг эрс эсэргүүцсээр
байгаа. Тэгвэл шинээр томилогдохоор нэр дэвшсэн зургаан гишүүний асуудалд ч
дээрх байр сууриа дахин нотолж, томилгоог дэмжихгүй гэдгээ мэдэгдсэн байна. Энэ
талаар тэрээр \”Хууль тогтоох болон гүйцэтгэх засаглал хоорондын хяналт,
хариуцлагын тогтолцоог сайжруулахын тулд УИХ-ын гишүүн, Засгийн газрын гишүүний
албан тушаалыг нэг хүнд давхардуулж хашиж болохгүй гэсэн зарчмын байр сууриа дахин
нотолж, дээрх томилгоог дэмжихгүй гэдгээ үүгээр илэрхийлж байна. Тиймээс
Засгийн газрын гишүүнийг шинээр томилох саналаа дахин ирүүлэхийг хүсчээ.

Амар